{"headword": "chaqirmoq", "key": "chaqirmoq", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Nomini aytish, ovoz chiqarish yoki biror xatti-harakat vositasida muayyan joyga kelishga undamoq, chorlamoq.", "examples": [{"text": "Bir vaqt Kumush xola chaqirib qoldi: — Huv Qorakoʻz! Munda kel, bolam!", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}, {"text": "Xon qars urib, mulozimini chaqirdi.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}, {"text": "Ahmedov imo bilan uni [Kanizakni] chaqirdi.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}, {"text": "Boʻtaboy baland ovoz bilan brigadirlarni chaqirdi.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}]}, {"order": 2, "text": "Oʻziga qaratish maqsadida nomini aytib yoki boshqa soʻzlar vositasida uzoqroq joydan turib murojaat qilmoq.", "examples": [{"text": "Koʻchaning narigi yuzidan uni kimdir chaqirdi. Hamroqul, chaqirgan kishiga qarayman, deb gandiraklab ketdi.", "source": "A. Qahhor, Asarlar"}]}, {"order": 3, "text": "Taklif, daʼvat qilmoq.", "examples": [{"text": "Dehqon oʻzining yaqin qarindoshlarini va oshna-ogʻaynilarini mehmonga chaqiribdi.", "source": "Chalpak yoqqan kun"}, {"text": "Quyosh tik kelganda, Choʻli bobo hammani ovqatga chaqirdi.", "source": "Mirmuhsin,Meʼmor"}]}, {"order": 4, "text": "Biror ish, vazifa va shu kabilarni ado etishga yoki unda ishtirok etishga daʼvat qilmoq, undamoq.", "examples": [{"text": "Yordamga chaqirmoq. Musobaqaga chaqirmoq.", "source": ""}, {"text": "Rahbarlar Fotimaning ishini maqtab, hammani undan oʻrnak olishga chaqirardi.", "source": "T. Ashurov, Oq ot"}, {"text": "Cholning jahli chiqib, zolim xonni urushga chaqirdi.", "source": "Chalpak yoqqan kun"}, {"text": "Nikoh kuni samovar qaynatish ishiga boyning xotini Yoʻlchini chaqirdi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 5, "text": "Biror narsani keltirishni soʻramoq, buyurtma bermoq (oshxona, choyxona va shu kabilarda).", "examples": [{"text": "[Yoʻlchi] Choyxonalardan biriga kirdi. Ustunga suyanib, taxta karavotda oyogʻini uzatib oʻtirdi. Choy chaqirdi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Uzing chaqirding, oʻzing buyurding. [Pulini] Toʻlayber!", "source": "A. Qahhor, Ogʻaynilar"}]}, {"order": 6, "text": "Kabi soʻzlar bilan birga qoʻllanib, vafot qildi, oʻldi degan maʼnoni anglatadi.", "examples": [{"text": "Ollo Farruxni oʻz dargohiga chaqirib olibdi.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}]}, {"order": 7, "text": "Qichqirmoq, tovush chiqarib xabar bermoq.", "examples": [{"text": "Gudok chaqirdi.", "source": ""}, {"text": "Bu orada yana bir xoʻroz chaqirib oʻtdi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}, {"order": 8, "text": "Pirovardida biror natijaga olib kelmoq; keltirib chiqarmoq.", "examples": [{"text": "Uyqu kasal chaqirar.", "source": "Maqol"}, {"text": "Ortiqcha kulgi yigʻi chaqiradi.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Tut tepasida bir qargʻa boʻynini choʻzib, jon-jahdi bilan qagʻillab, qor chaqirardi.", "source": "Mirmuhsin, Qulamas qoya"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/chaqir"}}, {"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Nomini aytish, ovoz chiqarish yoki biror xatti-harakat vositasida muayyan joyga kelishga undamoq, chorlamoq.", "examples": [{"text": "Bir vaqt Kumush xola chaqirib qoldi: — Huv Qorakoʻz! Munda kel, bolam!", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}, {"text": "Xon qars urib, mulozimini chaqirdi.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}, {"text": "Ahmedov imo bilan uni [Kanizakni] chaqirdi.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}, {"text": "Boʻtaboy baland ovoz bilan brigadirlarni chaqirdi.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}]}, {"order": 2, "text": "Oʻziga qaratish maqsadida nomini aytib yoki boshqa soʻzlar vositasida uzoqroq joydan turib murojaat qilmoq.", "examples": [{"text": "Koʻchaning narigi yuzidan uni kimdir chaqirdi. Hamroqul, chaqirgan kishiga qarayman, deb gandiraklab ketdi.", "source": "A. Qahhor, Asarlar"}]}, {"order": 3, "text": "Taklif, daʼvat qilmoq.", "examples": [{"text": "Dehqon oʻzining yaqin qarindoshlarini va oshna-ogʻaynilarini mehmonga chaqiribdi.", "source": "Chalpak yoqqan kun"}, {"text": "Quyosh tik kelganda, Choʻli bobo hammani ovqatga chaqirdi.", "source": "Mirmuhsin,Meʼmor"}]}, {"order": 4, "text": "Biror ish, vazifa va shu kabilarni ado etishga yoki unda ishtirok etishga daʼvat qilmoq, undamoq.", "examples": [{"text": "Yordamga chaqirmoq. Musobaqaga chaqirmoq.", "source": ""}, {"text": "Rahbarlar Fotimaning ishini maqtab, hammani undan oʻrnak olishga chaqirardi.", "source": "T. Ashurov, Oq ot"}, {"text": "Cholning jahli chiqib, zolim xonni urushga chaqirdi.", "source": "Chalpak yoqqan kun"}, {"text": "Nikoh kuni samovar qaynatish ishiga boyning xotini Yoʻlchini chaqirdi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 5, "text": "Biror narsani keltirishni soʻramoq, buyurtma bermoq (oshxona, choyxona va shu kabilarda).", "examples": [{"text": "[Yoʻlchi] Choyxonalardan biriga kirdi. Ustunga suyanib, taxta karavotda oyogʻini uzatib oʻtirdi. Choy chaqirdi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Uzing chaqirding, oʻzing buyurding. [Pulini] Toʻlayber!", "source": "A. Qahhor, Ogʻaynilar"}]}, {"order": 6, "text": "Kabi soʻzlar bilan birga qoʻllanib, vafot qildi, oʻldi degan maʼnoni anglatadi.", "examples": [{"text": "Ollo Farruxni oʻz dargohiga chaqirib olibdi.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}]}, {"order": 7, "text": "Qichqirmoq, tovush chiqarib xabar bermoq.", "examples": [{"text": "Gudok chaqirdi.", "source": ""}, {"text": "Bu orada yana bir xoʻroz chaqirib oʻtdi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}, {"order": 8, "text": "Pirovardida biror natijaga olib kelmoq; keltirib chiqarmoq.", "examples": [{"text": "Uyqu kasal chaqirar.", "source": "Maqol"}, {"text": "Ortiqcha kulgi yigʻi chaqiradi.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Tut tepasida bir qargʻa boʻynini choʻzib, jon-jahdi bilan qagʻillab, qor chaqirardi.", "source": "Mirmuhsin, Qulamas qoya"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/chaqir"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-турецкий толковый словарь", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Переводной", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "190"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Oʻz huzuriga undamoq.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Tashviqot", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ЧАҚИРМОҚ", "raw_meaning": "ÇAĞIRMAK 1.Ўз ҳузурига ундамоқ. 2.Ташвиқот"}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский и узбекско-русский словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "692"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "chaqirgan yerdan qolma, chaqirmagan yerga borma", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "chaqirmoq", "raw_meaning": "1. звать, приглашать; chaqirgan yerdan qolma, chaqirmagan yerga borma посл. иди в гости туда, куда тебя пригласили, но не ходи туда, куда тебя не звали; соотв. на незвано не ходи, на нестлано не ложись; 2. созывать; ◊ eshigini ~ постучаться к кому-либо; постучаться в чью-либо дверь."}}, {"dictionary": {"name": "Англо-узбекский, узбекско-английский словарь", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "697"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "chaqirmoq", "raw_meaning": "v call out, shout; call upon, invite"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-каракалпакский словарь", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Переводной", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "252"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "shaqırıw", "examples": []}, {"order": 2, "text": "usınıw", "examples": []}, {"order": 3, "text": "buyırtpa beriw", "examples": []}, {"order": 4, "text": "qıshqırıw", "examples": []}, {"order": 5, "text": "", "examples": []}, {"order": 6, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "CHAQIRMOQ", "raw_meaning": "1. shaqırıw, qolın bılğaw, dawıslaw, baqırıw; 2. usınıw, úndew; 3. buyırtpa beriw, ákeliwin soraw; 4. qıshqırıw, baqırıp xabar beriw; 5. awıs. keltirip shıģarıw, qanday da bir nátiyjege alıp keliw."}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-немецкий словарь", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "219"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "aufrufen vt", "examples": []}, {"order": 2, "text": "(musobaqaga) herausfordern vt", "examples": []}, {"order": 3, "text": "(majlisga) einberufen vt", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "chaqirmoq", "raw_meaning": "1. aufrufen vt, rufen vt, (taklif qilmoq) einladen vt, rufen lassen, (ro‘yxat bilan) aufrufen vt; 2. (musobaqaga) herausfordern vt, auffordern vt; 3. (majlisga) einberufen vt"}}, {"dictionary": {"name": "Словарь-справочник словесного управления", "title": "Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков", "kind": "Терминологический", "imprint": "Федоров, Вениамин Александрович; Алиев, Ғани Ашурович (1997). Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-rus-ingliz-nemis-tillarida-soz-boshqaruviga-doir-lugat-malumotnoma-slovar-spravochnik-slovesnogo-upravleniya-uzbekskogo-russkogo-angliyskogo-nemetskogo-yaz-kov/", "page": "201"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "Oʻqituvchi talabani (kimni?) sheʼr oʻqish uchun (nima uchun?) chaqirdi?", "source": ""}, {"text": "The teacher called out the student (whom?) to recite the poem (what...to do?).", "source": ""}, {"text": "Der Lehrer rief den Studenten (wen?) auf, das Gedicht vorzusagen (wozu?).", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "671. а) чақирмоқ Бли ТК БК + учун: Ўқитувчи талабани (кимни?) шеър ўқиш учун (нима учун?) чақирди?", "raw_meaning": "вызывать ВП инфинитив: Учитель вызвал студента (кого?) прочитать стихотворение (что сделать?). to call out smb. to do smth.: The teacher called out the student (whom?) to recite the poem (what...to do?). aufrufen A zu Infinitiv: Der Lehrer rief den Studenten (wen?) auf, das Gedicht vorzusagen (wozu?)."}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-английский общественно-политический словарь", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Терминологический", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "295"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "call", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "чақирмоқ", "raw_meaning": "call, summon, challenge, send for."}}]}