{"headword": "axborot", "key": "axborot", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Ish, voqea-hodisalar haqida tushuncha beruvchi xabar, maʼlumot.", "examples": [{"text": "Majlisda soʻzga chiqqan parlament qoʻmitalarining raislari axborot berdilar.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 2, "text": "Radio eshittirishi, televideniye koʻrsatuvida maxsus informatsion dasturning nomi.", "examples": [{"text": "Konsert, kino, Axborot mayli-ya, sport-u ob-havo maʼlumotigacha koʻradi.", "source": "S. Nurov, Narvoy"}]}, {"order": 3, "text": "Vaqti-vaqti bilan chiqib turadigan baʼzi toʻplamlarning nomi.", "examples": [{"text": "Fanlar akademiyasining axboroti.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/axborot"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "25"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Xabar, maʼlumot.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Vaqti-vaqti bilan chiqib turadigan baʼzi toʻplamlarning nomi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "АХБОРОТ", "raw_meaning": "1.HABER 2.BÜLTEN 1.Хабар, маълумот. 2.Вақти-вақти билан чиқиб турадиган баъзи тўпламларнинг номи."}}, {"dictionary": {"name": "Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari izohli lugʻati", "title": "Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/axborot-kommunikatsiya-texnologiyalari-izohli-lugati/", "page": "19"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Taqdim etilish shaklidan qatʼiy nazar shaxs, predmet, dalil, voqea, hodisa va jarayonlar haqidagi maʼlumotlar.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Dalil, voqea, hodisa, predmet, jarayon kabi obyektlar haqidagi bilim (maʼlumotlar) hamda tushunchalar yoki buyruqlar.", "examples": []}, {"order": 3, "text": "Maʼlum xos matnda aniq maʼnoga ega boʻlgan tushunchalarni ichiga oluvchi dalil, voqea, hodisa, predmet, jarayon, taqdimot kabi obyektlar haqidagi bilim (maʼlumotlar).", "examples": []}, {"order": 4, "text": "Qiziqish uygʻotishi mumkin boʻlgan va saqlanishi va qayta ishlanishi lozim boʻlgan jami dalil va maʼlumotlar. Kitob matni, ilmiy formulalar, bank hisob raqamidan foydalanish va toʻlovlar, dars jadvali, oʻlchash majmualarining yer va fazo stansiyasi oʻrtasidagi masofa toʻgʻrisidagi xabarlar va h.k. axborot boʻlishi mumkin. Hisoblash mashinasi ishi uchun zarur boʻlgan axborot qayta ishlanishi lozim boʻlgan maʼlumot va dasturdan iborat boʻlib, dastur ushbu maʼlumotlar bilan nima va qaysi tartibda bajarilishi lozimligini belgilaydi (yoki foydalanuvchiga belgilash imkonini beradi). Axborot nur, tovush va radio toʻlqinlari, elektr toki yoki kuchlanishi, magnit maydoni, qogʻozdagi belgilar shaklida yaratilishi va tashilishi mumkin. Umuman olganda, xohlagan moddiy tuzilma yoki energiya oqimi axborotni tashishi mumkin. Axborotdan foydalanish koʻlamlari jamiyat rivojlanishi darajasini belgilaydi.", "examples": []}, {"order": 5, "text": "Turli obyektlarning oʻzaro ishlashida roʻy beruvchi aks etish jarayonining aktiv harakatlarni taʼminlash uchun yaroqli natijalari. Shuningdek, birov, biror narsa toʻgʻrisidagi maʼlumotlar.", "examples": []}, {"order": 6, "text": "Aks etgan xilma-xillik.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ахборот", "raw_meaning": "ингл: information рус: информация 1 Тақдим этилиш шаклидан қатъий назар шахс, предмет, далил, воқеа, ҳодиса ва жараёнлар ҳақидаги маълумотлар. 2 Далил, воқеа, ҳодиса, предмет, жараён каби объектлар ҳақидаги билим (маълумотлар) ҳамда тушунчалар ёки буйруқлар. 3 Маълум хос матнда аниқ маънога эга бўлган тушунчаларни ичига олувчи далил, воқеа, ҳодиса, предмет, жараён, тақдимот каби объектлар ҳақидаги билим (маълумотлар). 4 Қизиқиш уйғотиши мумкин бўлган ва сақланиши ва қайта ишланиши лозим бўлган жами далил ва маълумотлар. Китоб матни, илмий формулалар, банк ҳисоб рақамидан фойдаланиш ва тўловлар, дарс жадвали, ўлчаш мажмуаларининг ер ва фазо станцияси ўртасидаги масофа тўғрисидаги хабарлар ва ҳ.к. ахборот бўлиши мумкин. Ҳисоблаш машинаси иши учун зарур бўлган ахборот қайта ишланиши лозим бўлган маълумот ва дастурдан иборат бўлиб, дастур ушбу маълумотлар билан нима ва қайси тартибда бажарилиши лозимлигини белгилайди (ёки фойдаланувчига белгилаш имконини беради). Ахборот нур, товуш ва радио тўлқинлари, электр токи ёки кучланиши, магнит майдони, қоғоздаги белгилар шаклида яратилиши ва ташилиши мумкин. Умуман олганда, хоҳлаган моддий тузилма ёки энергия оқими ахборотни ташиши мумкин. Ахборотдан фойдаланиш кўламлари жамият ривожланиши даражасини белгилайди. 5 Турли объектларнинг ўзаро ишлашида рўй берувчи акс этиш жараёнининг актив ҳаракатларни таъминлаш учун яроқли натижалари. Шунингдек, биров, бирор нарса тўғрисидаги маълумотлар. 6 Акс этган хилма-хиллик."}}, {"dictionary": {"name": "Favqulodda vaziyatlar lugʻati", "title": "ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР", "kind": "Terminologik", "imprint": "Турагалов, Т.Ж.; Ильясова, З.Ф. (2016). ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР. Tashkent: Ўзбекистон Республикаси ФВВ Фуқаро Муҳофазаси институти минитипографияси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/favqulodda-vaziyatlar/", "page": "74"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "лот. informatio – тушунтириш, баён этиш", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "odamlar tomonidan ogʻzaki, yozma yoki boshqa usul bilan (shartli signal, texnika vositalari va h.k. yordamida) beriladigan maʼlumotlar, shuningdek ushbu maʼlumotlarni berish va olish jarayonining oʻzi", "examples": []}, {"order": 2, "text": "odamlar, inson va murakkab texnika vositalari (avtomat, robot texnikalari), texnika tizimlari ichida va ular oʻrtasida maʼlumot almashish, hayvonot va oʻsimliklar dunyosi oʻrtasida signal almashish, hujayradan hujayraga, organizmdan organizmga belgilarning berilishi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Ахборот (лот. informatio – тушунтириш, баён этиш)", "raw_meaning": "1) одамлар томонидан оғзаки, ёзма ёки бошқа усул билан (шартли сигнал, техника воситалари ва ҳ.к. ёрдамида) бериладиган маълумотлар, шунингдек ушбу маълумотларни бериш ва олиш жараёнининг ўзи; 2) одамлар, инсон ва мураккаб техника воситалари (автомат, робот техникалари), техника тизимлари ичида ва улар ўртасида маълумот алмашиш, ҳайвонот ва ўсимликлар дунёси ўртасида сигнал алмашиш, ҳужайрадан ҳужайрага, организмдан организмга белгиларнинг берилиши."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "394"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "axborot", "raw_meaning": "известия, сообщения; информация."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "427"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "axborot", "raw_meaning": "n report, information, communication, news; so‘nggi ~ the latest news"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "12"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "AXBOROT", "raw_meaning": "xabarlar, bildiriw, maģlıwmat, informaciya."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "15"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Nachricht f", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "axborot", "raw_meaning": "Nachricht f, Information f, Auskunft f, Bericht m; „Axborot“ telekoʻrsatuvi Fernsehsendung „Axborot“"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "22"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "sinonim", "target": "маълумот"}, {"kind": "sinonim", "target": "хабар"}, {"kind": "sinonim", "target": "дарак"}], "extra": {"raw_word": "ахборот", "raw_meaning": "(син. маълумот, хабар, дарак) news, information.сунгги ахборот latest news."}}, {"dictionary": {"name": "Yuridik atamalar lugʻati", "title": "ЎЗБЕКЧА-РУСЧА-ИНГЛИЗЧА ЮРИДИК АТАМАЛАР ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Курганов, А. М.; Джузбаева, Д. С. (2020). ЎЗБЕКЧА-РУСЧА-ИНГЛИЗЧА ЮРИДИК АТАМАЛАР ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўзбекистон Республикаси ИИВ Академияси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-ruscha-inglizcha-yuridik-atamalar-lugati/", "page": "15"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ахборот", "raw_meaning": "информационный informational"}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "23"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Ахборот", "raw_meaning": "известия information, news; proceedings, transactions information, journal télévisé; bulletin أَخْبَارٌ، أَنْبَاءٌ، بَلَاغٌ"}}]}