{"headword": "Allelopatiya", "key": "allelopatiya", "entries": [{"dictionary": {"name": "Ekologik izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-русча-инглизча экологик изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Алихонов, Б.; Самойлов, С.; Ибрагимов, Р. (2004). Ўзбекча-русча-инглизча экологик изоҳли луғат. Tashkent: Chinor ENK.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-ruscha-inglizcha-ekologik-izohli-lugat/", "page": "8"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "[юн. allelon — ўзаро ва pathos — азоб, кўрсатилаётган таъсир]", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "oʻsimliklarning tashqi muhitga biologik faol moddalar (fitonsidlar, kolinlar, antibiotiklar va h.k.) chiqarish yoʻli bilan oʻzaro taʼsir koʻrsatishi. A. oʻsimlik turkumlarining paydo boʻlishi, rivojlanishi va almashishini tarkiblovchilaridan biridir, va shu bilan birgalikda tuproq toliqishining sababchilaridan ham biridir.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Аллелопатия", "raw_meaning": "[юн. allelon — ўзаро ва pathos — азоб, кўрсатилаётган таъсир] — ўсимликларнинг ташқи муҳитга биологик фаол моддалар (фитонцидлар, колинлар, антибиотиклар ва ҳ.к.) чиқариш йўли билан ўзаро таъсир кўрсатиши. А. ўсимлик туркумларининг пайдо бўлиши, ривожланиши ва алмашишини таркибловчиларидан биридир, ва шу билан биргаликда тупроқ толиқишининг сабабчиларидан ҳам биридир."}}, {"dictionary": {"name": "Tabiatdan foydalanish va atrof-muhit lugʻati", "title": "Табиатдан оқилона фойдаланиш ва атроф муҳитнинг муҳофазаси бўйича сўз ва терминларнинг русча-ўзбекча ўқув услубий изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Алихонов, Б.Б.; Абдураҳмонов, А.А.; Сафаев, М.А. (2003). Табиатдан оқилона фойдаланиш ва атроф муҳитнинг муҳофазаси бўйича сўз ва терминларнинг русча-ўзбекча ўқув услубий изоҳли луғати. Tashkent: Chinor ENK.", "url": "https://til.uz/lugatlar/tabiatdan-oqilona-foydalanish-va-atrof-muhitning-muhofazasi-boyicha-soz-va-terminlarning-ruscha-ozbekcha-oquv-uslubiy-izohli-lugati/", "page": "19"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "от гр. allelon взаимно и pathos - страдание, испытываемое воздействие", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "взаимодействие растений посредством выделения биологически активных веществ (фитонцидов, колинов, антибиотиков и др.) во внешнюю среду. А. - один из регуляторов возникновения, развития и смены растительных группировок, а также одна из причин почвоутомления.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Аллелопатия", "raw_meaning": "[от гр. allelon взаимно и pathos - страдание, испытываемое воздействие] - взаимодействие растений посредством выделения биологически активных веществ (фитонцидов, колинов, антибиотиков и др.) во внешнюю среду. А. - один из регуляторов возникновения, развития и смены растительных группировок, а также одна из причин почвоутомления."}}, {"dictionary": {"name": "Biologiyadan ruscha-oʻzbekcha izohli lugʻat", "title": "БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Зикирёев, Абдукарим (1993). БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ. Tashkent: Қомуслар Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/biologiyadan-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "10"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "bir muhitda yashayotgan organizmlarning hayot faoliyati tufayli hosil boʻlgan kimyoviy mahsulotlari orqali bir-biriga taʼsir koʻrsatishi. Bu oʻsimliklarda koʻp uchraydi; bunda ular bir-birining rivojlanishiga xalaqit berishi yoki aksincha boʻlishi mumkin. Ekinlarni almashlab ekish va aralash ekinlar yaratishda bu hodisaga ahamiyat berish kerak.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Аллелопатия", "raw_meaning": "Аллелопатия — бир муҳитда яшаётган организмларнинг ҳаёт фаолияти туфайли ҳосил бўлган кимёвий маҳсулотлари орқали бир-бирига таъсир кўрсатиши. Бу ўсимликларда кўп учрайди; бунда улар бир-бирининг ривожланишига халақит бериши ёки аксинча бўлиши мумкин. Экинларни алмашлаб экиш ва аралаш экинлар яратишда бу ҳодисага аҳамият бериш керак."}}]}