балла́да
русчабалла́да
ж 1. лит. кичик шеърий қисса, манзума, баллада
2. муз. мусиқий асарнинг бир тури
Баллада
баллада. Лирик поезиянинг эпик характердаги жанрларидан бири. Баллада — кичик сюжетли шеърдан иборат бўлиб, унда воқеа билан бирга шоирнинг ҳис-туйғулари ҳам акс этади. У Ўрта асрларда Франсия ва Провансда тарқалган ўйинга тушиб айтиладиган ишқий мазмундаги халқ қўшиқларидан келиб чиққан бўлиб, кейинчалик Италияга ўтди. Бу ерда А. Данте, Ф. Петрарка поезиясида баллада бандлари қатъийлашди ва рицарлик қўшиқлари таъсирида ўйинга тушиб ижро этилиш характери ёʻқолди. ХВИИИ асрнинг иккинчи ярмидан бошлаб драматик характердаги инглиз-шотланд балладалари бутун Европа адабиётига кучли таъсир кўрсатди. Инглиз шоирлари Р. Бернс, С. Колридж; немис романтик маърифатчилари Б. Бюгер, Ф. Шиллер, И. Гёте, Г. Гейне, Л. Уланд; рус шоирлари В. Жуковский, А. С. Пушкин, М. Ю. Лермонтов, А. К. Толстой ва бошқалар балладанинг ажойиб намуналарини яратдилар. Баллада жанри социалистик реализм методи билан қуролланган кўпгина халқлар адабиётида кенг тарқалди. Рус совет поезиясида Н. Тихонов балладалари айниқса кенг шуҳрат топди. Ўзбек шоирларидан Ҳ. Олимжон, М. Шайхзода, Уйғун, Ҳ. Ғулом ва бошқалар ижодида ҳам балладанинг гўзал намуналарини учратамиз. Масалан, Ҳ. Олимжоннинг «Роксананинг кўз ёшлари», «Жангчи Турсун», М. Шайхзоданинг «Ўртоқ Навоий», «Капитан Гостелло» балладалари шулар жумласидандир.