{"headword": "asir", "key": "asir", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Urush vaqtida dushman qoʻliga tushib, ozodlikdan mahrum boʻlgan shaxs; bandi.", "examples": [{"text": "Asir olmoq. Asir tushmoq. Asirlarni almashmoq.", "source": ""}, {"text": "Turdiyev asirni toʻgʻri batalyon shtabiga olib joʻnadi.", "source": "Shuhrat, Shinelli yillar"}, {"text": "— Qoʻrboshi qani? — deb soʻradi Botirali hamon qoʻl koʻtarib turgan asirlardan.", "source": "H. Gʻulom, Mashʼal"}, {"text": "Toʻpxona qurilishida, biz bilan birga, asir tushgan avstraliyalik soldatlar ham ishlardi. A.", "source": "Tolibov, Haqiqat yengdi"}]}, {"order": 2, "text": "Tutqun, bandi holatida yashovchi shaxs.", "examples": [{"text": "Toʻrt devor asiri boʻlib oʻtirgan ayollar bunday paytlarda kattakon bogʻda qafasdan chiqqan qush singari yayrar.", "source": "X. Ahrorova, Orifning davlati"}]}, {"order": 3, "text": "Biror kimsa yoki narsaga oʻzini butunlay topshirgan, uning quli holatidagi shaxs.", "examples": [{"text": "Mana shu kundan boshlab Yoʻlchi shu qizning asiri, maftuni boʻldi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/asir"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "22"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Urush vaqtida dushman qoʻliga tushib, ozodlikdan mahrum etilgan kishi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "АСИР", "raw_meaning": "TUTSAK, ESİR Уруш вақтида душман қўлига тушиб, озодликдан маҳрум этилган киши."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "290"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Yüzyıl.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Çağ.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ASIR", "raw_meaning": "АСР 1. Yüzyıl. 2. Çağ."}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "40"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "asir", "examples": [{"text": "Külär yüz isig sözkä yalŋuq isir, isinsä bu yalŋuq bolur qul asir", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ASIR I", "raw_meaning": "[a.] asir – пленник – prisoner. Külär yüz isig sözkä yalŋuq isir, isinsä bu yalŋuq bolur qul asir – Inson ochiq yuz va yoqimli so‘zga isinadi, isingan kishi bu so‘zga asir bo‘ladi – Улыбающегося лица и теплых слов человек согревается, и становится рабом, пленником [того, от кого] согревается – A smiling face and warm words a person"}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "41"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "[a.]", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "boʻshliq", "examples": [{"text": "Asirdin keligli qaliq qushlari", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ASİR II", "raw_meaning": "[a.] bo‘shliq – эфир, прстранство – space. Asirdin keligli qaliq qushlari – Asirdan (olamning otash kurrasi, efir, ko‘chma ma’noda havoyi falak) keladigan samo qushlari – Небесные птицы, прилетающие из пространства – Celestial birds coming from space (QBN, 19₁₁; QBN, 91; 10b11)."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "392"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "asir", "raw_meaning": "пленник; пленный; ~ tushmoq,"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "422"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "captive", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "asir n", "raw_meaning": "captive, prisoner; kimnidir ~ qilmoq take smb. prisoner"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "10"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "tutqın", "examples": []}, {"order": 2, "text": "shayda bolǵan", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ASIR", "raw_meaning": "1. tutqın, qul; 2. shayda bolǵan."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "20"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "captive", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "асир", "raw_meaning": "captive; асирга олиш captivity; асирга олмоқ capture (take) prisoner; асирга тушган prisoner (captive); асирга тушиб енгилмоқ surrender (capitulate, yield oneself prisoner); асирга тушмоқ fall prisoner (be taken prisoner); асирда бўлмоқ be in captivity; бировни асирга олмоқ take somebody prisoner."}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "22"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "пленный", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Асир", "raw_meaning": "пленный; пленник prisoner, captive prisonnier, captif أَسِير (أَسْرَاءُ، أَسْرَى)"}}]}