Hayot Foundation loyihasi
Loyiha haqida
Oʻz
Oʻz

Qidiruv

«zi» boʻyicha 2219 ta natija: Izohli

Filtr
Boʻlim
Lugʻatlar Ertaklar Shevalar Resurslar
Lugʻat turi
Izohli Tarjima Terminologik Frazeologik

Lugʻat maqolalari

743 ta
zid

sft. 1. Bir-biriga xilof, qarama-qarshi, aks, qarshi.

Toshpoʻlatning miyasida bir-biriga zid fikrlar talashar edi. — K. Yashin, Hamza

Avazning dilini bir-biriga zid, noxush tuygʻular timdalab oʻtdi. — S. Siyoyev, Avaz

Xolisa erining mayllariga boshqa zid chiqmaslikka ahd qildi. — S. Nurov, Narvon

2. Bir-biriga dushman boʻlgan, oʻzaro kelishtirib boʻlmaydigan, qarama-qarshi.

Qanday qilib siz bilan mening dilim bir boʻlsin! Hech qachon bir boʻlolmaydi. Aksincha, oʻt bilan suvdek zid. — P. Tursun, Oʻqituvchi

  • Birovning ziddiga ish qilmoq Birovga qarshi ish qilmoq, kimsaga dushmanlik qilmoq. Voqeadan xabarim bor. Tohirjon ziddingga ish qilmoqda. — S. Abdulla, Tohir va Zuhra
  • Ziddi zahar Zaharlanganda sut, qatiq ziddi zahar hisoblanadi.
Toʻliq maqola →
zil

Yerdan uzib boʻlmaydigan darajada ogʻir (narsa, yuk haqida).

Zil yuk.

Loyga tushdi yugurib shu chogʻ, zil shotini koʻtardi azot. — Mirmuhsin

Shofyor zil gavdasini bir tebratib qoʻyib, yana gapga tushib ketdi. — Mushtum

  • Ichdan zil ketmoq 1. Qattiq mulzam boʻlmoq, xijolat tortmoq; Natijada yutuqlarimizni koʻrolmay, ich-ichidan zil ketayotgan dushmanlarimiz sharmanda-yu sharmisor boʻldi. — N. Safarov, Olovli izlarMadumar hokimning sovuq muomalasini koʻrib, ichidan zil ketdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Toʻliq maqola →
zim
  • Zim (yoki zim-gʻoyib) boʻlmoq Yoʻq boʻlmoq, gʻoyib boʻlmoq, yoʻqolmoq, bedarak ketmoq. Bir haftadan beri qayoqqa zim boʻlding? — Z. Fatxullin, Obi hayotQilgʻiliqni qilib boʻlib, banditlar birpasda zim-gʻoyib boʻldilar. — Yo. Xaimov, M. Rahmon, Hayot-mamotIkromjon divanga oʻtirib qoldi. Tursunoyning zavqi zim-gʻoyib boʻldi. — Sh. Xolmirzayev, Ogʻir tosh koʻchsa
Toʻliq maqola →
ziq

rvsh. 1. (faqat kesim vazifasida) Gʻoyat cheklangan, tigʻiz; nihoyatda oz.

— Borishim kerak. Vaqt juda ziq, — dedi Hotam. — M. Hazratqulov, Jurʼat

Vaqt ziq, tong yorishi yaqin, tez harakat qilish kerak edi. — A. Rahmat, Ellik bir bahodir

Umrzoq ota ish tiqilinch, vaqt ziq ekanini fahmlab, oshdan gap ochmay qoʻya qoldi. — H. Gʻulom, Mashʼal

2. koʻchma Bekordan-bekor diqqat boʻlaveradigan, tajang, yuragi tor.

Ziq odam.

3. Yurakni ezadigan, diqqatni oshiradigan.

Ziq ish.

  • Ziq boʻlmoq Arzimagan narsaga yuragi siqilmoq, diqqati oshmoq, diqqat boʻlmoq. — Oh, Poʻlat, gʻalati odating bor-da oʻzingdan-oʻzing ziq boʻlaverasan,— dedi Bahor. — Sh. Rashidov, Qudratli toʻlqinShu qadar ziq, noziktabiat boʻlib qolgani uchun Begimxon koʻp dakki eshitdi. — I. Rahim, Chin muhabbatHadeb ishga toʻgʻri borib, toʻgʻri qaytaversa ham, ziq boʻlib ketarkan kishi. — F. Musajonov, Sobiq
  • Ziq qilmoq Kimsaning yuragini siqmoq, diqqatini oshirmoq, qiynab bezor qilmoq. Boy kechadan beri uydan jilgani yoʻq, uydagilarni ham ziq qilib yubordi. — H. Nuʼmon va A. Shorahmedov, Ota
Toʻliq maqola →
zir

rvsh. Ish-harakatning tez, chaq-qon bajarilishini, qayta-qayta amalga oshishini bildiradigan soʻz.

Xizmatkor xotin zir yugurib, choy tayyorlardi. — Mirmuhsin, Umid

Mehmonlarga hali u, hali buni tashib, tashqari hovli bilan ichkari hovli oʻrtasida zir yugurdim. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Nahotki ikki yildan beri bir bechorani zir qatnatib ovora qilsalar, Toshkent qishlogʻi bilan Margʻilonning orasi ozgina yoʻlmi axir? — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

  • Zir titramoq 1. Sovuqdan, qoʻrquv yoki hayajondan qattiq qaltiramoq. Zir titra-dim, bir qoʻrqdimki, nafaslarim boʻgʻilib ketdi. — Oybek, Nur qidiribZumrad zir titrab, hamma uyni aylanib chiqdi. — S. Siyoyev, Otliq ayolU mendan zir titraydi.Takyaxona eshigi ichkaridan tars-tars urildi. Eshoni sudur zir titradi. — Sh. Xolmirzayev, Qil koʻprik
  • Yuragi zir etmoq Yuragi shuv etmoq, yuragi gup-gup urib ketmoq. Tanti-boyvachchaning yuragi zir etib ketdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 743 →

Taʼriflar ichida

7 ta
layk

layk Internetdagi maqolani, rasmni va shu kabilarni sizga yoqishini bildirish uchun belgilaydigan tugma. Ba’zi odamlar layk yig‘aman deb, aql bovar qilmaydigan ishlarni h

vayfay

vayfay Simsiz texnologiya bo‘lib, kompyuterlar, smartfonlar va planshetlar kabi qurilmalarni simsiz, radio to‘lqinlar orqali internetga ulash imkonini beradi. Hozirgi kun

push-ap

push-ap Tananing ba'zi bir qismlarining shaklini, tashqi ko'rinishini yaxshilaydigan va qo'shimcha hajm beradigan ichki kiyim qo'shimchasi. Ayollarning deyarli barchasi p

layfhak

layfhak Ba'zi jarayonlarni yaxshilashga yordam beradigan aqlli va oddiy yechim. Bu vaqtni, pulni tejashga yoki kundalik narsalarni yaxshilashga yordam beradigan maxfiy ma

spoyler

spoyler ot Intrigani buzadigan, uni o‘zingiz boshdan kechirishingizga imkon bermaydigan va shuning uchun o‘quvchini, tomoshabinni va o‘yinchini ushbu syujetdan ba’zi bir

kognitiv

kognitiv Kognitiv so‘zi inglizcha (lotin) “cognize” so‘zidan olingan bo‘lib, u bilmoq, anglamoq, tushunmoq va fikrlamoq yoki “cognition”– bilish, tushinish kabi ma’nolarn

Hammasini koʻrish · 7 →

Ertaklar

406 ta
Abduaziz
Xalq ogʻzaki ijodi

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aka-uka
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Aldarkoʻsa va boy
Xalq ogʻzaki ijodi

Aldarkoʻsa yoʻlda ketayotib, oʻzining ustidan kulmoqchi boʻlgan takabbur boyga duch keladi. Aldarkoʻsa oʻzining zukkoligi bilan boyni qanday aldashni oʻylab top

Hammasini koʻrish · 406 →

Sheva materiallari

1053 ta
Boʻchalamoq
Qashqadaryo viloyati · tugʻish uchun oʻziga qulay joy tanlab ketmoq

Uy hayvonlari tugʻish uchun oʻziga qulay joy tanlab ketishi.

Bo‘ja
Qashqadaryo viloyati · Archa urug‘i

Archasining urug‘i, tandirkabob tayyorlashda ziravor sifatida ishlatiladi.

Bo‘jalamoq
Qashqadaryo viloyati · Bo‘ja sepmoq

Go‘shtga bo‘ja ziravorini sepmoq.

Bo‘yon
Xorazm viloyati · Qizilmiya, shirinmiya

Dukkakdoshlarga mansub ko‘p yillik ildizpoyali begona o‘t; qizilmiya; shirinmiya.

Chorsi egov
Fargʻona viloyati · Chorsi egov

yuzi yapaloq, ammo to'rtqirrali, tishlari bir-birini kesishgan (katak) egov

Hammasini koʻrish · 1053 →

Maqolalar

1 ta

Tashqi resurslar

7 ta
Common Voice: oʻzbek tili
Korpuslar va ilmiy resurslar

Oʻzbek nutqining ochiq maʼlumotlar toʻplami; ovoz yozib yoki yozuvlarni tekshirib hissa qoʻshish mumkin.

Kiril-lotin.uz
Imlo va yozuv vositalari

Onlayn transliteratsiya: yozuvni oʻzi aniqlab, matnni kirilldan lotinga va aksincha oʻgiradi.

Lotin.uz
Imlo va yozuv vositalari

Bepul va cheklovsiz kirill–lotin transliteratsiyasi; oʻ va gʻ harflarini yozish jarayonida tuzatadi.

Ziyonet
Kutubxonalar va oʻquv materiallari

Taʼlim portali va elektron kutubxona.

Hammasini koʻrish · 7 →

Sahifalar

2 ta
Loyiha haqida

til.uz — oʻzbek tiliga bagʻishlangan milliy raqamli portal.