{"headword": "ADA", "key": "ada", "entries": [{"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "277"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Her yanı su ile çevrili kara parçası.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Çevresi yollarla belirlenmiş olan arsa ve böyle bir arsayı kaplayan yapılar topluluğu.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ADA", "raw_meaning": "ОРОЛ 1.Her yanı su ile çevrili kara parçası. 2. Çevresi yollarla belirlenmiş olan arsa ve böyle bir arsayı kaplayan yapılar topluluğu."}}, {"dictionary": {"name": "Telekommunikatsiya qisqartmalari lugʻati", "title": "Телекоммуникацияларга оид атамалар қисқартмаларининг инглизча-русча-ўзбекча луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Таджибаев, Ш.; Ахмедова, Ё.; Туляганов, Ш.; Вахидова, Р. (2007). Телекоммуникацияларга оид атамалар қисқартмаларининг инглизча-русча-ўзбекча луғати. Tashkent: Фан-техника ва маркетинг тадқиқотлари маркази.", "url": "https://til.uz/lugatlar/telekommunikatsiyalarga-oid-atamalar-qisqartmalarining-inglizcha-ruscha-ozbekcha-lugati/", "page": "19"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "automatic data analysis", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ADA", "raw_meaning": "automatic data analysis автоматизированный анализ данных маълумотларни автомат тарзда таҳлил қилиш"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "5"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "áke", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ADA", "raw_meaning": "dial. áke."}}, {"dictionary": {"name": "Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari izohli lugʻati", "title": "Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/axborot-kommunikatsiya-texnologiyalari-izohli-lugati/", "page": "349"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Yuqori pogʻona dasturlash tili. U 1970 yillar oxiri - 1980 yillar boshida AQSH Mudofaa vazirligi tashabbusi bilan turli maqsadlar uchun, biznes qoʻllanmalardan tortib aeronavigatsiya tizimlarigacha ishlab chiqilgan. Pascal tili asosida yaratilgan boʻlib, jiddiy toʻldirishlarga va modulli tuzilmaga ega. U parallel amallarni bajarish va murakkab axborot tizimlari yaratishni taʼminlab, operatsion tizimlarga nisbatan yuqori darajali mustaqilligi bilan tavsiflanadi. Ada maʼlumotlarga haqiqiy vaqt maromida parallel ishlov berish vositalarini qoʻllaydi. Ada tili analitik dvigatel – birinchi mexanik kompyuter uchun dasturlar ishlab chiqishda ishtirok etgan, dunyodagi eng birinchi dasturchi deb hisoblanadigan Avgust Ada Lavleys (1815-52) sharofati bilan shunday nom olgan.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Ada", "raw_meaning": "Юқори поғона дастурлаш тили. У 1970 йиллар охири - 1980 йиллар бошида АҚШ Мудофаа вазирлиги ташаббуси билан турли мақсадлар учун, бизнес қўлланмалардан тортиб аэронавигация тизимларигача ишлаб чиқилган. Pascal тили асосида яратилган бўлиб, жиддий тўлдиришларга ва модулли тузилмага эга. У параллел амалларни бажариш ва мураккаб ахборот тизимлари яратишни таъминлаб, операцион тизимларга нисбатан юқори даражали мустақиллиги билан тавсифланади. Ada маълумотларга ҳақиқий вақт маромида параллел ишлов бериш воситаларини қўллайди. Ada тили аналитик двигатель – биринчи механик компьютер учун дастурлар ишлаб чиқишда иштирок этган, дунёдаги энг биринчи дастурчи деб ҳисобланадиган Август Ада Лавлейс (1815-52) шарофати билан шундай ном олган."}}]}