{"headword": "bu", "key": "bu", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "(joʻnalish kelishigida bunga, oʻrin-payt kelishigida bunda, chiqish kelishigida bundan)", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Soʻzlovchiga yaqin, uning koʻz oʻngidagi, oldidagi, yonidagi yoki qoʻlidagi narsani, kimsani bildirib keladi yoki oʻshanga ishora qiladi.", "examples": [{"text": "Bu kishi — bizning oʻqituvchimiz.", "source": ""}, {"text": "Men uchun endi bu jahonda yolgʻiz siz borsiz, xolos!", "source": "O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa"}, {"text": "Bu niyat uning xotini Sobiraxonga juda maʼqul boʻldi.", "source": "A. Qahhor, Asarlar"}, {"text": "— Sen oʻgʻlimsan, — Yoʻlchiga mehr bilan tikildi chol, — bu ojiza — qizim.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 3, "text": "Qarama-qarshi ikki narsadan birini yoki biror tomonni koʻrsatish uchun xizmat qiladi.", "examples": [{"text": "Koʻchaning bu betidagi uy. Daryoning u betidan bu betiga suzib oʻtmoq.", "source": ""}, {"text": "Dushman oʻq yegan toʻngʻizday, oʻzini u yoqdan bu yoqqa urar edi.", "source": "A. Qahhor, Asarlar"}, {"text": "U yoqni qaradik, bu yoqni qaradik — yoʻq.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 4, "text": "Chogʻishtiriladigan ikki narsa, kimsa, voqea, hodisa va shu kabilardan birini koʻrsatish uchun xizmat qiladi.", "examples": [{"text": "U boshqa, bu boshqa. Undan bu yaxshi.", "source": ""}, {"text": "Birovga u dedi, birovga bu dedi Xullas, yoʻnma sheʼrini bostirishga muyassar boʻldi.", "source": "Mushtum"}]}, {"order": 5, "text": "Soʻz borayotgan paytga yoki unga yaqin fursatga ishora qiladi.", "examples": [{"text": "Bu kunlarda Boʻtaboy butun roʻzgʻor oʻziga qolgan yosh yigitchaday boʻlib qoldi.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}, {"text": "Bu kecha Shoqosim juda xursand edi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Bu yil yogʻin-sochin koʻp boʻlib, yer-koʻk chamanday yashnab ketdi.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ol", "source_url": "https://izoh.uz/word/bu"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Gapdagi maʼnoni kuchaytirish, taʼkidlash uchun xizmat qiladi.", "examples": [{"text": "Bu deyman, ishlar yirik ekan-da!", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ol", "source_url": "https://izoh.uz/word/bu"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "40"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Soʻzlovchiga yaqin, uning koʻz oʻngidagi narsani, kimsani bildiradi.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Umuman aytib oʻtilgan yoki koʻzda tutilgan narsa, shaxs, voqea, hodisa va sh.k.ni koʻrsatish, shularga ishora qilish uchun xizmat etadi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "БУ", "raw_meaning": "BU 1.Сўзловчига яқин, унинг кўз ўнгидаги нарсани, кимсани билдиради. 2.Умуман айтиб ўтилган ёки кўзда тутилган нарса, шахс, воқеа, ҳодиса ва ш.к.ни кўрсатиш, шуларга ишора қилиш учун хизмат этади."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "311"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Yerde, zamanda veya söz zincirinde en yakın olanı gösterir.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "BU", "raw_meaning": "БУ Yerde, zamanda veya söz zincirinde en yakın olanı gösterir."}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "81"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "bu (koʻrsatish olmoshi)", "examples": [{"text": "Asïylïy kišilär bolur bu qutu, bularïy yemä edgü tutyïl botu", "source": ""}, {"text": "Asïylïy kišilär bolur bu qutu, bularïy yemä edgü tutyïl botu", "source": "QBH, 127₈"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "BU", "raw_meaning": "bu (ko‘rsatish olmoshi) – этот, это – this. Asïylïy kišilär bolur bu qutu, bularïy yemä edgü tutyïl botu – Bu turli kishilar foydali bo‘ladi, bularni yanada aziz tutgil, ey bo‘tam – Люди этого сорта полезны, содержи их хорошо, любезный – People of this sort are useful, keep them well, amiable (QBH, 127₈)."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "414"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "bu dunyo oʻtar-ketar, doʻstim, boshingni koʻtar", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "bu", "raw_meaning": "этот, эта, это; сей; ~ dunyo oʻtar-ketar, doʻstim, boshingni koʻtar посл. этот мир преходящий, всё пройдёт, выше голову, мой друг; ◊ ~ bosh nimalarni koʻrmagan (букв. чего только не видела эта голова) что только не случалось с нами; видали виды; ~ yerning tuprogʻi ogʻir отсюда не так-то просто уехать; отсюда не захочешь уезжать, уходить; ~ yogʻi necha puldan tushdi разг. ирон. нас здорово обманули, провели (что же нам теперь делать?); ~ (bunisi) hali holva это еще ничего; это еще терпимо; соотв. это ещё цветочки, а ягодки (будут) впереди."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "453"}, "pos": "pron.", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "this", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "bu pron.", "raw_meaning": "demon, this; ~ yoqqa this way, side, here, hither; ~ kishi this person; ~ yil this year"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "25"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "bul", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "BU", "raw_meaning": "bul."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "33"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "diese", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "bu", "raw_meaning": "diese, dieser, dieses"}}, {"dictionary": {"name": "Fransuzcha-ruscha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "ФРАНЦУЗЧА-РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ", "kind": "Tarjima", "imprint": "Қораева, М. Ҳ. (1991). ФРАНЦУЗЧА-РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/frantsuzcha-ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "30"}, "pos": "participe passé", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "bu, participe passé", "raw_meaning": "причастие прошедшего времени глагола boire; ўтган зам. сифатдоши boire феъли;"}}]}