{"headword": "АРОМАТИЧЕСКИЕ СОЕДИНЕНИЯ", "key": "aromaticheskie soedineniya", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь нефтегазовой промышленности", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Терминологический", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "30"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "organik birikmalarning bir guruhi — benzol ($C_6H_6$) va uning hosilalari. Oʻziga xos hidi bor. A.b. strukturasining asosini benzol halqasi tashkil etgan. Hal-qa navbatma-navbat oddiy va qoʻshbogʻlar bilan birikkan oltita uglerod atomidan tarkib topgan. Bogʻlarning bunday sistemasi tutash bogʻlar deb ataladi. A.b. asosan almashinish reaksiyalarida ishtirok etadi. Bunday reaksiyalarda benzolning aromatik yadrosi saqlanib qoladi. Uning gidroksilli hosilasi ($C_6H_5OH$) fenol spirtidan farq qiladi, ammo kuchli kislota xossalariga ega va karbol kislota deb ataladi. Tutash qoʻshbogʻli halqali uglevodorodlar (toluol, naftalin, fenantren, antratsen va b.) ham shunday oʻziga xos xususiyatlarga ega.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "АРОМАТИЧЕСКИЕ СОЕДИНЕНИЯ", "raw_meaning": "Ароматик бирикмалар — органик бирикмаларнинг бир гуруҳи — бензол ($C_6H_6$) ва унинг ҳосилалари. Ўзига хос ҳиди бор. А.б. структурасининг асосини бензол ҳалқаси ташкил этган. Ҳал-қа навбатма-навбат оддий ва қўшбоғлар билан бириккан олтита углерод атомидан таркиб топган. Боғларнинг бундай системаси туташ боғлар деб аталади. А.б. асосан алмашиниш реакцияларида иштирок этади. Бундай реакцияларда бензолнинг ароматик ядроси сақланиб қолади. Унинг гидроксилли ҳосиласи ($C_6H_5OH$) фенол спиртидан фарқ қилади, аммо кучли кислота хоссаларига эга ва карбол кислота деб аталади. Туташ қўшбоғли ҳалқали углеводородлар (толуол, нафталин, фенантрен, антрацен ва б.) ҳам шундай ўзига хос хусусиятларга эга."}}]}