{"headword": "alyuminiy", "key": "alyuminiy", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Mendeleyev davriy sistemasining III guruhiga mansub, yengil, kumushrang-oq kimyoviy element.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/alyuminiy"}}, {"dictionary": {"name": "Англо-узбекский, узбекско-английский словарь", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "415"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "alyuminiy", "raw_meaning": "n aluminium; aluminum"}}, {"dictionary": {"name": "Словарь строительных терминов", "title": "РУСЧА-ЎЗБЕКЧА-ҚОРАҚАЛПОҚЧА-ИНГЛИЗЧА ҚУРИЛИШ АТАМАЛАР ЛУҒАТИ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Қосимов, Э. У.; Тўлаганов, А. А.; Асқаров, Б. А.; Ахмедов, С. И.; Ешниязов, Р. Н.; Жумамуратов, Д. Қ.; Хабилов, Б. А.; Ашрабов, А. А.; Қосимов, И. И.; Юсупов, Р. А.; Касимова, Г. А.; Пурханатдинов, А. П. (2017). РУСЧА-ЎЗБЕКЧА-ҚОРАҚАЛПОҚЧА-ИНГЛИЗЧА ҚУРИЛИШ АТАМАЛАР ЛУҒАТИ. Tashkent: Fan va texnologiya.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-qoraqalpoqcha-inglizcha-qurilish-atamalar-lugati/", "page": "20"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Alyuminiy (kumushsimon oq, yengil qayishqoq metall)", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Алюминий", "raw_meaning": "Алюминий (кумушсимон оқ, енгил қайишқоқ металл) Алюминий Aluminum"}}, {"dictionary": {"name": "Толковый словарь металлургических терминов", "title": "Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Терминологический", "imprint": "Абдурахмонов, С.; Қаюмова, М. С.; Ахтамов, Ф. Е.; Ашурова, М. Х.; Собирова, Ф. А. (2017). Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Fan va texnologiya.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-inglizcha-metallurgiya-terminlarining-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "7"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Inglizcha nomi: Aluminium Oʻzbekcha nomi: Alyuminiy Belgisi: Al Davriy jadvaldagi tartib raqami: 13 Nisbiy atom massasi, g/mol: 26,98", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Алюминий", "raw_meaning": "Инглизча номи: Aluminium Ўзбекча номи: Алюминий Белгиси: Al Даврий жадвалдаги тартиб рақами: 13 Нисбий атом массаси, g/mol: 26,98"}}, {"dictionary": {"name": "Толковый словарь металлургических терминов", "title": "Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Терминологический", "imprint": "Абдурахмонов, С.; Қаюмова, М. С.; Ахтамов, Ф. Е.; Ашурова, М. Х.; Собирова, Ф. А. (2017). Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Fan va texnologiya.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-inglizcha-metallurgiya-terminlarining-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "20"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "davriy sistemada III-guruhda joylashgan kimyoviy element, belgisi Al, t.r. 13, at.m. 26,9815 kumushsimon oq yengil metall (lot. achchiq tosh soʻzidan). Tabiatda tarqalishi boʻyicha kislorod va kremniydan keyin uchinchi, metallar orasida birinchi oʻrinda turadi, yer qobigʻining 8,8% ni tashkil etadi. Zichligi 2,69 g/sm³, S. h. 660,24°S, Q.h. 2500°S. Kimyoviy faolligi sababli tabiatda erkin holda uchramaydi. Yuzdan ortiq minerali bor. Sanoat ahamiyatiga ega boʻlgan minerallari boksitlar, alunitlar, va nefelinlardir. Yengil, yuqori elektr va issiqlik oʻtkazuvchanlikka, plastiklik xususiyatiga ega, zanglamaydi. Al havoda yupqa, ammo yuqori korroziyabardoshlikka ega oksid qatlam (Al₂O₃) hosil qiladi. Al", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "алюминий (Al)", "raw_meaning": "aluminium [,ælju'mınıəm] алюминий: даврий системада III-гуруҳда жойлашган кимёвий элемент, белгиси Al, т.р. 13, ат.м. 26,9815 кумушсимон оқ енгил металл (лот. аччиқ тош сўзидан). Табиатда тарқалиши бўйича кислород ва кремнийдан кейин учинчи, металлар орасида биринчи ўринда туради, ер қобиғининг 8,8% ни ташкил этади. Зичлиги 2,69 г/см³, С. ҳ. 660,24°С, Қ.ҳ. 2500°С. Кимёвий фаоллиги сабабли табиатда эркин ҳолда учрамайди. Юздан ортиқ минерали бор. Саноат аҳамиятига эга бўлган минераллари бокситлар, алунитлар, ва нефелинлардир. Енгил, юқори электр ва иссиқлик ўтказувчанликка, пластиклик хусусиятига эга, зангламайди. Al ҳавода юпқа, аммо юқори коррозиябардошликка эга оксид қатлам (Al₂O₃) ҳосил қилади. Al"}}, {"dictionary": {"name": "Толковый словарь металлургических терминов", "title": "Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Терминологический", "imprint": "Абдурахмонов, С.; Қаюмова, М. С.; Ахтамов, Ф. Е.; Ашурова, М. Х.; Собирова, Ф. А. (2017). Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Fan va texnologiya.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-inglizcha-metallurgiya-terminlarining-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "469"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "davriy sistemada III guruhda joylashgan kimyoviy element, belgisi", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "алюминий (al)", "raw_meaning": "aluminium [.ælju'mınıəm] alyuminiy: davriy sistemada III guruhda joylashgan kimyoviy element, belgisi"}}]}