{"headword": "БИХЕВИОРИЗМ", "key": "bixeviorizm", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь психологических терминов", "title": "РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Турғунов, Қ. (1975). РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўқитувчи» нашриёти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-psixologiya-terminlarining-izohli-lugati/", "page": "27"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "(ингл. behavior — хулқ)", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "bixeviorizm; psixologiyaning predmeti psixikani emas, balki inson va hayvonlar xulqini oʻrganishdan iboratdir degan fikrni ilgari suruvchi va himoya qiluvchi oqim. B. xulq deganda organizmning faqat tashqi muhitdagi qoʻzgʻovchilarga nisbatan qaytaradigan javob reaksiyalari (harakatlari) yigʻindisini tushunadi. Demak, B. ga koʻra, psixologiyaning vazifasi faqat tashqi stimul bilan unga qaytariladigan reaksiyalar oʻrtasidagi teng maʼnoli bogʻlanishlarni aniqlashdan iboratdir, xolos. B. ongning inson xulqidagi rolini va uni ilmiy jihatdan oʻrganishni, tekshirishni inkor qiladi. B. alohida oqim sifatida XX asr boshlarida hayvonlar xulqini tekshirish natijalarida shakllangan boʻlib, uning asoschilari amerikalik psixologlar Uotson va Torndayklardir.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "БИХЕВИОРИЗМ", "raw_meaning": "(ингл. behavior — хулқ) — бихевиоризм; психологиянинг предмети психикани эмас, балки инсон ва ҳайвонлар хулқини ўрганишдан иборатдир деган фикрни илгари сурувчи ва ҳимоя қилувчи оқим. Б. хулқ деганда организмнинг фақат ташқи муҳитдаги қўзғовчиларга нисбатан қайтарадиган жавоб реакциялари (ҳаракатлари) йиғиндисини тушунади. Демак, Б. га кўра, психологиянинг вазифаси фақат ташқи стимул билан унга қайтариладиган реакциялар ўртасидаги тенг маъноли боғланишларни аниқлашдан иборатдир, холос. Б. онгнинг инсон хулқидаги ролини ва уни илмий жиҳатдан ўрганишни, текширишни инкор қилади. Б. алоҳида оқим сифатида ХХ аср бошларида ҳайвонлар хулқини текшириш натижаларида шаклланган бўлиб, унинг асосчилари америкалик психологлар Уотсон ва Торндайклардир."}}]}