{"headword": "belgi", "key": "belgi", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Tanib olish, koʻrsatish yoki farqlashga xizmat qiluvchi narsa; nishon, alomat; tamgʻa.", "examples": [{"text": "Yoʻqolgan bolaning belgilari. Fabrika belgisi. Belgi qoʻymoq. Belgi solmoq.", "source": ""}, {"text": "Belgi boʻlsa, yoʻldan adashmas, Aql boʻlsa, soʻzdan adashmas.", "source": "Aql aqldan quvvat oladi"}, {"text": "Yaxshi xotin belgisi — xirom qilar terini, Yomon xotin belgisi — yerga bukar erini.", "source": "Maqol"}, {"text": "Insonlikning eng dastlabki belgisi mehnatsevarlikdir.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 2, "text": "Biror maʼno, mazmun yoki miqdor ifodalaydigan grafik alomat, ishora.", "examples": [{"text": "Soʻroq belgisi (tilshunoslik). Tenglik belgisi (matematika). Nota belgilari. Tinish belgilari (tilshunoslik)", "source": ""}, {"text": "Kirdi-yu, eshik oldida soʻroq belgisi boʻlib turaverdi.", "source": "Yoshlik"}, {"text": "Olisda oq qovurgʻali ulkan kemalar koʻrinadi. Undan beriroqda cheklovchi belgilar — qizil bayroqchalar lipillab turibdi.", "source": "S. Siyoyev, Otliq ayol"}]}, {"order": 3, "text": "Narsa, voqea-hodisalarning oʻziga xos xususiyati, sifati.", "examples": [{"text": "Buyumlarning sifat va xususiyatlari logikada belgilar deb ataladi.", "source": "Logika"}, {"text": "Gapda otning biror belgisini bildirib, “qanday?“, “qanaqa?“, “kimning?“, “nimaning?“, nechanchi? kabi soʻroqlarga javob boʻlib kelgan ikkinchi darajali boʻlak aniqlovchi deb ataladi.", "source": "Oʻzbek tili darsligi"}]}, {"order": 4, "text": "Ichki kechinma, holatdan, kasallikdan dalolat beruvchi tashqi alomat; ramz.", "examples": [{"text": "Sukut — rozilik belgisi. Maqol.", "source": ""}, {"text": "Baxt belgisi — bilim.", "source": "Maqol"}, {"text": "Sodda muomala yaqinlik va mehribonlik belgisidir!", "source": "A. Qodiriy, Mehrobdan chayon"}, {"text": "[Gulnorning] Dumaloq qora koʻzlarida yashiringan alam-hasrat belgisini Adolat darrov payqab oldi.", "source": "S. Zunnunova, Gulxan"}, {"text": "Raʼno tabassum bilan javob berdi va unda bir oz qizarinish belgisi bor edi.", "source": "A. Qodiriy, Mehrobdan chayon"}, {"text": "Erining bu jasoratiga qarshi Oftob oyimning yuziga rizosizlik belgisi chiqdi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Kasallikning [tepkining] asosiy belgilaridan biri quloq atrofi va jagʻ suyaklarining ogʻrishidir.", "source": "Saodat"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/belgi"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "33"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Taniqli qiluvchi, farqlovchi nishon, alomat; tamgʻa.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "БЕЛГИ", "raw_meaning": "İŞARET ALAMET, BELGİ Таниқли қилувчи, фарқловчи нишон, аломат; тамға."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "302"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Belirli olmayan, işaret edilemeyen.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "BELGİ", "raw_meaning": "БЕЛГИ, НИШОНА, АЛОМАТ Belirli olmayan, işaret edilemeyen."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "25"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "(alomat)", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "belgi", "raw_meaning": "1. Zeichen n, Kennzeichen n, Merkzeichen n; 2. Kennzeichen n; grammatik ~ grammatisches Kennzeichen; 3. (alomat) Zeichen n, Anzeichen n, Merkmal n"}}, {"dictionary": {"name": "Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari izohli lugʻati", "title": "Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/axborot-kommunikatsiya-texnologiyalari-izohli-lugati/", "page": "39"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Kodlashtirilishi, kompyuterga kiritilishi va uning displey ekranida koʻrsatilishi mumkin boʻlgan hisoblash tizimi tomonidan ruxsat etilgan belgilar toʻplami elementi. Belgilarga harf, raqam, qavs va ayirish belgilari hamda arifmetika amallari belgilari, shuningdek maxsus, boshqaruv va soxta grafik belgilar kiradi. Hisoblash tizimi foydalanish mumkin boʻlgan deyarli barcha belgilar kompyuter xotirasiga klaviatura yordamida bitta yoki bir guruh tugmalar bosilishi orqali kiritilishi mumkin. Hisoblash tizimlarining aksariyati belgilarni taqdim etish uchun alohida shakllar bilan birga ASCII (American standard code for information interchange) kodidan foydalangan. Ushbu kodlarda 256 belgi 0 dan 255 gacha boʻlgan sonlar sifatida aks etgan. Matnlarni tuzish va chop etish uchun maxsus dasturlar – matn muharrirlari va", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "белги", "raw_meaning": "ингл: symbol рус: символ 1 Кодлаштирилиши, компьютерга киритилиши ва унинг дисплей экранида кўрсатилиши мумкин бўлган ҳисоблаш тизими томонидан рухсат этилган белгилар тўплами элементи. Белгиларга ҳарф, рақам, қавс ва айириш белгилари ҳамда арифметика амаллари белгилари, шунингдек махсус, бошқарув ва сохта график белгилар киради. Ҳисоблаш тизими фойдаланиш мумкин бўлган деярли барча белгилар компьютер хотирасига клавиатура ёрдамида битта ёки бир гуруҳ тугмалар босилиши орқали киритилиши мумкин. Ҳисоблаш тизимларининг аксарияти белгиларни тақдим этиш учун алоҳида шакллар билан бирга ASCII (American standard code for information interchange) кодидан фойдаланган. Ушбу кодларда 256 белги 0 дан 255 гача бўлган сонлар сифатида акс этган. Матнларни тузиш ва чоп этиш учун махсус дастурлар – матн муҳаррирлари ва"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "404"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "belgi boʻlsa, yoʻldan adashmas", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "belgi", "raw_meaning": "1. знак, пометка, отметка; ~ bo‘lsa, yo‘ldan adashmas погов. будет знак (вешка) – не собьёшься с пути; 2. признак, примета."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "440"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "sign", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "belgi", "raw_meaning": "n sign, token, symbol; mark, note, emblem; ~ qo'ymoq note mark; so'roq ~ si question mark; tenglik ~ si equals sign"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "19"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "belgi", "examples": []}, {"order": 2, "text": "ım (ımlaw, ım qaǵıw)", "examples": []}, {"order": 3, "text": "qásiyet", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "BELGI", "raw_meaning": "1. belgi, tamǵa, nıshan; 2. ım (ımlaw, ım qaǵıw); 3. qásiyet, sıpat."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-arabcha-ruscha-inglizcha oʻquv lugʻati", "title": "ҲАММАБОП ЎЗБЕКЧА – АРАБЧА – РУСЧА – ИНГЛИЗЧА ЎҚУВ ЛУҒАТИ", "kind": "Tarjima", "imprint": "Сулаймонов, Мўминжон; Раҳматуллаев, Юнусхон; Ғойиббоева, Райҳоной; Сулаймонова, Хулкарой (2021). ҲАММАБОП ЎЗБЕКЧА – АРАБЧА – РУСЧА – ИНГЛИЗЧА ЎҚУВ ЛУҒАТИ. Tashkent: Nodirabegim.", "url": "https://til.uz/lugatlar/hammabop-ozbekcha-arabcha-ruscha-inglizcha-oquv-lugati/", "page": "20"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "علامة", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Белги", "raw_meaning": "علامة `alaama знак, вывеска Sign"}}, {"dictionary": {"name": "Lingvistik terminlar lugʻati", "title": "QARAQALPAQSHA – ÓZBEKSHE – QAZAQSHA – TÚRKMENSHE – RUSSHA LINGVISTIKALÍQ TERMINLER SÓZLIGI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Allambergenova, Nigora Gúlmurzaevna (2022). QARAQALPAQSHA – ÓZBEKSHE – QAZAQSHA – TÚRKMENSHE – RUSSHA LINGVISTIKALÍQ TERMINLER SÓZLIGI. Nukus: NUR TURAN PRINT.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qaraqalpaqsha-zbekshe-qazaqsha-t-rkmenshe-russha-lingvistikal-q-terminler-s-zligi/", "page": "16"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Belgi", "raw_meaning": "Ramz\tБелгі\tSimwol\tЗнак"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "33"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "sinonim", "target": "ишора"}, {"kind": "sinonim", "target": "рамз"}, {"kind": "sinonim", "target": "тамға"}, {"kind": "sinonim", "target": "нишон(а)"}], "extra": {"raw_word": "белги", "raw_meaning": "(син. ишора, рамз, тамға, нишон(а)) sign, token, symbol, mark, omen, signal, decimal; белги бермоқ give the signal; белги қўйиш (тамғалаш) marking; бирор нарса белгиси сифатида in token of; давлатни танитадиган (танитувчи) белги state identification mark; даража белгилари (унвон, даража билдирувчи нишонлар) (distinctive) insignia; давр белгиси (давр ҳодисаси ёки воқеаси) sign of the times; миннатдорлик белгиси (рамзи) сифатида (миннатдорлик юзасидан) as a token of gratitude; савдо белгиси trade mark (trademark); таниш (таниқлик) белгилари landmark (identification) mark; тақдирлаш белгилари (кўкрак нишони, орден ва медаллар) decoration (badge); тинчлик белгиси остида under the sign of peace; чегара белгиси frontier mark; экспорт юкларига белги қўйиш (тамға босиш) export marking."}}]}