Қидирув

сфт. 1. Зулм қилувчи, зулмкор, жабр қилувчи.

Илоннинг заҳри ёмон. Золимнинг қаҳри ёмон. — Мақол

Фақат хотинларгина золим подшони қарғаб чинқиришар, йиғлашар эди. — Ойбек, Танланган асарлар

Акрам ҳожи саволида давом этди: — Ҳокимингиз жуда золим эмиш, бу тўғри сўзми? — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Мамлакат пароканда, золим тождорлар қон устига қон тўкурлар [деди Мавлоно Фазлиддин]. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

2. Раҳм-шафқатни билмайдиган, бераҳм.

Золим эр.

Бориб айтинг ўшал золим йигитга, Унинг ишқи бу бағримга туташди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

3. Бераҳмликни, шафқацизликни ифодаловчи.

Гулсумбиби индамади, ёлғиз золим кўзлари билан ўқрайди-да, айвоннинг бир чеккасида, касал каби, чўзилиб ётди. — Ойбек, Танланган асарлар

4. Жабр-зулм билан тўлиб-тошган, қаҳрли.

У [Ёʻлчи] ўз синглисини Гулнордан айириб, уни золим танҳолик қучоғига отишни истамаганидан, яна бир неча вақт Унсинни бу ерда қолдиришга мойил эди. — Ойбек, Танланган асарлар

от кт. Кўп иш кўрган, ҳамма нарсага ақли етадиган; тадбирли.

Кўҳна дунё, қари тарих, зол. Сийнанг мунча аламга тўла. — Миртемир

[Мулларўзи:] Энди хат масаласи бўлса, бари бир, у зол хотин бир алдандими, энди ҳушёрроқ бўлади. — Ҳамза, Майсаранинг иши

от Зулм қилишлик, шафқацизлик.

Золимлик қилмоқ.

Демишлар мулк вайронадир, Агар золимлик эца шоҳ. — Э. Воҳидов, Муҳаббат

Уни [бойни] юз-хотир қилмай, золимлигини дангал юзига солишди. — К. Яшин, Ҳамза

Аммо эгачингизни хоҳламаган одамига зўрлаб узацалар, шунинг ўзи катта бир золимлик бўлмагайми? [деди Хонзода]. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

рвш. Золимларга хос равишда; золимларча, шафқацизларча.

Азизбекнинг бу золимона буйруғига қарши қаттиқ сўзлар айтишни ўйласа ком, аччиғини қандай кишига айтилишини ўйлаб, ўзини бир оз йиғди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

[Зайнаб] Хушрўйнинг юзида золимона бир истеҳзо кўрди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Кто спрашивал да расспрашивал — ученым стал, а кто не спрашивал — тираном себе стал., Спрос не грех, отказ не беда., Кто не стыдится спрашивать — узнает многое; кто стыдится спрашивать — забудет то, что знал., Спросить — стыд минуты, не знать — стыд всей жизни.

Билмаганни сўраб ўрганган олим, Орланиб сўрамаган ўзига золим. Спроси у сведущих то, в чем не просвещен, И тем докажешь ты, что истинно учен. А коль не спросишь их, то после — плачь-не плачь. Невеждой и умрешь: ты сам себе палач. — А. Навоий.