{"headword": "axborot xavfsizligi", "key": "axborot xavfsizligi", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь информационно-коммуникационных технологий", "title": "Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати", "kind": "Терминологический", "imprint": "Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/axborot-kommunikatsiya-texnologiyalari-izohli-lugati/", "page": "28"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Axborotning uning egasiga zarar keltiradigan tasodifan yoki qasddan qilingan tahdidlarga (xavf-xatarlarga) chidamliligining umumlashgan xossasi.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Axborotning holati. Bu holat axborot tashuvchisining (axborotlashtirish obyekti, maʼlumotlarni uzatish tarmogʻi va boshqalarni) uni qayta ishlash, saqlash va uzatishda axborotning konfidensiallik, butunlik va kirishimlilik kabi xususiyatlarga ega boʻlib qolishini taʼminlash qobiliyati bilan tavsiflanadi.", "examples": []}, {"order": 3, "text": "Axborotning chiqib ketishi, soxtalashtirilishi, nusxa olinishi, oʻzgartirilishi, oshkor boʻlishi, buzilishi, qamal qilinishiga olib keluvchi beruxsat tasodifan yoki qasddan qilingan amallardan muhofazalanganligi. Konfidensiallik, butunlik va kirishimlilik axborot xavfsizligining tavsifnomasi boʻlib hisoblanadi.", "examples": []}, {"order": 4, "text": "Axborot munosabatlari subyektiga zarar yetkazish mumkinligi bilan bogʻliq boʻlgan xavf ehtimolining yoʻqligi.", "examples": []}, {"order": 5, "text": "Jismoniy va yuridik shaxslar hamda davlatning axborot sohasida muhofaza qilinganlik holati.", "examples": []}, {"order": 6, "text": "Axborot xavfsizligi uchta asosiy tarkibiy qismlardan iborat: konfidensiallik, butunlik va kirishimlilik osonligi. Konfidensiallik nozik axborotni ruxsatsiz olishdan muhofaza qilishga tegishli. Butunlik axborot va dasturli taʼminotning aniqligi va toʻliqligini muhofaza qilishni bildiradi. Kirishimlilik osonligi – bu axborot va asosiy xizmatlarning foydalanuvchi uchun kerakli paytda foydalanish osonligini taʼminlash.", "examples": []}, {"order": 7, "text": "Axborot va qoʻllab-quvvatlovchi infratuzilmaning muhofaza qilinganligi. Bunda tasodifan yoki atayin qilingan, tabiiy yoki sunʼiy tavsifga ega boʻlgan va axborot va qoʻllab-quvvatlovchi infratuzilma egasi yoki foydalanuvchilariga zarar yetkazishi mumkin boʻlgan taʼsirlardan muhofazalash nazarda tutilgan.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ахборот хавфсизлиги", "raw_meaning": "ингл: information security рус: информационная безопасность 1 Ахборотнинг унинг эгасига зарар келтирадиган тасодифан ёки қасддан қилинган таҳдидларга (хавф-хатарларга) чидамлилигининг умумлашган хоссаси. 2 Ахборотнинг ҳолати. Бу ҳолат ахборот ташувчисининг (ахборотлаштириш объекти, маълумотларни узатиш тармоғи ва бошқаларни) уни қайта ишлаш, сақлаш ва узатишда ахборотнинг конфиденциаллик, бутунлик ва киришимлилик каби хусусиятларга эга бўлиб қолишини таъминлаш қобилияти билан тавсифланади. 3 Ахборотнинг чиқиб кетиши, сохталаштирилиши, нусха олиниши, ўзгартирилиши, ошкор бўлиши, бузилиши, қамал қилинишига олиб келувчи берухсат тасодифан ёки қасддан қилинган амаллардан муҳофазаланганлиги. Конфиденциаллик, бутунлик ва киришимлилик ахборот хавфсизлигининг тавсифномаси бўлиб ҳисобланади. 4 Ахборот муносабатлари субъектига зарар етказиш мумкинлиги билан боғлиқ бўлган хавф эҳтимолининг йўқлиги. 5 Жисмоний ва юридик шахслар ҳамда давлатнинг ахборот соҳасида муҳофаза қилинганлик ҳолати. 6 Ахборот хавфсизлиги учта асосий таркибий қисмлардан иборат: конфиденциаллик, бутунлик ва киришимлилик осонлиги. Конфиденциаллик нозик ахборотни рухсатсиз олишдан муҳофаза қилишга тегишли. Бутунлик ахборот ва дастурли таъминотнинг аниқлиги ва тўлиқлигини муҳофаза қилишни билдиради. Киришимлилик осонлиги – бу ахборот ва асосий хизматларнинг фойдаланувчи учун керакли пайтда фойдаланиш осонлигини таъминлаш. 7 Ахборот ва қўллаб-қувватловчи инфратузилманинг муҳофаза қилинганлиги. Бунда тасодифан ёки атайин қилинган, табиий ёки сунъий тавсифга эга бўлган ва ахборот ва қўллаб-қувватловчи инфратузилма эгаси ёки фойдаланувчиларига зарар етказиши мумкин бўлган таъсирлардан муҳофазалаш назарда тутилган."}}, {"dictionary": {"name": "Словарь педагогических терминов", "title": "ПЕДАГОГИК АТАМАЛАР ЛУҒАТИ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Мусурманова, О.; Палуанова, Х.; Рискулова, К.; Курбаниязова, З. (2019). ПЕДАГОГИК АТАМАЛАР ЛУҒАТИ. Tashkent: TURON-IQBOL.", "url": "https://til.uz/lugatlar/pedagogik-atamalar-lugati/", "page": "29"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "axborot resurslarining saqlanganlik holati hamda axborot maydonida shaxsning va jamiyatning qonuniy", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Ахборот хавфсизлиги - ахборот ресурсларининг сақланганлик ҳолати ҳамда ахборот майдонида шахснинг ва жамиятнинг қонуний", "raw_meaning": "Информационная безопасность - состояние сохранности информационных ресурсов и и защищенности законных\tInformation security - the state of preservation of information resources and the protection of legal rights of the individual and society in the"}}, {"dictionary": {"name": "Экономика: краткий узбекско-русский словарь", "title": "ИҚТИСОДИЁТ ўзбекча-русча қисқача луғат / ЭКОНОМИКА русско-узбекский краткий словарь", "kind": "Терминологический", "imprint": "Юсупов, Ахмадбек Таджиевич; Ходиев, Баходир Юнусович (2012). ИҚТИСОДИЁТ ўзбекча-русча қисқача луғат / ЭКОНОМИКА русско-узбекский краткий словарь. Tashkent: O‘zbekiston» НМИУ.", "url": "https://til.uz/lugatlar/iqtisodiyot-ozbekcha-ruscha-qisqacha-lugat-ekonomika-russko-uzbekskiy-kratkiy-slovar/", "page": "38"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Ахборот хавфсизлиги", "raw_meaning": "– Информационная безопасность"}}]}