{"headword": "chalkash", "key": "chalkash", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "CHALKASH ' bosh—ketini topib boʻlmaydigan', 'chigal . U hozir oʻzining ch a l k a sh hayoshi uchun bushun aybni oʻsha tantih Mahfuzaga yuklashga tayyor edi (Asqad Muxtor). Bu sifat oʻzbek tilida maʼno ta — raqqiyoti yuli bilvn chyolkäsh— feʼlidvn usib chiqqvn: 'harakat' -> 'shunday harakat natijasida paydo boʻladigan holat'. Bu sifat tarkibini quyidagicha talqin qilish ham mumkin: chäl— feʼlining ' aralashtir-', ' qorishtir-' maʼnosidan (OʻTIL , II, 352 : chal- 6) 'takror' maʼnosini ifodalovchi —kä qoʻshimchasi bilan hosil qilingan shakliga —sh qoʻshimchasi qoʻshib yasalgan: (chäl- + kä = chälkä-) + sh = chälkäsh", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Chigallashib ketgan; ayqash-uyqash, betartib", "examples": [{"text": "Chalkash ip. Chalkash yogʻochlar", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "koʻchma Anglashilishi qiyin; chigal. U . U", "examples": [{"text": "[Zargarov] endi qandaydir chalkash, mavhum ruhiy qiynoqlardan qutulgandek. tiniq oʻy sura boshlagan edi", "source": "A. Muxtor, Boʻronlarda bordek halovat"}, {"text": "oʻzining chalkash qismati qizining ham boshiga tushishini xohlamadi. Oʻ", "source": "Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source": "uz.wiktionary", "license": "CC BY-SA 4.0", "source_url": "https://uz.wiktionary.org/wiki/chalkash"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "189"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Uchini, bosh-ketini topib boʻlmaydigan, chigallashib ketgan.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Tushunib, oxiriga yetib boʻlmaydigan, anglashilishi qiyin.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ЧАЛКАШ", "raw_meaning": "KARIŞIK, DOLAŞIK 1.Учини, бош-кетини топиб бўлмайдиган, чигаллашиб кетган. 2.Тушуниб, охирига етиб бўлмайдиган, англашилиши қийин."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "690"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "запутанный", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "chalkash", "raw_meaning": "запутанный, спутанный; ~ ip спутанные нитки."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "251"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "shatas", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "CHALKASH", "raw_meaning": "1. shatas, shatasıq; ayqush-uyqısh, tártipsiz, qalay bolsa solay; 2. awıs. shiyelenisken, bılģasqan, bılģasıq, bılģanshıq, bılıqpay."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "217"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "verworren", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "chalkash", "raw_meaning": "verworren, verwickelt, vertrackt, (nutq) wirr"}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "172"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "запутанный", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Чалкаш", "raw_meaning": "запутанный, спутанный confused; intricate; difficult confus, embrouillé, compliqué مُخَلَّطٌ، مُخْتَلِطٌ، غَيْرُ مُنْتَظِمٍ"}}]}