{"headword": "anaxronizm", "key": "anaxronizm", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "1) yil hisobi yoki tarixiy sanani koʻrsatishda, xronologiyada yoʻl qoʻyilgan xatolik;", "examples": []}, {"order": 2, "text": "2) bir davrni tasvirlashda boshqa bir davrga xos xususiyatlarni unga taalluqli qilib koʻrsatish;", "examples": []}, {"order": 3, "text": "3) oʻz zamonasiga mos kelmaydigan eski qarashlar, urf-odatlar; eskilik, sarqit).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/anaxronizm"}}, {"dictionary": {"name": "Толковый словарь литературоведческих терминов", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Терминологический", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "24"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "гр. ana — ташқари, холи; chranos — вақт сўзларидан", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Maʼlum bir davrga oid narsa, urfodat holida voqea-hodisalarni boshqa bir davrni tasvirlovchi badiiy asarga kiritish. Anaxronizm ikki xil boʻladi: agar asardagi anaxronizm tasodifiy boʻlsa, u neytral anaxronizm, agar ijodkor tomonidan atayin kiritilgan boʻlsa, zaruriy anaxronizm deyiladi. Zaruriy anaxronizm badiiy ijodning eng kerakli shartlaridan biridir. Chunki ijodkor xohlasaxohlamasa, tasvirlanayotgan narsada oʻzi yashayotgan davr izlarini qoldiradi; bu oʻrinda psixologik faktor asosiy rol oʻynaydi: ijodkorning oʻz fikrlash usuli, tasavvuri va dunyoqarashidan tashqarida turib tasvirlay olmasligi yaqqol koʻrinadi. Demak, anaxronizm badiiy ijoddagi tarixiylik masalasi bilan chambarchas bogʻlangandir. A. Qodiriyning «Oʻtgan kunlar», «Mehrobdan chayon», Oybekning «Navoiy» kabi romanlarida anaxronizmning har ikki turi ham uchraydi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Анахронизм (гр. ana — ташқари, холи; chranos — вақт сўзларидан)", "raw_meaning": "— анахронизм. Маълум бир даврга оид нарса, урфодат ҳолида воқеа-ҳодисаларни бошқа бир даврни тасвирловчи бадиий асарга киритиш. Анахронизм икки хил бўлади: агар асардаги анахронизм тасодифий бўлса, у нейтрал анахронизм, агар ижодкор томонидан атайин киритилган бўлса, зарурий анахронизм дейилади. Зарурий анахронизм бадиий ижоднинг энг керакли шартларидан биридир. Чунки ижодкор хоҳласахоҳламаса, тасвирланаётган нарсада ўзи яшаётган давр изларини қолдиради; бу ўринда психологик фактор асосий роль ўйнайди: ижодкорнинг ўз фикрлаш усули, тасаввури ва дунёқарашидан ташқарида туриб тасвирлай олмаслиги яққол кўринади. Демак, анахронизм бадиий ижоддаги тарихийлик масаласи билан чамбарчас боғлангандир. А. Қодирийнинг «Ўтган кунлар», «Меҳробдан чаён», Ойбекнинг «Навоий» каби романларида анахронизмнинг ҳар икки тури ҳам учрайди."}}, {"dictionary": {"name": "Словарь лингвистических терминов", "title": "QARAQALPAQSHA – ÓZBEKSHE – QAZAQSHA – TÚRKMENSHE – RUSSHA LINGVISTIKALÍQ TERMINLER SÓZLIGI", "kind": "Терминологический", "imprint": "Allambergenova, Nigora Gúlmurzaevna (2022). QARAQALPAQSHA – ÓZBEKSHE – QAZAQSHA – TÚRKMENSHE – RUSSHA LINGVISTIKALÍQ TERMINLER SÓZLIGI. Nukus: NUR TURAN PRINT.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qaraqalpaqsha-zbekshe-qazaqsha-t-rkmenshe-russha-lingvistikal-q-terminler-s-zligi/", "page": "8"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Anaxronizm", "raw_meaning": "Anaxronizm\tАнахронизм\tAnahronizm\tАнахронизм"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-английский общественно-политический словарь", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Терминологический", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "15"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "синоним", "target": "эски қарашлар"}, {"kind": "синоним", "target": "урф-одатлар"}, {"kind": "синоним", "target": "эскилик"}, {"kind": "синоним", "target": "сарқит"}], "extra": {"raw_word": "анахронизм", "raw_meaning": "(син эски қарашлар, урф-одатлар, эскилик, сарқит) anachronism."}}]}