{"headword": "boqmoq", "key": "boqmoq", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Nazar tashlamoq, nazar solmoq, qaramoq.", "examples": [{"text": "Koʻzguga boqmoq. Laylakning ketishiga boqma, kelishiga boq.", "source": "Maqol"}, {"text": "Dengiz suvidek tiniq koʻzlari muloyim va mehr bilan boqardi.", "source": "S. Karomatov, Oltin qum"}, {"text": "Qora koʻzlari juda shoʻx boqib, jaz etib, bagʻringga botadi.", "source": "I. Rahim, Ixlos"}, {"text": "Qizning atrofga jovdirab turgan koʻzlari xomush yerga boqdi.", "source": "S. Ahmad, Mehribon"}]}, {"order": 2, "text": "Moʻralamoq; koʻrinmoq, namoyon boʻlmoq.", "examples": [{"text": "Yoʻlchi Shokir otaning doʻkonxonasi eshigini astagina ochib boqdi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Qorli togʻlar choʻqqisidan boqadi quyosh.", "source": "Gʻayratiy"}, {"text": "Zangori dengizning tiniq qoʻynidan kumush oy koʻrinib, kulib boqadi.", "source": "Uygʻun"}]}, {"order": 3, "text": "Fikran nazar tashlamoq, koʻz oldiga keltirmoq, koʻzdan kechirmoq.", "examples": [{"text": "Oʻziga boqma, soʻziga boq.", "source": "Maqol"}, {"text": "Tarixga boqing, ming yil ilgari Xorazmda Beruniy oʻtgan, u juda koʻp kitoblar yozib qoldirgan.", "source": "J. Sharipov, Xorazm"}, {"text": "Siz bilan zamonning zayliga boqmasak, qiyomat qoyim boʻlajak.", "source": "S. Siyoyev, Avaz"}, {"text": "Oʻylab boqsam: qalbim mushtdek! Vatan juda keng! Oʻylab boqsam: Vatan va dil bir-biriga teng.", "source": "Yo. Mirzo, Oʻgʻil mehri"}, {"text": "Boqsam, yoʻling oydin ekan, Kel, poyingni oʻpay, oʻgʻlon.", "source": "B. Boyqobilov, Sharora"}]}, {"order": 4, "text": "Iltifot qilmoq, qoʻllab-quvvatlamoq, hurmat qilmoq.", "examples": [{"text": "Yaxshi yaxshiga boqar, Yomon daryoga oqar. R. Jumaniyozov, Soʻz koʻrki — maqol.", "source": ""}, {"text": "El boqsa, baxting kular, El boqmasa, taxting qular.", "source": "Maqol"}, {"text": "Boy boyga boqar, suv soyga oqar. Boʻlmaydi. Siz bilan ittifoq boʻlolmaymiz.", "source": "N. Safarov, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 5, "text": "Tarbiyalab voyaga yetkazmoq, parvarish qilmoq; qarab turmoq.", "examples": [{"text": "Bola boqmoq.", "source": ""}, {"text": "Bitta-yu bitta oʻgʻlim! Margʻilon degan joyda, allakimlarning qoʻlida, asli nomaʼlum kishilarning qiziga uylansin-da oʻgʻil boqib katta qilgan ona — Oʻzbek oyim ikki qoʻlini burniga tiqib qarab qola bersin.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Xudoyqul mening oʻz jigarim, ammadan qolgan sagʻir. Yetti yoshidan boqib, odam qildim.", "source": "P. Tursun, Oʻqituvchi"}, {"text": "— Ukalarimni boqsa, tegaman, — dedim kampirga.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 6, "text": "Oʻz qaramogʻida boʻlganlarni moddiy jihatdan taʼminlamoq; tirikchilik ehtiyojlarini va shu kabilarni qondirib, taʼmin etmoq.", "examples": [{"text": "Oila boqmoq.", "source": ""}, {"text": "Yetim nabiralarni ogʻir mehnat bilan ham boqa olmagan bu jafokash chol hovlisining qolgan qismini sotishga majbur boʻlgan edi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Bahorning bir kuni qishni boqar.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Otadan qolgan shu qoʻl dastgoh chol-kampirni umr boʻyi boqdi.", "source": "A. Muxtor, Opa-singillar"}, {"text": "Sizning ketmonlaringiz oʻzingizni ham boqadi, dehqonni ham.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}]}, {"order": 7, "text": "Parvarishlab yetishtirmoq, asramoq (uy hayvonlari va parranda haqida).", "examples": [{"text": "Tovuq boqmoq. Kurt boqmoq.", "source": ""}, {"text": "Bir xoʻroz boqib oʻtiribman, tepsa, xonni oʻldiradi.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}, {"text": "Sharoit yomon, joʻja boqadigan joyimiz yoʻq, kataklar juda tor.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 8, "text": "Qidirib topib oʻldirmoq (bitni, burgani).", "examples": []}, {"order": 9, "text": "Davolamoq, shifolamoq.", "examples": [{"text": "Uning kasalini boqmagan vrach qolmadi. Kasalni boqib tuzatmoq.", "source": ""}, {"text": "Oʻjar ekan bu soldat, deb tashlab qoʻymadilar. Koʻp qatori yaramni boqdilar.", "source": "N. Safarov, Olovli izlar"}]}, {"order": 10, "text": "Koʻmakchi feʼl vazifasida kelib, yetakchi feʼldan anglashilgan ish-harakatni bajarishga urinish, sinash maʼnosini bildiradi.", "examples": [{"text": "Mingboshi Zebi kirguncha, dutor olib chertib boqdi.", "source": "Choʻlpon, Kecha va kunduz"}, {"text": "Kambagʻal boʻlsang, koʻchib boq, boyvachcha boʻlsang, oʻlib boq, degan gapda hikmat koʻp ekan.", "source": "S. Ahmad, Saylanma"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/boq"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-турецкий толковый словарь", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Переводной", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "40"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Nazar tashlamoq, nazar solmoq.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Parvarishlamoq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "БОҚМОҚ", "raw_meaning": "BAKMAK 1.Назар ташламоқ, назар солмоқ. 2.Парваришламоқ."}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-немецкий словарь", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "31"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "(ovqat bermoq, taʼminlamoq)", "examples": []}, {"order": 2, "text": "(emizmoq)", "examples": []}, {"order": 3, "text": "(hayvonga yem bermoq)", "examples": []}, {"order": 4, "text": "(qaramoq)", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "boqmoq", "raw_meaning": "1. (ovqat bermoq, ta’minlamoq) nähren vt, unterhalten vt; 2. (emizmoq) säugen vt, stillen vt, nähren vt; 3. (hayvonga yem bermoq) füttern vt, Futter schütteln, zu essen gehen, weiden (yaylovda); 4. (qaramoq) ansehen vt, blicken vi auf A, gucken vi auf A, nach D"}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский и узбекско-русский словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "411"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "soyada yotar, ming qoʻy boqar", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "boqmoq", "raw_meaning": "присматривать; выращивать; откармливать; содержать; пасти; soyada yotar, ming qo‘y boqar загадка в тени лежит, тысячу овец сторожит (Собака); qo‘y ~ откармливать или пасти овец; ◊ boqsa – odam bo‘lasan разг. шутл. если за тебя взяться, из тебя выйдет человек."}}, {"dictionary": {"name": "Англо-узбекский, узбекско-английский словарь", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "449"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "look", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "boqmoq", "raw_meaning": "v look, watch; care for or raise (children); look after"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-каракалпакский словарь", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Переводной", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "24"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "baǵıw", "examples": []}, {"order": 2, "text": "sıǵalaw", "examples": []}, {"order": 3, "text": "eleslew", "examples": []}, {"order": 4, "text": "baǵıw", "examples": []}, {"order": 5, "text": "emlew", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "BOQMOQ", "raw_meaning": "1. baǵıw, qaraw, ser salıw; 2. awıs. sıǵalaw, sıǵalap qaraw; kóriniw, sáwleleniw; 3. eleslew, kóz aldına keltiriw; 4. baǵıw; támiyinlew; 5. emlew."}}, {"dictionary": {"name": "Словарь-справочник словесного управления", "title": "Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков", "kind": "Терминологический", "imprint": "Федоров, Вениамин Александрович; Алиев, Ғани Ашурович (1997). Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-rus-ingliz-nemis-tillarida-soz-boshqaruviga-doir-lugat-malumotnoma-slovar-spravochnik-slovesnogo-upravleniya-uzbekskogo-russkogo-angliyskogo-nemetskogo-yaz-kov/", "page": "37"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "Qizcha tovuqlarni (nimalarni?) boqdi.", "source": ""}, {"text": "Девочка кормила кур (кого?).", "source": ""}, {"text": "The girl fed the hens (whom?).", "source": ""}, {"text": "Das Mädchen fütterte die Hühner (wen?).", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "87. боқмоқ", "raw_meaning": "Бли ТК: Қизча товуқларни (нималарни?) боқди. кормить ВП: Девочка кормила кур (кого?). to feed smb.: The girl fed the hens (whom?). füttern A: Das Mädchen fütterte die Hühner (wen?)."}}]}