{"headword": "bayt", "key": "bayt", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Sharq sheʼriyatida aruz vaznida yozilgan gʻazal, qasida, masnaviy kabi asarlarning bir butun ikki misrasi, bandi.", "examples": [{"text": "Gʻoyaviy-badiiy tomondan bir butunlikni tashkil qilgan ikki misra sheʼr bayt sanaladi.", "source": "OʻzME"}, {"text": "Adabiyotimizda ruboiy kabi toʻrt yoʻl, bayt kabi ikki yoʻldan iborat sheʼriy shakllarning paydo boʻlishi ham bejiz emasdir.", "source": "Shukrullo, Javohirlar sandigʻi"}, {"text": "Agar mazkur sheʼr bamisli bir qush boʻlsa, bu bayt uning toji-ku, mavlono!", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}]}, {"order": 2, "text": "Umuman, har qanday sheʼr, sheʼriy parcha.", "examples": [{"text": "Nechogʻ baxtiyorman taʼzimda shu tob Sizning shaʼningizga bitmoqdaman bayt.", "source": "A. Oripov"}, {"text": "Muncha shirin baytingiz, omon borib qaytingiz, Gʻolib, barno yigitga bizdan salom aytingiz.", "source": "T. Tula"}]}, {"order": 3, "text": "Yoqimli ovoz, ohang.", "examples": [{"text": "Yomgʻirjon, bir qoʻshiq aytki, tomlarni taraqlat. Yaproqlarni yuvib qayt, yoʻlkalarda bayt tarat.", "source": "Otayor, Oq fasl"}]}, {"order": 4, "text": "Oʻzbek xalq amaliy sanʼati (badiiy miskarlik, kulolchilik, rixtagarlik)da qoʻllanadigan naqsh va bezak turlaridan biri.", "examples": [{"text": "Bayt buyumga oʻziga xos nafosat, badiiylik baxsh etadi.", "source": "OʻzME"}]}, {"order": 5, "text": "Istiqomat qilish, yashash uchun qurilgan uy, xona; manzil.", "examples": [{"text": "Bayti vayrona — xaroba, vayrona boʻlgan uy. Bayti maʼmur — obodon uy.", "source": ""}, {"text": "Uyni arab bayt der.", "source": "A. Navoiy, Mezonul-avzon"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/bayt"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "28"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Aruz vaznida yozilgan, ikki misrali bir band, sheʼriy parcha.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "БАЙТ", "raw_meaning": "BEYİT Аруз вазнида ёзилган, икки мисрали бир банд, шеърий парча."}}, {"dictionary": {"name": "Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari izohli lugʻati", "title": "Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/axborot-kommunikatsiya-texnologiyalari-izohli-lugati/", "page": "37"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Sakkiz bitga teng boʻlgan axborot miqdorining asosiy oʻlchov birligi. Keng ishlatiladigan qisqartirishlar: kilobayt (kB) = 2¹⁰ bayt, megabayt (MB) = 2²⁰ bayt, gigabayt (GB) = 2³⁰ bayt, terabayt (TB) = 2⁴⁰ bayt, petabayt (PB), eksabayt (EB), zettabayt (ZB), yottabayt (YB).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "байт", "raw_meaning": "ингл: byte рус: байт Саккиз битга тенг бўлган ахборот миқдорининг асосий ўлчов бирлиги. Кенг ишлатиладиган қисқартиришлар: килобайт (кБ) = 2¹⁰ байт, мегабайт (МБ) = 2²⁰ байт, гигабайт (ГБ) = 2³⁰ байт, терабайт (ТБ) = 2⁴⁰ байт, петабайт (ПБ), эксабайт (ЭБ), зеттабайт (ЗБ), йоттабайт (ЙБ)."}}, {"dictionary": {"name": "Metrologik izohli lugʻat", "title": "Русча-ўзбекча изоҳли МЕТРОЛОГИК ЛУҒАТ / Русско-узбекский толковый МЕТРОЛОГИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абдувалиев, Абдуқаҳҳор Абдулхаевич; Валиев, Умаржон Назирович; Жебровский, Станислав Константинович (2010). Русча-ўзбекча изоҳли МЕТРОЛОГИК ЛУҒАТ / Русско-узбекский толковый МЕТРОЛОГИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ. Tashkent: Tafakkur» нашриёти; «Ўзстандарт» агентлиги нашриёти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-izohli-metrologik-lugat-russko-uzbekskiy-tolkov-y-metrologicheskiy-slovar/", "page": "39"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Sakkiz bitga teng boʻlgan axborot miqdori birligi.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Bir baytga mos keluvchi xotira yacheykasi.", "examples": []}, {"order": 3, "text": "Bir baytga mos keladigan maʼlumotlar elementi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "BAYT", "raw_meaning": "1. Sakkiz bitga teng bo'lgan axborot miqdori birligi. 2. Bir baytga mos keluvchi xotira yacheykasi. 3. Bir baytga mos keladigan ma'lumotlar elementi."}}, {"dictionary": {"name": "Metrologik izohli lugʻat", "title": "Русча-ўзбекча изоҳли МЕТРОЛОГИК ЛУҒАТ / Русско-узбекский толковый МЕТРОЛОГИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абдувалиев, Абдуқаҳҳор Абдулхаевич; Валиев, Умаржон Назирович; Жебровский, Станислав Константинович (2010). Русча-ўзбекча изоҳли МЕТРОЛОГИК ЛУҒАТ / Русско-узбекский толковый МЕТРОЛОГИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ. Tashkent: Tafakkur» нашриёти; «Ўзстандарт» агентлиги нашриёти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-izohli-metrologik-lugat-russko-uzbekskiy-tolkov-y-metrologicheskiy-slovar/", "page": "39"}, "pos": "м.", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Единица количества информации, равная восьми битам.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Ячейка памяти, соответствующая одному байту.", "examples": []}, {"order": 3, "text": "Элемент данных, соответствующий одному байту.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "БАЙТ", "raw_meaning": "м. 1. Единица количества информации, равная восьми битам. 2. Ячейка памяти, соответствующая одному байту. 3. Элемент данных, соответствующий одному байту."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "401"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "бейт (стих, состоящий из двух полустиший).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "bayt", "raw_meaning": "бейт (стих, состоящий из двух полустиший)."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "437"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "bayt", "raw_meaning": "n distich, couplet, a couplet in poetry consisting of two rhyming lines (in an aruz)"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "16"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "BAYT", "raw_meaning": "1. báyt; 2. qosıq úlgisi; 3. naǵıs túri."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "22"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Zweizeiler m", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "bayt", "raw_meaning": "adab. Zweizeiler m, Verspaar n, Doppelvers m"}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "66"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "[a.]", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "Negü ter ešitgil bu bayt aytyučï", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "BAYT I", "raw_meaning": "[a.] bayt– бейт – couplet. Negü ter ešitgil bu bayt aytyučï– Eshitgin, bu bayt aytuvchi nima deydi – Послушай, что говорит этот поэт – Listen to what this poet says (QBK, 47₁₂)."}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "66"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "[a.]", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "BAYT II", "raw_meaning": "[a.] uy – жилище–home."}}]}