{"headword": "baland", "key": "baland", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Pastdan yuqoriga tomon oʻlchami uzun; qaddi, boʻyi uzun; novcha.", "examples": [{"text": "Baland minora. Baland devor. Baland tom. Boʻyi baland. Baland togʻ.", "source": ""}, {"text": "Ikki yogʻi baland togʻ — piyoda yursa, oyogʻi kuyadi.", "source": "Nurali"}, {"text": "Mashina bir baland tepaning orqasiga oʻtib toʻxtadi.", "source": "S. Anorboyev, Hamsuhbatlar"}]}, {"order": 2, "text": "Yer yuzasidan yoki boshqa biror sathdan, nuqtadan yuqorida joylashgan.", "examples": [{"text": "Baland ostona. Baland tokcha. Toshkent dengiz sathidan 480 metr baland,", "source": ""}, {"text": "Hovuzdan yigirma qadamcha narida yerdan odam boʻyi baland koʻtarib solingan kattagina shiypon.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 3, "text": "Kuch darajasi belgilangan meʼyordan ortiq, kuchli; yuqori.", "examples": [{"text": "Baland bosim. Baland harorat. Baland ovoz.", "source": ""}, {"text": "Isitmasi baland, bosinqirayapti.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}, {"text": "Yangasi ovozini baland koʻtarib shangʻilladi.", "source": "M. Hazratqulov, Jurʼat"}, {"text": "Xotin ovozini baland chiqazishga qoʻni-qoʻshnidan andisha qilardi.", "source": "S. Ahmad, Ufq"}, {"text": "Kulgi balandroq koʻtar1di.", "source": "A. Muxtor, Opa-singillar"}]}, {"order": 4, "text": "Baʼzi belgi, xususiyatlarning ortiq, yuqori darajadaligini ifodalaydi.", "examples": [{"text": "Qishloq qizining gʻururi baland boʻladi.", "source": "Yoshlik"}, {"text": "Mehnatdir tuproqdan bizni koʻtarib, Aziz boshimizni qilolgan baland.", "source": "F. Gʻulom"}, {"text": "Baland martabali mehmon yonboshlab sigara chekar, boshqalar kamtarlik bilan choʻkka tushib oʻtirardi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}, {"order": 5, "text": "Yer sathiga nisbatan yuqorida joylashgan nuqta; tepalik.", "examples": [{"text": "Arslon aka kranlar gurullagan balanddan tushib, atrofga qaradi.", "source": "S. Zunnunova, Koʻk chiroqla"}, {"text": "Bu soʻzni eshitib oyim Margʻumon, Zina bilan tushib keldi balanddan.", "source": "Nurali"}, {"text": "Parisan, uchar-san, albatta koʻkka, Qirq gazdan yuqori balandga uchma.", "source": "Gulshanbogʻ"}, {"text": "Balandda, yulduzli koʻkda, qayoqqadir samolyotlar uchib oʻtdi.", "source": "Oybek, Quyosh qoraymas"}]}, {"order": 6, "text": "Qadr-qimmatli, eʼzozli, yuqori.", "examples": [{"text": "Ota oʻgʻli boʻlsang, ota nomin baland tut.", "source": "Maqol"}, {"text": "Mijgʻov va past, gʻiybat gaplardan Jajji sheʼrim qoʻyurman baland.", "source": "A. Oripov"}]}, {"order": 7, "text": "Unumli, samarali; moʻl, koʻp.", "examples": [{"text": "Agar suv olib kelinsa, ming yillardan beri chorva qiylari qatlam-qatlam boʻlib ketgan bu joyda paxtadan eng baland hosil olsa boʻladi.", "source": "S. Ahmad, Jimjitlik"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "sifat", "source_url": "https://izoh.uz/word/baland"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "28"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Pastdan yuqoriga tomon oʻlchamli, qaddi, boʻyi uzun, novcha, daroz.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "БАЛАНД", "raw_meaning": "YÜKSEK Пастдан юқорига томон ўлчамли, қадди, бўйи узун, новча, дароз."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "399"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "otdan baland, itdan past", "source": ""}, {"text": "baland nom baland tomdan ulugʻ", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": [{"text": "kasalning harorati baland", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "baland", "raw_meaning": "1. возвышенный; вышина, высота; otdan ~, itdan past загадка выше лошади, ниже собаки (Седло); ~ nom ~ tomdan ulug‘ посл. высокое имя (звание) - выше высокой крыши (здания); ~ ga chiqmoq подняться на высоту; ~ bino высокое здание; 2. высокий; сильный; громкий; kasalning harorati ~ у больного высокая температура; ~ ovoz bilan громким голосом."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "432"}, "pos": "a", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "baland", "raw_meaning": "a high; tall; highland; ~ minora high minaret; ~ yer height; ~ ko'tarilmoq raise; ~ ko'tarilmoq rise; ~-pastlik broken country (rugged country); ~ bo'yli odam tall man; ~ ovoz bilan with a high-pitched voice"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "14"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "bálent", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "BALAND", "raw_meaning": "bálent, joqarı, biyik, shıń, záwlim."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "18"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "baland", "raw_meaning": "hoch, groß, großgewachsen, ~ bino hohes Gebäude; ~ bo‘yli hohem Wuchs"}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "26"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "высокий", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Баланд", "raw_meaning": "высокий // высоко high, tall; lofty haut, élevé عُلُوٌّ، سُمُوٌّ، اِرْتِفَاعٌ؛ شَاهِقٌ، عَالٍ، مُرْتَفِعٌ"}}]}