{"headword": "Айтыс", "key": "aytis", "entries": [{"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "16"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Qozoq, qirgʻiz, qoraqalpoq oqin va jirovlarining mushoirasi, sheʼriy yoʻl bilan musobaqalashuvi. U xalq oldida badihagoʻylik (q. Improvizatsiya) yoʻli bilan olib boriladi. Aytishuv janri xususan XIX asrda keng tarqalgan. Aytishuvning temasi, gʻoyaviy mazmuni va badiiylik darajasi oqin va jirovlarning mahoratiga, salohiyatiga bogʻliq boʻlib, turli shakllarda yaratiladi: yigit bilan qiz aytishuvi, oqin va jirovlar aytishuvlari. Aytishuvlar oʻz mohiyatiga koʻra, hajv va yumorga boy hamda didaktik ahamiyatga ega boʻladi. Jambul Jabayev, Nurpeis Bayganin, Iso Boyzoqovlardan aytishuvning yaxshi namunalari yozib olingan. Aytishuv hozirgi kunda ham xalq oqin va jirovlari, soʻzga chechan kishilar tomonidan yaratilmoqda.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "qarang", "target": "Импровизация"}], "extra": {"raw_word": "Айтыс", "raw_meaning": "айтишув. Қозоқ, қирғиз, қорақалпоқ оқин ва жировларининг мушоираси, шеърий йўл билан мусобақалашуви. У халқ олдида бадиҳагўйлик (қ. Импровизация) йўли билан олиб борилади. Айтишув жанри хусусан XIX асрда кенг тарқалган. Айтишувнинг темаси, ғоявий мазмуни ва бадиийлик даражаси оқин ва жировларнинг маҳоратига, салоҳиятига боғлиқ бўлиб, турли шаклларда яратилади: йигит билан қиз айтишуви, оқин ва жировлар айтишувлари. Айтишувлар ўз моҳиятига кўра, ҳажв ва юморга бой ҳамда дидактик аҳамиятга эга бўлади. Жамбул Жабаев, Нурпеис Байганин, Исо Бойзоқовлардан айтишувнинг яхши намуналари ёзиб олинган. Айтишув ҳозирги кунда ҳам халқ оқин ва жировлари, сўзга чечан кишилар томонидан яратилмоқда."}}]}