{"headword": "asfiksiya", "key": "asfiksiya", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Boʻgʻilib qolish — organizmda kislorod yetishmay, karbonat angidrid koʻpayib ketishi natijasida paydo boʻladigan patologik holat.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/asfiksiya"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-lotincha-oʻzbekcha tibbiyot lugʻati", "title": "Русча-латинча-ўзбекча медицина луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Якубова, С. И.; Тўлаганов, Ф. Ж. (1978). Русча-латинча-ўзбекча медицина луғати. Tashkent: Медицина.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-latincha-ozbekcha-meditsina-lugati/", "page": "22"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "удушье; угрожающее жизни патологическое состояние, обусловленное остро и подостро возникающим недостатком кислорода в крови и накоплением углекислоты в организме, проявляющееся тяжелым симптомокомплексом расстройств жизненно важных функций организма, главным образом деятельности нервной системы, дыхания и кровообращения.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "АСФИКСИЯ", "raw_meaning": "— удушье; угрожающее жизни патологическое состояние, обусловленное остро и подостро возникающим недостатком кислорода в крови и накоплением углекислоты в организме, проявляющееся тяжелым симптомокомплексом расстройств жизненно важных функций организма, главным образом деятельности нервной системы, дыхания и кровообращения. — asphyxia, ae, f. (гр.). — АСФИКСИЯ — бўғилиш; қонда бирдан кислород етишмаслиги ва организмда карбонат ангидрид йиғилиб қолиши билан ифодаланадиган патологик ҳолат ва организмнинг ҳаёт учун муҳим функциялари, асосан нерв системаси, нафас ва қон айланиш системаси фаолияти бузилиши билан таърифланади."}}, {"dictionary": {"name": "Ekologik izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-русча-инглизча экологик изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Алихонов, Б.; Самойлов, С.; Ибрагимов, Р. (2004). Ўзбекча-русча-инглизча экологик изоҳли луғат. Tashkent: Chinor ENK.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-ruscha-inglizcha-ekologik-izohli-lugat/", "page": "15"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "гр. asphyxia — удушье", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "болезненный синдром, связанный с недостаточным обеспечением тканей организма кислородом; характеризуется явным расстройством дыхания вплоть до полной его остановки.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "qarang", "target": "Замор"}], "extra": {"raw_word": "Асфиксия [гр. asphyxia — удушье]", "raw_meaning": "болезненный синдром, связанный с недостаточным обеспечением тканей организма кислородом; характеризуется явным расстройством дыхания вплоть до полной его остановки. См. также Замор."}}, {"dictionary": {"name": "Ekologik izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-русча-инглизча экологик изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Алихонов, Б.; Самойлов, С.; Ибрагимов, Р. (2004). Ўзбекча-русча-инглизча экологик изоҳли луғат. Tashkent: Chinor ENK.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-ruscha-inglizcha-ekologik-izohli-lugat/", "page": "15"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "лот. asphyxia — бўғилиш", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "organizm toʻqimalarining kislorod bilan yetarlicha taʼminlanmaganligi oqibatida sodir boʻladigan xastalik; nafas olishning qiyinlashishi, hatto uning butkul toʻxtashi bilan tavsiflanadi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "qarang", "target": "Бўғилиб ўлиш"}], "extra": {"raw_word": "Асфиксия [лот. asphyxia — бўғилиш]", "raw_meaning": "организм тўқималарининг кислород билан етарлича таъминланмаганлиги оқибатида содир бўладиган хасталик; нафас олишнинг қийинлашиши, ҳатто унинг буткул тўхташи билан тавсифланади. Яна қар. Бўғилиб ўлиш."}}, {"dictionary": {"name": "Tabiatdan foydalanish va atrof-muhit lugʻati", "title": "Табиатдан оқилона фойдаланиш ва атроф муҳитнинг муҳофазаси бўйича сўз ва терминларнинг русча-ўзбекча ўқув услубий изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Алихонов, Б.Б.; Абдураҳмонов, А.А.; Сафаев, М.А. (2003). Табиатдан оқилона фойдаланиш ва атроф муҳитнинг муҳофазаси бўйича сўз ва терминларнинг русча-ўзбекча ўқув услубий изоҳли луғати. Tashkent: Chinor ENK.", "url": "https://til.uz/lugatlar/tabiatdan-oqilona-foydalanish-va-atrof-muhitning-muhofazasi-boyicha-soz-va-terminlarning-ruscha-ozbekcha-oquv-uslubiy-izohli-lugati/", "page": "27"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "гр. asphyxia - удушье", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "болезненный синдром, связанный с недостаточным обеспечением тканей организма кислородом; характеризуется явным расстройством дыхания вплоть до полной его остановки.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "qarang", "target": "Замор"}], "extra": {"raw_word": "Асфиксия [гр. asphyxia - удушье],", "raw_meaning": "болезненный синдром, связанный с недостаточным обеспечением тканей организма кислородом; характеризуется явным расстройством дыхания вплоть до полной его остановки. См. также Замор."}}, {"dictionary": {"name": "Tabiatdan foydalanish va atrof-muhit lugʻati", "title": "Табиатдан оқилона фойдаланиш ва атроф муҳитнинг муҳофазаси бўйича сўз ва терминларнинг русча-ўзбекча ўқув услубий изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Алихонов, Б.Б.; Абдураҳмонов, А.А.; Сафаев, М.А. (2003). Табиатдан оқилона фойдаланиш ва атроф муҳитнинг муҳофазаси бўйича сўз ва терминларнинг русча-ўзбекча ўқув услубий изоҳли луғати. Tashkent: Chinor ENK.", "url": "https://til.uz/lugatlar/tabiatdan-oqilona-foydalanish-va-atrof-muhitning-muhofazasi-boyicha-soz-va-terminlarning-ruscha-ozbekcha-oquv-uslubiy-izohli-lugati/", "page": "27"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "лот. asphyxia - бўғилиш", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "organizm toʻqimalarining kislorod bilan yetarlicha taʼminlanmaganligi oqibatida sodir boʻladigan xastalik; nafas olishning qiyinlashishi, hatto uning butkul toʻxtashi bilan tavsiflanadi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "qarang", "target": "Бўғилиш"}], "extra": {"raw_word": "Асфиксия [лот. asphyxia - бўғилиш]", "raw_meaning": "организм тўқималарининг кислород билан етарлича таъминланмаганлиги оқибатида содир бўладиган хасталик; нафас олишнинг қийинлашиши, ҳатто унинг буткул тўхташи билан тавсифланади. Яна қар. Бўғилиш."}}, {"dictionary": {"name": "Favqulodda vaziyatlar lugʻati", "title": "ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР", "kind": "Terminologik", "imprint": "Турагалов, Т.Ж.; Ильясова, З.Ф. (2016). ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР. Tashkent: Ўзбекистон Республикаси ФВВ Фуқаро Муҳофазаси институти минитипографияси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/favqulodda-vaziyatlar/", "page": "16"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "остро протекающий процесс затруднения и прекращения газообмена между организмом и атмосферой; удушье, обусловленное кислородным голоданием и избытком углекислоты в крови и тканях, напр., при механическом сдавливании дыхательных путей извне (удушении), закрытии их просвета отеком, спазме голосовой щели, компрессии грудной клетки, параличе дыхательного центра и т.п.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "АСФИКСИЯ", "raw_meaning": "остро протекающий процесс затруднения и прекращения газообмена между организмом и атмосферой; удушье, обусловленное кислородным голоданием и избытком углекислоты в крови и тканях, напр., при механическом сдавливании дыхательных путей извне (удушении), закрытии их просвета отеком, спазме голосовой щели, компрессии грудной клетки, параличе дыхательного центра и т.п. Асфиксия, кислород етишмаслиги натижасида бўғилиш, нафас қисиш – организм ва атмосфера ўртасида газ алмашинувининг ўткир кечадиган қийинлашиш ва тўхташ жараёни; кислород танқислиги ва қон ҳамда тўқималарда карбонат кислотаси ортиб кетиши, масалан, нафас олиш йўлларини механик йўл билан ташқи томондан сиқиш (бўғиш), нафас йўлларининг оралиғини шишиб беркилиши, товуш пайларининг тортишиб қолиши, кўкрак қафасининг сиқилиши, нафас олиш марказининг фалажланиши ва ҳ.к.."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "422"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "asphyxia", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "asfiksiya n", "raw_meaning": "asphyxia; oq ~ while asphyxia, asphyxia pallida"}}, {"dictionary": {"name": "Biologiyadan ruscha-oʻzbekcha izohli lugʻat", "title": "БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Зикирёев, Абдукарим (1993). БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ. Tashkent: Қомуслар Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/biologiyadan-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "17"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "qonda kislorodning yetishmasligi va karbonat angidrid gazining koʻpayib ketishi tufayli nafas olishning keskin buzilishi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Асфиксия", "raw_meaning": "Бўғилиш — қонда кислороднинг етишмаслиги ва карбонат ангидрид газининг кўпайиб кетиши туфайли нафас олишнинг кескин бузилиши."}}]}