{"headword": "atrof", "key": "atrof", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Tevarakdagi fazo, joy, yer; hamma taraf.", "examples": [{"text": "Kun botgan, butun atrof qorongʻilashgan edi.", "source": "S. Ayniy, Qullar"}, {"text": "Yoʻlchi atrofga koʻz tashlar, shamolda shildiragan har bargdan choʻchir edi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Kuy kechaning jimligida atrofga ravon oqadi.", "source": "S. Zunnunova, Olov"}]}, {"order": 2, "text": "Tevarakdagi yaqin joy, yaqin oradagi yerlar.", "examples": [{"text": "[Yormat] Atrofdan bironta tarvuz topib keltirish uchun Oʻrozga yalindi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Qorabuloq qishlogʻi va atrofiga qozilik qiluvchi maʼlum zot edi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}, {"order": 3, "text": "Biror narsaning gir aylanasi, tevaragi yoki cheti, zihi.", "examples": [{"text": "Atrofi qora, oʻrtasi gulli patnis. Dasturxon atrofi. Hovuz atrofi.", "source": ""}, {"text": "Asrorqulning koʻz atrofi qizarib, yuzida soxta tabassum aks etdi.", "source": "A. Qahhor, Asror bobo"}]}, {"order": 4, "text": "Tevarakdagi muhit, kishilar.", "examples": [{"text": "Maryamxon oʻzi toʻqiganmi yo atrofdan eshitganmi, har vaqt shunday javob berar edi: Kundosh — boshingda tosh, koʻzingda yosh.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 5, "text": "3-shaxs joʻnalish kelishigi va oʻrin-payt kelishigi affikslari bilan koʻmakchi vazifasida qoʻllanadi (atrofida).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/atrof"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "24"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Tevarakdagi fazo, joy, yer; tevarakni oʻrab olgan hamma yoq, tomon.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "АТРОФ", "raw_meaning": "CİVAR, ETRAF Теваракдаги фазо, жой, ер; теваракни ўраб олган ҳамма ёқ, томон."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "394"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "oynam usti qopqoqli, atroflari chanoqli", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "atrof", "raw_meaning": "окрестность; окружность (чего-л.); oynam usti qopqoqli, ~lari chanoqli загадка зеркало моё со створками, вокруг – бахрома (Глаза и ресницы)."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "11"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ATROF", "raw_meaning": "átirap, ortalıq."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "14"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "atrof", "raw_meaning": "Gegend f, Umgebung f, Umkreis m"}}]}