{"headword": "bilimlar bazasi (BB)", "key": "bilimlar bazasi bb", "entries": [{"dictionary": {"name": "Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari izohli lugʻati", "title": "Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/axborot-kommunikatsiya-texnologiyalari-izohli-lugati/", "page": "41"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Aniq bir predmet sohasi boʻyicha dalillar va qoidalar shaklida rasmiylashtirilgan bilimlar toʻplami.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Inson tomonidan aniq predmet sohasi boʻyicha yigʻilgan bilimlarni kompyuterda ifodalash uchun moʻljallangan semantik (maʼnoli) model.", "examples": []}, {"order": 3, "text": "Biror-bir predmet sohasiga oid tushuncha, qoida va dalillarning tizimlashgan majmuini saqlash uchun bitta fayl yoki maxsus tashkil qilingan fayllar toʻplami. Bilimlar bazasi (BB) sunʼiy tafakkur (intellekt) masalalarini yechishda keng qoʻllaniladi. Intellektual va ekspert tizimlarda BBning ikki muhim klassi ishlatiladi. Statik BB masalani yechish davomida oʻzgarmaydigan muayyan sohaning oʻziga xos xususiyatlarini ifodalovchi maʼlumotlarni oʻz ichiga oladi. Dinamik BB muayyan masalani yechish uchun ahamiyatga ega boʻlib, uni yechish jarayonida oʻzgarib boradigan (masalan, tajribaviy tadqiqotlarni oʻtkazish davrida) maʼlumotlarni saqlash uchun xizmat qiladi. Har bir BB maʼlumotlar, qoidalar va mantiqiy xulosa chiqarish mexanizmlari toʻplamini oʻz ichiga oladi. Uning faoliyatini bilimlar bazasining boshqarish tizimi aniqlab beradi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "билимлар базаси (ББ)", "raw_meaning": "ингл: knowledge base (KB) рус: база знаний (БЗ) 1 Аниқ бир предмет соҳаси бўйича далиллар ва қоидалар шаклида расмийлаштирилган билимлар тўплами. 2 Инсон томонидан аниқ предмет соҳаси бўйича йиғилган билимларни компьютерда ифодалаш учун мўлжалланган семантик (маъноли) модель. 3 Бирор-бир предмет соҳасига оид тушунча, қоида ва далилларнинг тизимлашган мажмуини сақлаш учун битта файл ёки махсус ташкил қилинган файллар тўплами. Билимлар базаси (ББ) сунъий тафаккур (интеллект) масалаларини ечишда кенг қўлланилади. Интеллектуал ва эксперт тизимларда ББнинг икки муҳим класси ишлатилади. Статик ББ масалани ечиш давомида ўзгармайдиган муайян соҳанинг ўзига хос хусусиятларини ифодаловчи маълумотларни ўз ичига олади. Динамик ББ муайян масалани ечиш учун аҳамиятга эга бўлиб, уни ечиш жараёнида ўзгариб борадиган (масалан, тажрибавий тадқиқотларни ўтказиш даврида) маълумотларни сақлаш учун хизмат қилади. Ҳар бир ББ маълумотлар, қоидалар ва мантиқий хулоса чиқариш механизмлари тўпламини ўз ичига олади. Унинг фаолиятини билимлар базасининг бошқариш тизими аниқлаб беради."}}]}