Поиск

ot 1. maxs. Suvda yoki havoda oksidlanish tufayli metallar sirtida hosil boʻladigan va uni yemiradigan qizil-qoʻngʻir gʻovak qatlam, parda.

Temirchilar, zanglagan temirni oʻtga solsang, zangi toʻkiladi, deyishadi. — X. Toʻxtaboyev, Felyetondan soʻng

Quruq yerga urilaverib zangi ketgan ketmonlar uzoqdan yalt-yalt etib koʻrinar, qoʻshiq, kulgi eshitilar edi. — S. Yunusov, Kutilmagan xazina

2. q. x. Oʻsimliklarning parazit zamburugʻlarning sporalari rivojlangan joylarida (bargi, poyasi, qisman mevasida) paydo boʻladigan zargʻaldoq, qoʻngʻir dogʻdan iborat kasallik.

Zang zamburugʻlari. Zang kasalligi.

3. koʻchma Dogʻ, gʻubor; gʻam-alam, anduh.

Artib koʻngillar zangini, Qishni bahor ay-lab keling. — S. Abdulla, Hayot gulshani

Davlat arboblari aql va adolatni shior qilsalar hayotning zangini oltinga aylantirmoq mumkin. — Oybek, Navoiy

ot Qora tanli; qora, habashga oʻxshash.

Zum oʻtmay, qora kallapoʻsh kiygan, zanjiday badbashara barzangini yetaklab kirdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Qishloq koʻchasidan zanjiday qaro Olov bolaligim yugurayotir. — E. Vohidov, Muhabbatnoma

ot 1. Buzuq yoʻlga kirgan, suyugʻoyoq ayol; xotini buzuq kimsa.

2. soʻk. ayn. Zantaloq 2.

Gap bilan boʻlib zangʻar kayf ham tarqab ketdi, qani, quy-chi bir-ikkini. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

— Moʻgʻul zangʻar tek yotmay, xitoydin koʻp narsa oʻrgangan ekan, — dedi Inolchiq oʻylanqirab. — M. Osim, Karvon yoʻllarida

Nega oʻzin sir tutadi, Hatto bilmas yigitlari, Nomi elni qoʻrqitadi, Qaydan oʻzi u zangʻari. — T. Toʻla

sft. ayn. Zangori.

ot 1. Bir-biriga tartib bilan, birin-ketin oʻtkazilgan, biriktirilgan metall (yoki boshqa qattiq material) halqalar shaklidagi, roʻzgʻorda, xoʻjalikda turli maqsadlarda ishlatiladigan arqon(cha), tizimcha.

Temir zanjir. Soat zanjiri.

Bogʻlab qoʻyilgan sherday it bogʻ tomonga qarab irillar, zanjirni uzib yuborguday oʻzini otardi. — Gʻ. Gʻulom, Mashʼal

Bunaqa zanjirni yanga tugul, qishlogʻimizdagi manman degan temirchi ham uzishi qiyin. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

2. Metall halqalardan tayyorlangan, eshik yoki darvozalarni berkitib qoʻyishda bir tomoni zulfinga ilinadigan ilgak.

Eshikning zanjirini ilib qoʻying.

[Hasanali] Zanjirni tushirib, darvozaning bir tabaqasini ochish hamono shu tabaqaga suyalib turgan Otabek Hasanalining oyogʻi ostiga yiqilib tushdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

3. kesim vzf. Zanjir bilan berkitilgan, zanjirlangan.

[Otabek] Jannat opaning eshik zanjir degan tovushini eshitgach daricha yoniga choʻnqaydi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

4. Oltin, kumushdan yasalgan kichik nozik halqalardan tayyorlangan, boʻyinga yoki qoʻlga taqiladigan ziynat buyumi.

5. maxs. Mashina, mexanizm va baʼzi qurilmalarning ketma-ket biriktirilgan halqa-qismlardan iborat egiluvchi, aylanadigan qismi.

Shu vaqt oʻrta koʻchada zanjiri uzilib, yoʻlga koʻndalang boʻlib qolgan tankdan yakka miltiq ovozi eshitildi. — I. Rahim, Chin muhabbat

6. Mahbuslarning qoʻli yoki oyogʻiga bogʻlanadigan temir halqa; kishan.

Shoir Avaz xonning gʻazabiga duchor boʻladi va zanjirda azob-uqubat bilan vafot etadi. — Oʻzbek adabiyoti tarixi

7. koʻchma Qullik, asorat; biror narsa-hodisaning qurshovi, iskanjasi.

Eski urf-odatlar zanjiri hamon Gulsumning erkini boʻgʻib, taqdiriga xavf solib turardi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

8. koʻchma Biror narsa yoki kimsalarning uzluksiz, tigʻiz bogʻlanib turgan qatori, tizmasi.

Voqealar zanjiri.

Gʻulomjon mirshablar zanjirini uzib, oldinga oʻtdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

9. koʻchma Ikki narsani, kimsani oʻzaro chambarchas bogʻlovchi narsa; rishta, robita.

[Anvar:] Juftlanishning, menimcha, eng muhim bir sharti bor, ul ham ikki tarafning muhabbat zanjiri bilan bir-birlariga qat-tiq bogʻlanishlaridir. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

10. fiz. Tex. Uzluksiz, aylanma tizim yoki qator hosil qiluvchi elementlar birikmasi.

Elektr zanjiri.

sft. Yashil-havorang, och yashil rangga ega boʻlgan, moviy.

Zangor boʻyoq. Zangori duxoba.

Shiftga oʻrmalayotgan zangori tutunga termilib, uzoq yotdim. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Qator-qator turnalar zangori osmonda gʻirqillashib, shimolga uchib oʻtdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Shoshqin daryolarning zangordir labi, Shamollar oʻynaydi yiroq-yiroqda. — A. Oripov, Yurtim shamoli