{"headword": "АЦЕТОН (ДИМЕТИЛКЕТОН)", "key": "atseton dimetilketon", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь нефтегазовой промышленности", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Терминологический", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "33"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Atseton (dimetilketon) — oddiy keton. Rangsiz alangalanadigan suyuqlik. Kimyoviy formulasi CH₃COCH₃, 95,35°S da eriydi, 760 mm simob ustunida qaynash temperaturasi 56, 24°S, 20°S temperaturada zichligi 790,8 kg/m³, toʻyingan bugʻlarining bosimi 181,72 mm simob ustuniga teng. 15°S temperaturada qovushqoqligi 0,3371 sP (Pa · s), yopiq tigelda —18,8°S da chaqnaydi. Suv, spirt, efirlar bilan ixtiyoriy nisbatda aralashadi, xloroformda eriydi, zararli, havodagi ruxsat etilgan chegara miqdori 200 mg/m³. Havo bilan aralashganda hajmining 2,2—13% portlashga xavfli. Yogʻ, qatron, lak va shu kabi mahsulotlarni yaxshi eritadi. A. propilen, atsetilen, sirka kislotasi va etil spirtidan katalizatorlar ishtirokida, shuningdek, kraxmalni achitib olinadi. Mas., propilenni katalizator bilan gidratlab izopropanol olinadi, soʻngra uni degidratlab A. olinadi. A. lak, portlovchi va organik moddalar (metilmetakrilat, metilizobutilketon, metakril kislota va h.k.) olishda, sintetik ipak ishlab chiqarishda erituvchi modda hisoblanadi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "АЦЕТОН (ДИМЕТИЛКЕТОН)", "raw_meaning": "Ацетон (диметилкетон) — оддий кетон. Рангсиз алангаланадиган суюқлик. Кимёвий формуласи CH₃COCH₃, 95,35°С да эрийди, 760 мм симоб устунида қайнаш температураси 56, 24°С, 20°С температурада зичлиги 790,8 кг/м³, тўйинган буғларининг босими 181,72 мм симоб устунига тенг. 15°С температурада қовушқоқлиги 0,3371 сП (Па · с), ёпиқ тигелда —18,8°С да чақнайди. Сув, спирт, эфирлар билан ихтиёрий нисбатда аралашади, хлороформда эрийди, зарарли, ҳаводаги рухсат этилган чегара миқдори 200 мг/м³. Ҳаво билан аралашганда ҳажмининг 2,2—13% портлашга хавфли. Ёғ, қатрон, лак ва шу каби маҳсулотларни яхши эритади. А. пропилен, ацетилен, сирка кислотаси ва этил спиртидан катализаторлар иштирокида, шунингдек, крахмални ачитиб олинади. Мас., пропиленни катализатор билан гидратлаб изопропанол олинади, сўнгра уни дегидратлаб А. олинади. А. лак, портловчи ва органик моддалар (метилметакрилат, метилизобутилкетон, метакрил кислота ва ҳ.к.) олишда, синтетик ипак ишлаб чиқаришда эритувчи модда ҳисобланади."}}]}