{"headword": "biosfera", "key": "biosfera", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Yerning hayotga makon boʻlgan, tirik organizmlar tarqalgan joyi, qismi.", "examples": [{"text": "Inson faoliyati Yer yuzini tubdan oʻzgartirishga qodir boʻlgan hozirgi davrda biosferaning rivojlanishi yangi pogʻonaga koʻtarildi.", "source": "OʻzME"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/biosfera"}}, {"dictionary": {"name": "Ekologik izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-русча-инглизча экологик изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Алихонов, Б.; Самойлов, С.; Ибрагимов, Р. (2004). Ўзбекча-русча-инглизча экологик изоҳли луғат. Tashkent: Chinor ENK.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-ruscha-inglizcha-ekologik-izohli-lugat/", "page": "32"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "[юн. bios – ҳаёт, sphaira – шар]", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Yer qobiqlaridan (sferalaridan) biri boʻlib, uning tarkibi va energetikasi asosan Tirik modda faoliyati bilan belgilanadi. E. Zyuss tomonidan 1875 y. kiritilgan bu atama V.I. Vernadskiyning ilmiy izlanishlari natijasida Yer sayyorasining butun sirtini anglatadigan boʻldi. B. troposfera, litosfera va gidrosferani oʻz ichiga qamrab oladi; qalinligi 30-40 km.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "sinonim", "target": "Экосфера"}], "extra": {"raw_word": "Биосфера", "raw_meaning": "[юн. bios – ҳаёт, sphaira – шар] – Ер қобиқларидан (сфераларидан) бири бўлиб, унинг таркиби ва энергетикаси асосан Тирик модда фаолияти билан белгиланади. Э. Зюсс томонидан 1875 й. киритилган бу атама В.И. Вернадскийнинг илмий изланишлари натижасида Ер сайёрасининг бутун сиртини англатадиган бўлди. Б. тропосфера, литосфера ва гидросферани ўз ичига қамраб олади; қалинлиги 30-40 км. Син.: Экосфера."}}, {"dictionary": {"name": "Ekologik izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-русча-инглизча экологик изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Алихонов, Б.; Самойлов, С.; Ибрагимов, Р. (2004). Ўзбекча-русча-инглизча экологик изоҳли луғат. Tashkent: Chinor ENK.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-ruscha-inglizcha-ekologik-izohli-lugat/", "page": "32"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "от гр, bios – жизнь, sphaira – шар", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "одна из оболочек (сфер) Земли, состав и энергетика которой в существенных своих чертах определены работой Живого вещества. Термин, введенный Э. Зюссом в 1875 г., в результате работ В. И. Вернадского стал обозначать всю наружную область планеты Земля. Б. включает в себя тропосферу, гидросферу, литосферу, мощность 30-40 км.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "sinonim", "target": "Экосфера"}], "extra": {"raw_word": "Биосфера [от гр, bios – жизнь, sphaira – шар]", "raw_meaning": "одна из оболочек (сфер) Земли, состав и энергетика которой в существенных своих чертах определены работой Живого вещества. Термин, введенный Э. Зюссом в 1875 г., в результате работ В. И. Вернадского стал обозначать всю наружную область планеты Земля. Б. включает в себя тропосферу, гидросферу, литосферу, мощность 30-40 км. Син.: Экосфера."}}, {"dictionary": {"name": "Tabiatdan foydalanish va atrof-muhit lugʻati", "title": "Табиатдан оқилона фойдаланиш ва атроф муҳитнинг муҳофазаси бўйича сўз ва терминларнинг русча-ўзбекча ўқув услубий изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Алихонов, Б.Б.; Абдураҳмонов, А.А.; Сафаев, М.А. (2003). Табиатдан оқилона фойдаланиш ва атроф муҳитнинг муҳофазаси бўйича сўз ва терминларнинг русча-ўзбекча ўқув услубий изоҳли луғати. Tashkent: Chinor ENK.", "url": "https://til.uz/lugatlar/tabiatdan-oqilona-foydalanish-va-atrof-muhitning-muhofazasi-boyicha-soz-va-terminlarning-ruscha-ozbekcha-oquv-uslubiy-izohli-lugati/", "page": "45"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "от гр. bios - жизнь, sphaira - шар", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "одна из оболочек (сфер) Земли, состав и энергетика которой в существенных своих чертах определены работой Живого вещества. Термин, введенный Э. Зюссом в 1875 г., в результате работ В. И. Вернадского стал обозначать всю наружную область планеты Земля. Б. включает в себя тропосферу, гидросферу, литосферу, мощность 30-40 км. Син.: Экосфера.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "sinonim", "target": "Экосфера"}], "extra": {"raw_word": "Биосфера [от гр. bios - жизнь, sphaira - шар]", "raw_meaning": "одна из оболочек (сфер) Земли, состав и энергетика которой в существенных своих чертах определены работой Живого вещества. Термин, введенный Э. Зюссом в 1875 г., в результате работ В. И. Вернадского стал обозначать всю наружную область планеты Земля. Б. включает в себя тропосферу, гидросферу, литосферу, мощность 30-40 км. Син.: Экосфера."}}, {"dictionary": {"name": "Tabiatdan foydalanish va atrof-muhit lugʻati", "title": "Табиатдан оқилона фойдаланиш ва атроф муҳитнинг муҳофазаси бўйича сўз ва терминларнинг русча-ўзбекча ўқув услубий изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Алихонов, Б.Б.; Абдураҳмонов, А.А.; Сафаев, М.А. (2003). Табиатдан оқилона фойдаланиш ва атроф муҳитнинг муҳофазаси бўйича сўз ва терминларнинг русча-ўзбекча ўқув услубий изоҳли луғати. Tashkent: Chinor ENK.", "url": "https://til.uz/lugatlar/tabiatdan-oqilona-foydalanish-va-atrof-muhitning-muhofazasi-boyicha-soz-va-terminlarning-ruscha-ozbekcha-oquv-uslubiy-izohli-lugati/", "page": "45"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "юн. bios - ҳаёт, sphaira - шар", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Yer qobiqlaridan (sferalaridan) biri boʻlib, uning tarkibi va energetikasi asosan Tirik modda faoliyati bilan belgilanadi. E. Zyuss tomonidan 1875 y. kiritilgan bu atama V.I. Vernadskiyning ilmiy izlanishlari natijasida Yer sayyorasining butun sirtini anglatadigan boʻldi. B. troposfera, litosfera va gidrosferani oʻz ichiga qamrab oladi; qalinligi 30-40 km. Sin.: Ekosfera.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "sinonim", "target": "Экосфера"}], "extra": {"raw_word": "Биосфера [юн. bios - ҳаёт, sphaira - шар]", "raw_meaning": "Ер қобиқларидан (сфераларидан) бири бўлиб, унинг таркиби ва энергетикаси асосан Тирик модда фаолияти билан белгиланади. Э. Зюсс томонидан 1875 й. киритилган бу атама В.И. Вернадскийнинг илмий изланишлари натижасида Ер сайёрасининг бутун сиртини англатадиган бўлди. Б. тропосфера, литосфера ва гидросферани ўз ичига қамраб олади; қалинлиги 30-40 км. Син.: Экосфера."}}, {"dictionary": {"name": "Favqulodda vaziyatlar lugʻati", "title": "ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР", "kind": "Terminologik", "imprint": "Турагалов, Т.Ж.; Ильясова, З.Ф. (2016). ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР. Tashkent: Ўзбекистон Республикаси ФВВ Фуқаро Муҳофазаси институти минитипографияси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/favqulodda-vaziyatlar/", "page": "25"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "область распространения жизни на земном шаре, состав, строение и энергетика которой обусловлены прошлой и современной деятельностью живых организмов. Биосфера охватывает нижнюю часть атмосферы, гидросферу и верхнюю часть литосферы, связанных между собой сложными биогеохимическими циклами миграции веществ и энергии, образуя целостную динамическую систему.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "БИОСФЕРА", "raw_meaning": "область распространения жизни на земном шаре, состав, строение и энергетика которой обусловлены прошлой и современной деятельностью живых организмов. Биосфера охватывает нижнюю часть атмосферы, гидросферу и верхнюю часть литосферы, связанных между собой сложными биогеохимическими циклами миграции веществ и энергии, образуя целостную динамическую систему. Биосфера – ер шарининг таркиби, тузилиши ва энергетикаси тирик организмларнинг ўтган ва ҳозирги фаолияти билан боғлиқ бўлган ҳаёт тарқалган қисми. Биосфера бутун динамик тизимни ташкил этган ҳолда моддалар миграцияси ва энергиянинг мураккаб биогеокимёвий цикллари билан ўзаро боғланган атмосфера, гидросфера ва литосферанинг қуйи қисмларини қамраб олади."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "446"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "biosphere", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "biosfera", "raw_meaning": "n biosphere"}}, {"dictionary": {"name": "Biologiyadan ruscha-oʻzbekcha izohli lugʻat", "title": "БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Зикирёев, Абдукарим (1993). БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ. Tashkent: Қомуслар Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/biologiyadan-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "24"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Biosfera — tarkibi, struktura va energetikasi qadimgi hamda hozirgi organizmlar faoliyati bilan bogʻliq Yer qobigʻi. Biosfera atmosferaning quyi qismini, gidrosfera va litosferaning yuqori qismini qamraydi. Ular moddalar va energiya migratsiyasi natijasida vujudga keluvchi murakkab bioximiyaviy halqalar orqali chambarchas bogʻlangan.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Биосфера", "raw_meaning": "Биосфера — таркиби, структура ва энергетикаси қадимги ҳамда ҳозирги организмлар фаолияти билан боғлиқ Ер қобиғи. Биосфера атмосферанинг қуйи қисмини, гидросфера ва литосферанинг юқори қисмини қамрайди. Улар моддалар ва энергия миграцияси натижасида вужудга келувчи мураккаб биохимиявий ҳалқалар орқали чамбарчас боғланган."}}]}