Avesto

1. Avesto, Ovasto (parfiyoncha: apastak – matn; koʻpincha Zend-Avesto, yaʼni tafsir qilingan matn deb ataladi) – zardushtiylikning muqaddas kitoblari toʻplami.

2. Koʻpchilik tadqiqotchilar fikriga koʻra, Avesto Oʻrta Osiyoda, xususan Xorazmda miloddan avvalgi 1-ming yillikning 1-yarmida vujudga kelgan. Avestoda keltirilgan geografik maʼlumotlar ham buni tasdiqlaydi. Masalan, xudo yaratgan oʻlkalar sanab oʻtilar ekan, boyligi va koʻrkamligi jihatidan qadimgi Xorazm, Gava (Sugʻd), Margʻiyona (Marv), Baqtriya (Balx) birinchi boʻlib tilga olinadi, Orol dengizi (Vorukasha yohud Vurukasha) va Amudaryo (Daiti) tavsiflanadi. Avestodagi xalqning dastlabki vatani Sirdaryo, Amudaryo etaklari va Zarafshon vodiysi boʻlgan.

3. Avesto uzoq vaqt mobaynida shakllangan. Unda keltirilgan maʼlumotlarning eng qadimgi qismlari miloddan avvalgi 2-ming yillik oxiri – 1-ming yillik boshiga oid boʻlib, ogʻzaki tarzda avloddan-avlodga oʻtib kelgan. Keyingi asrlarda tarkibiga turli diniy urf-odatlar bayoni, axloqiy, huquqiy qonun-qoidalar va hokazo qoʻshilib borgan. Avestoni Zardusht diniy asar sifatida bir tizimga solgan. Dastlabki yozma nusxasi esa 12 ming mol terisiga bitilgan deb rivoyat qilinadi. U Persepolda saqlangan.

Авесто - сборник священных книг древнеиранской религии, господствовавшей на Ближнем и Среднем Востоке до арабского завоевания (VII-VIII вв. н. э.). Религию эту в науке называют маздаизмом (по имени главного божества Агура-Мазды), зороастризмом (по имени легендарного ее основателя пророка Зороастра, или Заратуштры), магизмом (по названию ее жрецов - выходцев из племени магов), религией Авесты (по имени ее главной священной книги), огнепоклонством (по особой роли огня в ее культе). «Доброе слово, добрая мысль, доброе дело» - это основной принцип этого произведения.Avesto is a collection of sacred books of the ancient Iranian religion, which prevailed in the Near and Middle East before the Arab conquest (VII-VIII centuries AD). This religion is called in science Mazdaism (by the name of the main deity Agura Mazda), Zoroastrianism (by the name of the legendary founder of the prophet Zoroaster or Zarathushtra), by magic (by the name of its priests - descendants of the Magi tribe), by the Avesta religion (the sacred book), fire worship (for the special role of fire in its cult). A later branch of this religion was called Mithraism - on behalf of the god Mitra. The main content of the Avesta is the doctrine of the irreconcilable struggle of the light principle, personified by Agura Mazda, and the dark beginning, the evil personified by Angra Mainyu. Agura-Mazda leads a host of spirits of light and good-Agur. Angra Mainyu - hordes of spirits of evil and darkness - devas. "A good word, a good thought, a good deed" is the basic principle of this work.