{"headword": "aziz", "key": "aziz", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Kam topiladigan, noyob va qadrli; taqchil.", "examples": [{"text": "Erur ozki, firuza boʻlmish aziz", "source": "A. Navoiy"}, {"text": "Suv boshqa joylarga ham xuddi shu yerdan taqsimlanadi. Sakkiz kun Margʻilon bilan Simga, sakkiz kun Chimyon Oltiariqqa oqadi. Shuning uchun ham suv bizda odam qoniday aziz. S.", "source": "Ahmad, Ufq"}]}, {"order": 2, "text": "Hayot uchun eng zaruriy va qadrli, tengi yuq.", "examples": [{"text": "Aziz taom.", "source": ""}, {"text": "Bugʻdoy shunday aziz ovqat.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Gʻalla xalqimizning peshona teri bilan, bilak kuchi bilan bunyodga kelganligi uchun ham aziz va muqaddasdir.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 3, "text": "Eʼzoz-eʼtiborga, izzat-hurmatga loyiq, ardoqli, qadrli.", "examples": [{"text": "Aziz Vatan. Aziz mehmon. Bola aziz, odobi undan aziz.", "source": "Maqol"}, {"text": "Er siylangan yerda aziz.", "source": "Maqol"}, {"text": "nahot sen, mening pushti kamarimdan boʻlgan, jondan aziz farzandim, shu haqiqatni tushunmasang", "source": ""}]}, {"order": 4, "text": "Oliy qadrga ega, tabarruk.", "examples": [{"text": "U yerda [Shohimardonda] allaqanday bir azizning qabri bor deyishadi,", "source": "K. Yashin, Hamza"}, {"text": "Oʻzbekiston azizlar Vatani.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 5, "text": "Qayd etilgan belgi-xususiyatlarga egalikni taʼkidlovchi munosabatni bildiradi.", "examples": [{"text": "Aziz doʻstim. Aziz ustozlar.", "source": ""}, {"text": "Azizim, qizingizning baxtini birovlarning ostonasidan qidirmang.", "source": "A. Qahhor, Ogʻriq tishlar"}]}, {"order": 6, "text": "Aziz (erkaklar ismi).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "sifat", "source_url": "https://izoh.uz/word/aziz"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "13"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Izzat-hurmatga sazovor, qadrli, qimmatli, muhtaram.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "АЗИЗ", "raw_meaning": "AZİZ, KIYMETLİ Иззат-ҳурматга сазовор, қадрли, қимматли, муҳтарам."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "396"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "suv keltirgan xor-zor, koʻza sindirgan aziz", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": [{"text": "bu yerda suv juda aziz", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "aziz", "raw_meaning": "1. дорогой, милый; уважаемый; suv keltirgan xor-zor, ko‘za sindirgan ~ посл. принёсший воду — в унижении, а разбивший кувшин — в почёте; ~ avliyolar рел. святые угодники; 2. ценный, драгоценный; редкий, редкостный; bu yerda suv juda ~ здесь вода на вес золота (очень дорого ценится)."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "430"}, "pos": "a", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "expensive", "examples": []}, {"order": 2, "text": "darling", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "aziz", "raw_meaning": "a 1) expensive; costly; beloved, favourite, precious, valuable; 2) darling, dear, dearest; ~ do'stim (my) dear friend"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "295"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Sevgide üstün tutulan.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Eren, ermiş", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "sinonim", "target": "АЗИЗ"}, {"kind": "sinonim", "target": "СЕВИКЛИ"}], "extra": {"raw_word": "AZİZ", "raw_meaning": "АЗИЗ, СЕВИКЛИ 1. Sevgide üstün tutulan. 2.Eren, ermiş"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "17"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "lieber", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "aziz", "raw_meaning": "lieber, geehrter, geachteter, teuer, werter; ~ doʻst lieber, teurer Freund"}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "17"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Азиз", "raw_meaning": "дорогой; ценный expensive, costly, valuable; darling, dear, dearest cher, aimé ; précieux, inestimable عَزِيزٌ، مُحْتَرَمٌ، ثَمِينٌ، ذُو قَدْرٍ"}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "57"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "qadrli", "examples": [{"text": "‘Aziz-ol ‘aziz-ol ‘azizlarqa ‘iz, anïŋdïn tegir iz aziz emdi qïz", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "‘AZIZ", "raw_meaning": "[a.] qadrli, aziz– ценный – valuable. ‘Aziz-ol ‘aziz-ol ‘azizlarqa ‘iz, anïŋdïn tegir iz aziz emdi qïz – U azizdir, azizdir, azizlarga izzat undandir, izzat va azizlik endilikda noyobdir (QBN, 51b)."}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "58"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "ojiz", "examples": [{"text": "Nelük boldï ‘ažiz özüŋ ey elig", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "‘AŽIZ", "raw_meaning": "[a.] ojiz– слабый–feeble. Nelük boldï ‘ažiz özüŋ ey elig – Nega endi sen ojiz bo‘lding, ey elig – Каким образом ты стал [столь] немощным, о повелитель? – How did you become feeble, o ruler? (QBN, 393₃; QBN, 5362; 197b3)."}}]}