butun

бутун

8 ta lugʻatda uchraydi JSON Shevalarda Barcha qidiruv natijalari

Izohli lugʻat

butun

sft. 1. Sinmagan; sindirilmagan; shikastlanmagan; siniq-mertik joyi yoʻq.

Butun non. Butun kosa. Butun gʻisht.

Murabbiya haligi qoʻli singan qoʻgʻirchoqni olib, oʻrniga butun qoʻgʻirchoqni yotqizib qoʻyayotgan ekan. — Oydin, Bolalik uyda gʻiybat yoʻq

Ular siniq jomashovni hamon butun jomashov demoqdalar. — Mushtum

Koʻprik butunmi yoki majaqlab tashlandimi — bu unga qorongʻi. — I. Rahim, Chin muhabbat

Sirtim butun boʻlsa ham, ichim tutun. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi

2. Yirtilmagan, teshilmagan, yirtiq joyi, teshigi yoʻq.

Butun kalish. Butun qop.

Arslonning oʻsha toʻni hali butun, eskirmagan. — S. Zunnunova, Koʻk chiroqlar

Quda-andani oʻylagan oyim senga butungina mahsi ham kiygizib yubormabdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Buzilmagan, ochilmagan; yaxlit.

Butun konserva.

Boy aytadi: — Butun bergin pulimni, Koʻp soʻylatib qichitmagin tilimni. — Ergash Jumanbulbul oʻgʻli

4. Raso, toʻliq.

Esi butun odam. Xayr qilsang, butun qil. — Maqol

Orziqul opamning onasi: Nasibang butun boʻlsin, bolam deb, dadamga non tishlatdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

5. mat. Kasr qismi boʻlmagan.

Butun sonlar. Ikki butun oʻndan besh. Besh butun bir taqsim ikki.

6. Bor(i), borliq, barcha, hamma.

Butun imkoniyatlardan foydalanmoq. Voqeani butun tafsiloti bilan aytib bermoq. Butun kuch, butun gʻayrat ulugʻ vazifalarni bajarishga qaratilgan.

Uning butun vujudidan yoshlik, navqironlik, balogʻat tantanasi aks etib turardi. — S. Ahmad, Ufq

Butun borligʻidan gupullab xushboʻy atirning hidi ham kelib turibdi. — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati

7. Oʻrin, joy, makon bildiruvchi soʻzlar bilan kelganda, ularni taʼkidlab yoki butunisicha, yaxlit koʻrsatish uchun xizmat qiladi.

Butun bir institutda undan chiroyli qiz yoʻq edi. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa

Oshning hidi butun uyni toʻldirdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Tosh fonuslar parpirab yonib, butun bogʻni charogʻon qilib turibdi. — X. Toʻxtaboyev, Yillar va yoʻllar

Sobir butun dunyoni unutgandi, uning atrofida qogʻoz, qalam va aytmoqchi boʻlgan soʻzlardan boʻlak hech narsa yoʻq edi. — O. Moʻminov, Xiyobondagi uch uchrashuv

Bu koʻzlar uchun butun olamni hadya etsa arzirdi. — J. Abdullaxonov, Oriyat

Butun Fargʻona vodiysida Chorterakdan oldin oʻrik pishmaydi. — S. Ahmad, Ufq

8. Oʻrin, joy, makon yoki kishilar jamoasidagi barcha kishilarni bildiradi.

Azon pallada butun Qorabuloq toqqa joʻnadi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Butun Yakkatut, balki butun olam uyquga choʻmgandi. — N. Fozilov, Diydor

Bugun Chimyon qishlogʻini butun mamlakatimiz biladi. — Gazetadan

Yerdan qor ketishi bilan koʻchib kelib, butun oila chumoliday ishlar edik. — Oybek, Tanlangan asarlar

9. Vaqt, muddat bildiruvchi soʻzlar bilan kelib, shu soʻz orqali ifodalangan vaqt, muddatning boshidan oxirigacha boʻlgan chegarasini, oraligʻini ifodalaydi.

Butun yil.

Qutidor esa butun kun mehmonxonasiga kelib-ketib turgan koʻngil soʻrovchi oshna, yor-doʻstlari bilan ovora boʻldi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Ertalab dalaga joʻnaydi. Butun kun yer haydaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Butun umr yelkalaridan obkash tushmagan. — S. Ahmad, Ufq

Bagʻri butun 1. Armonsiz, baxtli, kamchiliksiz, toʻkis. Dunyoda bir bagʻri butun kishi yoʻq ekan-da, Har kimning yuragida bir anduh. — Mirmuhsin, Meʼmor— Bolalaringizning diydoriga toʻydingizmi? — deb soʻradi. Eʼtibor opa. — Rahmat, aylanay Eʼtiborxon, bagʻrim butun boʻlib qoldi, — dedi Rohatbibi. — H. Gʻulom, MashʼalBechora dadasi, toʻy qilsam, ichkuyov boʻlsa, bagʻrim butun, uyim obod boʻlib qolardi, deb niyat qilardi. — S. Ahmad. Ufq,
Bir butun Yaxlit yoki boʻlinmaydigan. Bir butun qilib yasalgan detal.Tiktepa yerlarini biriktirish, oradagi chegaralarni buzib, bir butun qilish qiyin gap emas. — A. Qodiriy, Gʻirvonlik Mallavoy
Butun boshli Katta, butunlay; katta bir. Buri uvlab, tikan chatnab yotgan tashlandiq jar-jilgʻalar oʻrnida butun boshli yangi shahar barpo etildi. — J. Xolqosimov, Yangi uylar muborakYangi yerlar ochilib, butun boshli yangi xoʻjaliklar tashkil topdi. — Oʻzbekiston qoʻriqlariMen sendayligimda butun boshli oilani tebratganman. — E. Raimov, Ajab qishloq
Noni butun Rizq-nasibali, toʻq, farovon yashovchi, hech narsadan kamchiligi yoʻq. — Xudoning oʻzi azaldan shayxlarning nonini butun qilgan,— dedi Fozil aka. — N. Safarov, Olovli izlarSartarosh u dunyo, bu dunyo xor boʻlmaydi. Hamma vaqt noni butun. — E. Raimov, Ajab qishloq
Esi (yoki aqli) butun Es-hushi joyida, aqlli. Har holda, esing butun-da, qurgʻur. — H. Nazir, Yonar daryoOʻqimagan boʻlsang ham, aqling butun yigit ekansan. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Tegirmondan (yoki tegirmonga tushsa) butun chiqadi Juda epchil, uddaburon; har qanday mushkul ahvolda ham oʻzini yoʻqotmaydigan odam haqida. Yigitmisan yigit! Kuchli, tegirmondan butun chiqadi. — A. Muxtor, TugʻilishHakimovni Sariosiyoda tegirmonga tushsa, butun chiqadi, deyishadi. — Mushtum

Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat

BUTUN

1. Sinmagan.BÜTÜN, BÜTÜN BİR

2. Barcha, hamma.SAĞLAM

«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati

BÜTÜN I

oʻzbekchabutun, toʻliq, butunlay, barkamol, komil, mukammalruschaцелый, совершенныйinglizchasafe, perfect

Közi toq keräk ham qïlïnčï bütün Koʻzi toʻq, feʼl-atvori barkamol boʻlishi lozim – Он должен быть бескорыстным, а его поступки–совершенны – He must be disinterested, and his actions are perfect — QBK, 154₅

BÜTÜN II

ishonchliruschaнадежныйinglizchareliable

Väzirlïqqa artuq bütün er keräk Vazir lavozimiga butunlay ishonchli kishi kerak – Для должности визиря нужен весьма надежный мужчина – A very reliable man is needed for the position of the vizier — QBN, 169₅; QBN, 2199; 85b5

Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat

butun

1. целый, непочатый, неповрежденный

u butun kun dalada ishladi он целый день работал на поле

idish-oyoqlar butun посуда цела

2. весь, вся, всё

butun bir roʻzgʻorni koʻtargan tuyaga bitta elak ogʻirlik qilgan ekan говорят, для верблюда, поднявшего весь домашний скарб, и одно сито составило тяжесть; соотв. на тяжёлый воз и рукавицы положишь, так потянут

butun birinchi kurs talabalari keldi все студенты первого курса пришли

bir butun oʻndan uch одна целая три десятых

esi butun odam умный, рассудительный человек
butun boshli... целый, полный
noni butun он живёт в достатке
tegirmonga tushsa butun chiqmoq (букв. выйти невредимым из-под мельничного жернова) найти выход из самого трудного положения; шустрый, изворотливый человек; соотв. и сквозь сито и сквозь решето проскочит; в него и в ступе заступом не попадёшь
ikki yorti – bir butun две половинки составляют одно целое; соотв. ваш табачок – наш огонёк; коли братчина – так и складчина