{"headword": "АЛТЫ-АРЫКСКИЙ НЕФТЕПЕРЕРАБАТЫВАЮЩИЙ ЗАВОД", "key": "alti arikskiy neftepererabativayushchiy zavod", "entries": [{"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "23"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "1896-y.da Fargʻona vodiysida Chimyon neft konining topilishi munosabati bilan 1904—1906 y.da Oʻrta Osiyoda birinchi qurilgan Vannov (Oltiariq) neftni qayta ishlash zavodi. Zavodda neftdan birlamchi haydash yoʻli bilan kerosin olina boshlandi. Neftni qayta ishlash qurilmasida neftdan asosan kerosin ajratib olinib, neftning qolgan qoldigʻi temir yoʻl lokomotivlarida yoqilgʻi holida ishlatilgan. Ajratib olingan kerosin Andijon, Toshkent, Qoʻqon paxta zavodlariga joʻnatilgan. Neftning kerosindan qolgan qismini qoldiq qoramoy tashkil etgan. Zavodning tarkibida yagona qurilma — neftni qizdirish yoʻli bilan haydaydigan va baʼzi bir yordamchi qurilmalar boʻlgan. 1913 y. Fargʻona vodiysida 0,13 mln. t ga yaqin neft qazib olindi. 1940 yillarga kelib Oltiariq zavodida neftni qayta ishlash 3,5 marta, kerosin ishlab chiqarish 5,2 marta, avtobenzin — 2 marta, qoramoy — 4 marta koʻpaydi. Vatan urushi yillarida Oltiariq neftni qayta ishlash zavodida eski", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "АЛТЫ-АРЫКСКИЙ НЕФТЕПЕРЕРАБАТЫВАЮЩИЙ ЗАВОД — Олтиариқ нефтни қайта ишлаш заводи", "raw_meaning": "1896-й.да Фарғона водийсида Чимён нефть конининг топилиши муносабати билан 1904—1906 й.да Ўрта Осиёда биринчи қурилган Ваннов (Олтиариқ) нефтни қайта ишлаш заводи. Заводда нефтдан бирламчи ҳайдаш йўли билан керосин олина бошланди. Нефтни қайта ишлаш қурилмасида нефтдан асосан керосин ажратиб олиниб, нефтнинг қолган қолдиғи темир йўл локомотивларида ёқилғи ҳолида ишлатилган. Ажратиб олинган керосин Андижон, Тошкент, Қўқон пахта заводларига жўнатилган. Нефтнинг керосиндан қолган қисмини қолдиқ қорамой ташкил этган. Заводнинг таркибида ягона қурилма — нефтни қиздириш йўли билан ҳайдайдиган ва баъзи бир ёрдамчи қурилмалар бўлган. 1913 й. Фарғона водийсида 0,13 млн. т га яқин нефть қазиб олинди. 1940 йилларга келиб Олтиариқ заводида нефтни қайта ишлаш 3,5 марта, керосин ишлаб чиқариш 5,2 марта, автобензин — 2 марта, қорамой — 4 марта кўпайди. Ватан уруши йилларида Олтиариқ нефтни қайта ишлаш заводида эски"}}]}