{"headword": "boʻr", "key": "bor", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Ohaktoshning mayda oppoq yumshoq turi.", "examples": [{"text": "Boʻr bilan oqlamoq. Boʻr bilan yozmoq.", "source": ""}, {"text": "Hech gapdan xabari yoʻq Iskandar aka, bir qoʻlida latta, bir qoʻlida boʻr, angrayib qoldi.", "source": "A. Koʻchimov, Halqa"}, {"text": "Deraza oynasini boʻr yoki yarim stakan suvga ikki qism tish poroshogi solib artsangiz, yaltirab ketadi.", "source": "Saodat"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/bo‘r"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "38"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Qoʻlda, ixtiyorda yoki umuman voqelikda mavjud boʻlgan.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "БОР", "raw_meaning": "1.VAR 2.KAT, DEFA, KERE Қўлда, ихтиёрда ёки умуман воқеликда мавжуд бўлган."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "44"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Ohaktoshning oppoq yumshoq turi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "БЎР", "raw_meaning": "TEBEŞİR Оҳактошнинг оппоқ юмшоқ тури."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "411"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "yorugʻi bor, dovrugʻi bor, oʻzi yoʻq, ovozi bor", "source": ""}, {"text": "bor-boricha, yoʻq – holicha", "source": ""}, {"text": "borga – bozor, yoʻqqa – mozor", "source": ""}, {"text": "borida – chora-chora, yoʻgʻida – banda bechora", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "bor", "raw_meaning": "есть, имеется, существует; наличный; yorug‘i ~, dovrug‘i ~, o‘zi yo‘q, ovozi ~ загадка светом сияет, славой гремит, самого нет, а голос звенит (Молния, гром); ~-boricha, yo‘q – holicha погов. имущий – по своему достатку, а неимущий – по возможности; соотв. чем богаты, тем и рады; ~ga – bozor, yo‘qqa – mozor погов. (букв. денежному человеку базар как базар, бедному человеку базар как мазар – кладбище); ~ida – chora-chora, yo‘g‘ida – banda bechora погов. когда есть, то мисками, когда нет, то – бедняк раб божий; соотв. иногда с припасом, а иногда с квасом; часом густо, часом пусто; ◊ ~ bo‘ling живите, здравствуйте; ~ kuchi bilan со всей силой; ~ -yo‘g‘i всё, что имеется; ~i shu xolos это всё (что есть); bo‘lsa ~dir возможно, может быть; ~ gap да, это правда; что правда, то правда."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "417"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "мел", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "bo‘r", "raw_meaning": "мел."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "30"}, "pos": "м", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "qaragʻay oʻrmoni", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "бор", "raw_meaning": "м qaragʻay oʻrmoni, qaragʻayzor; ◊ с ~у да с сосенки разг. duch kelgan joydan, u yer-bu yerdan; poyma-poy, almoyi-aljoyi."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "449"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "exists", "examples": [{"text": "bu kutubxonada yangi qomuslar bor", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "bor I", "raw_meaning": "exists; there is, there are; bu kutubxonada yangi qomuslar ~ this library has new encyclopaedias"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "449"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "bor II", "raw_meaning": "n time; bir necha ~ several times"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "449"}, "pos": "n", "labels": ["kim"], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "bor III", "raw_meaning": "kim 1. n boron; 2. a boracic, boric; ~ kislotasi boric/boracic acid"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "24"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "bar", "examples": []}, {"order": 2, "text": "bar", "examples": []}, {"order": 3, "text": "márte", "examples": []}, {"order": 4, "text": "bor (ximiyalıq element)", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "BOR", "raw_meaning": "1. bar; 2. bar, bay, bardamlı; 3. márte, ret; 4. bor (ximiyalıq element)."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "28"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "BO‘R", "raw_meaning": "– por."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "31"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "bir bor: ~ boʻlmoq ekan, bir yoʻq ekan", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "bor: ~ bo‘lmoq", "raw_meaning": "es gibt, existieren, vorhanden sein; bir ~ ekan, bir yo‘q ekan es lebte ein mal"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "37"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Kreide f", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "boʻr", "raw_meaning": "Kreide f; ~ bilan yozmoq mit der Kreide schreiben; ~ bilan oqlamoq kreiden"}}, {"dictionary": {"name": "Metallurgiya terminlarining izohli lugʻati", "title": "Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абдурахмонов, С.; Қаюмова, М. С.; Ахтамов, Ф. Е.; Ашурова, М. Х.; Собирова, Ф. А. (2017). Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Fan va texnologiya.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-inglizcha-metallurgiya-terminlarining-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "7"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Inglizcha nomi: Boron Oʻzbekcha nomi: Bor Belgisi: B Davriy jadvaldagi tartib raqami: 5 Nisbiy atom massasi, g/mol: 10,81", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Бор", "raw_meaning": "Инглизча номи: Boron Ўзбекча номи: Бор Белгиси: B Даврий жадвалдаги тартиб рақами: 5 Нисбий атом массаси, g/mol: 10,81"}}, {"dictionary": {"name": "Metallurgiya terminlarining izohli lugʻati", "title": "Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абдурахмонов, С.; Қаюмова, М. С.; Ахтамов, Ф. Е.; Ашурова, М. Х.; Собирова, Ф. А. (2017). Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Fan va texnologiya.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-inglizcha-metallurgiya-terminlarining-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "35"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "['bɔ:rɔn]", "senses": [{"order": 1, "text": "davriy sistemadagi III-guruh elementi, t.r. 5, at.m. 10,811. Kulrang qoramtir rangli element. Zichligi 2,3g/sm³, suyuqlanish harorati 2075⁰S, qaynash harorati 3860⁰S. Bor va uning birikmalari dielektrik va yarim oʻtkazgichlar olishda ishlatiladi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "бор (B)", "raw_meaning": "boron ['bɔ:rɔn] бор: даврий системадаги III-гуруҳ элементи, т.р. 5, ат.м. 10,811. Кулранг қорамтир рангли элемент. Зичлиги 2,3г/см³, суюқланиш ҳарорати 2075⁰С, қайнаш ҳарорати 3860⁰С. Бор ва унинг бирикмалари диэлектрик ва ярим ўтказгичлар олишда ишлатилади."}}, {"dictionary": {"name": "Metallurgiya terminlarining izohli lugʻati", "title": "Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абдурахмонов, С.; Қаюмова, М. С.; Ахтамов, Ф. Е.; Ашурова, М. Х.; Собирова, Ф. А. (2017). Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Fan va texnologiya.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-inglizcha-metallurgiya-terminlarining-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "483"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "davriy sistemadagi III guruh elementi, t.r. 5, ат.м. 10,811, kulrang qoramtir rangli element, zichligi 2,3g/sm³, suyuqlanish harorati 2075⁰c, qaynash harorati 3860⁰c. Bor va uning birikmalari dielektrik va yarim oʻtkazgichlar olishda ishlatiladi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "бор (в)", "raw_meaning": "boron ['bɔ:rɔn] bor: davriy sistemadagi III guruh elementi, t.r. 5, ат.м. 10,811, kulrang qoramtir rangli element, zichligi 2,3g/sm³, suyuqlanish harorati 2075⁰c, qaynash harorati 3860⁰c. Bor va uning birikmalari dielektrik va yarim o'tkazgichlar olishda ishlatiladi."}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "78"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "sharob", "examples": [{"text": "Biliglig bor ičsä biligsiz bolur", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "BOR", "raw_meaning": "sharob, mast qiluvchi ichimlik – вино – wine,drink. Biliglig bor ičsä biligsiz bolur– Aqlli odam sharob ichsa, aqlidan ayriladi – Если знающий пьет вино, он становится невеждой – If the knower drinks wine, he becomes ignorant (QBK, 147₁₇)."}}]}