{"headword": "asil", "key": "asil", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Aʼlo sifatli, eng yaxshi; toza, sof (qalbaki, past emas).", "examples": [{"text": "Asil mol. Asil shoyi. Asil buyum. Asil aynimas, aynisa ham chirimas.", "source": "Maqol."}, {"text": "Oyoqqa chulgʻov qilsang ham, asil ipak boʻz boʻlmas, deb shuni aytadi.", "source": "A. Muxtor, Kumush tola"}, {"text": "Kela qoling, lalmi qovun, marmar tarvuz sabzining asili.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 2, "text": "Yaxshi xislatlarga, fazilatlarga ega boʻlgan; olijanob, bebaho; sof, pok.", "examples": [{"text": "Asil odam. Asil farzand.", "source": ""}, {"text": "[Komilov Qodirga:] Yana boʻrk ol desam, bosh olib yurma! Dadavoy aka kabi odamlar bizga kerakli odamlar. Xatolari, nuqsonlari koʻp boʻlsa ham, yuragi asil koʻrinadi.", "source": "Uygʻun, Navbahor"}]}, {"order": 3, "text": "Asil (erkaklar ismi).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "sifat", "source_url": "https://izoh.uz/word/asil"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "22"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Aʼlo sifatli, eng yaxshi; toza, sof.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "АСИЛ", "raw_meaning": "ASİL, GERÇEK, SAHİCİ Аъло сифатли, энг яхши; тоза, соф."}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "41"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "asl, mohiyat, nasl, nasab", "examples": [{"text": "Kiši aslï bilmäk tiläsä özün, qïlïnčïnda körgil", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ASÏL", "raw_meaning": "[a.] asl, mohiyat, nasl, nasab – сущность, род – essence parentage, gender. Kiši aslï bilmäk tiläsä özün, qïlïnčïnda körgil – Kishining asl zotin bilmoq istasang, uning qiliqlariga qaragin – Если ты захочешь узнать сущность кого-нибудь, смотри на его поступки – If you want to know the essence of someone, look at his actions (QBN, 307₁₄; QBN, 4181; 154b14)."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "392"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "asil shohi", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": [{"text": "asil tosh", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "asil", "raw_meaning": "1. настоящий; натуральный; ~ shohi натуральный шёлк; 2. драгоценный; ~ tosh драгоценный камень."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "422"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "areal", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "asil I", "raw_meaning": "areal, original, essential, genuine, true; regular"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "422"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "precious", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "asil II n", "raw_meaning": "precious; ~ tosh precious stone"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "10"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "hasıl", "examples": []}, {"order": 2, "text": "er adamlar atı", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ASIL", "raw_meaning": "1. hasıl, joqarı sapalı, taza, qımbat bahalı; 2. er adamlar atı."}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "22"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "настоящий", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Асил", "raw_meaning": "настоящий, неподдельный real, genuine, true; aut-hentic; original véritable, vrai, authentique; original أَصِيل، حَقِيقِيّ، طَبِيعِيّ"}}]}