{"headword": "БУРЕНИЕ МОРСКОЕ", "key": "burenie morskoe", "entries": [{"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "46"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "suv ostida joylashgan foydali qazilma konlarini razvedka qilish va ishlatish maqsadida quduqlarni burgʻilash. D.b. asosan dengiz qirgʻogʻidan bir necha kilometr masofada joylashgan neft va gaz konlarini razvedka qilish, ishlatish, yer osti konlari geologiyasi va geofizikasini oʻrganish maqsadida olib boriladi. Bu ishlar, asosan, metalldan tayyorlangan estakadalar orqali bajariladi. Estakada va yoʻl bloklari qirgʻoqda tayyorlanib, kerakli joyga kranli kemalar yordamida oʻrnatiladi. Tayanch bloklari bir-biridan 8 m masofada oʻrnatiladi va ular prolyotlar orqali mustahkam temir seksiyalar bilan amalga oshiriladi. Bu turdagi estakada yoki platformalar, asosan, shamol, toʻlqin yoki texnologik kuchlanishlar taʼsirida boʻladi. Muz boʻlaklari suzadigan dengizlarda platformalar koʻp konstruksiyali, tayanch ustunlari diametri 6—12 m qilib tayyorlanadi. Bunday ustunlar, burgʻilash va ishlatish uskunalari muzliklar, toʻlqinlar va texnologik kuchlarga bardoshli boʻlishi kerak. Platformalar Qora, Azov va Kaspiy dengizlarida qurilgan boʻlib, bu yerlarda suvning chuqurligi 10 m dan 84 m gacha boradi. Platformalar toʻlqin balandligi 14 m, shamolning tezligi 40 m/s, suv ostidagi oqim tezligi 15 m/s boʻlgan sharoitga moʻljallanadi. Platforma bloklarini oʻrnatish asosan koʻtarish kuchi 250 t boʻlgan kema kranlari orqali bajariladi. Tayanch ustunlari ogʻirligi 220 t boʻlgan yuk bilan yumshoq zaminga botiriladi, keyin mexanik bolga bilan uriladi. Chet el firmalari — «Argus Aylend» va «Shell oyl kompani» suvning chuqurligi 61—70 m boʻlgan shelflar uchun platformalar tayyorlaydi. Bunday platformalar yordamida Bermud orollari atrofida, Kanada va AQSHning arktika qismlarida burgʻilash ishlari olib borilmoqda. Platformalarning oʻrtacha ogʻirligi 1800—3620 t atrofida.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "БУРЕНИЕ МОРСКОЕ — Денгизда бурғилаш", "raw_meaning": "сув остида жойлашган фойдали қазилма конларини разведка қилиш ва ишлатиш мақсадида қудуқларни бурғилаш. Д.б. асосан денгиз қирғоғидан бир неча километр масофада жойлашган нефть ва газ конларини разведка қилиш, ишлатиш, ер ости конлари геологияси ва геофизикасини ўрганиш мақсадида олиб борилади. Бу ишлар, асосан, металлдан тайёрланган эстакадалар орқали бажарилади. Эстакада ва йўл блоклари қирғоқда тайёрланиб, керакли жойга кранли кемалар ёрдамида ўрнатилади. Таянч блоклари бир-биридан 8 м масофада ўрнатилади ва улар пролётлар орқали мустаҳкам темир секциялар билан амалга оширилади. Бу турдаги эстакада ёки платформалар, асосан, шамол, тўлқин ёки технологик кучланишлар таъсирида бўлади. Муз бўлаклари сузадиган денгизларда платформалар кўп конструкцияли, таянч устунлари диаметри 6—12 м қилиб тайёрланади. Бундай устунлар, бурғилаш ва ишлатиш ускуналари музликлар, тўлқинлар ва технологик кучларга бардошли бўлиши керак. Платформалар Қора, Азов ва Каспий денгизларида қурилган бўлиб, бу ерларда сувнинг чуқурлиги 10 м дан 84 м гача боради. Платформалар тўлқин баландлиги 14 м, шамолнинг тезлиги 40 м/с, сув остидаги оқим тезлиги 15 м/с бўлган шароитга мўлжалланади. Платформа блокларини ўрнатиш асосан кўтариш кучи 250 т бўлган кема кранлари орқали бажарилади. Таянч устунлари оғирлиги 220 т бўлган юк билан юмшоқ заминга ботирилади, кейин механик болга билан урилади. Чет эл фирмалари — «Аргус Айленд» ва «Шелл ойл компани» сувнинг чуқурлиги 61—70 м бўлган шельфлар учун платформалар тайёрлайди. Бундай платформалар ёрдамида Бермуд ороллари атрофида, Канада ва АҚШнинг арктика қисмларида бурғилаш ишлари олиб борилмоқда. Платформаларнинг ўртача оғирлиги 1800—3620 т атрофида."}}]}