{"headword": "Автоматизированный перевод", "key": "avtomatizirovanniy perevod", "entries": [{"dictionary": {"name": "Sinxron tarjima terminlarining izohli lugʻati", "title": "РУСЧА СИНХРОН ТАРЖИМА ТЕРМИНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Ҳамидов, Хайрулла Худоёрович; Ҳасанова, Шаҳзода Абдужаббор қизи (2020). РУСЧА СИНХРОН ТАРЖИМА ТЕРМИНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Nodirabegim\" нашриёти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-sinxron-tarjima-terminlarining-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "9"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Avtomatlashtirilgan tarjima (mashinaviy tarjima). Bu kibernetika fanidagi buyuk kashfiyot boʻlib, matematik mantiq asosida til materiallarini dasturlashtirishga asoslangan. Avtomatik tarjima faqat bir maʼnoli soʻzlar va bir xil grammatik tuzilishga ega tillardan tarjimada muvaffaqiyat keltirish mumkin. U soʻzlarni oʻz oʻrnida tarjima qilib qoʻyadi – keyin ular asosida qayta gap tuzish kerak boʻladi. Avtomatik tarjima ijodiy tarjimaning oʻrnini bosolmaydi (Qarang: Mashinniy perevod). Badiiy matnda soʻzlar turli maʼno qirralariga ega boʻlishi, baʼzida lugʻaviy maʼnosi bir yoqda qolib, butunlay boshqa maʼnoda kelishi jihatidan uslubiy boʻyoqqa ega soʻzlarni avtomatik tarjima qilib boʻlmaydi. Masalan, “Buket v blagorodnom vine” jumlasini avtomatik yoki soʻzma-soʻz tarjima qilganda “Olijanob vinodagi guldasta” boʻladiki, bundan bir narsani tushunish mushkul. Ijodiy tarjima orqali esa uni “Sof sharob taʼmi” deb tarjima qilish mumkin. Yoki rus adibi G.Markovning “Sol zemli” romani oʻzbek tiliga “Yer magʻzi” deb oʻgirilgan.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "qarang", "target": "Машинный перевод"}], "extra": {"raw_word": "Автоматизированный перевод.", "raw_meaning": "– Автоматлаштирилган таржима (машинавий таржима). Бу кибернетика фанидаги буюк кашфиёт бўлиб, математик мантиқ асосида тил материалларини дастурлаштиришга асосланган. Автоматик таржима фақат бир маъноли сўзлар ва бир хил грамматик тузилишга эга тиллардан таржимада муваффақият келтириш мумкин. У сўзларни ўз ўрнида таржима қилиб қўяди – кейин улар асосида қайта гап тузиш керак бўлади. Автоматик таржима ижодий таржиманинг ўрнини босолмайди (Қаранг: Машинный перевод). Бадиий матнда сўзлар турли маъно қирраларига эга бўлиши, баъзида луғавий маъноси бир ёқда қолиб, бутунлай бошқа маънода келиши жиҳатидан услубий бўёққа эга сўзларни автоматик таржима қилиб бўлмайди. Масалан, “Букет в благородном вине” жумласини автоматик ёки сўзма-сўз таржима қилганда “Олижаноб винодаги гулдаста” бўладики, бундан бир нарсани тушуниш мушкул. Ижодий таржима орқали эса уни “Соф шароб таъми” деб таржима қилиш мумкин. Ёки рус адиби Г.Марковнинг “Соль земли” романи ўзбек тилига “Ер мағзи” деб ўгирилган."}}]}