Qidiruv

sft. 1. Turgan-bitgani zahardan iborat boʻlgan, zaharlaydigan.

Zaharli modda. Zaharli gaz.

Mashina terimiga ajratilgan paxta maydonlari begona oʻtlardan tozalanmagan zaharli ximikatlar tashib olinmagan. — Gazetadan

2. Tarkibida zahari bor.

Zaharli ilon. Zaharli oʻsimlik.

Qora ilon [oʻz] tutgan oʻljasini maxsus zaharli tishlari bilan oʻldiradi. — Zoologiya

3. Zahar surtilgan, zahar qoʻshilgan.

Zaharli nayza. Zaharli oʻq.

4. koʻchma Kishiga nayzadek, oʻqdek botadigan; achchiq, kinoyali.

Zaharli gap. Zaharli maktub.

— Onajon, — dedi Otabek, — sizning zaharli soʻzlaringizga nima deyishga ham hayronman — A. Qodiriy, Utgan kunlar

Iskandarov oʻl bu kuningdan degandek, zaharli jilmayib qoʻydi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Mirkomilboy bir mahal qoʻlini chayib turib, Sodiqjon boyvachchaga zaharli bir muloyim-lik bilan gap qotdi. — K. Yashin, Hamza

sft. 1. Tirik mavjudotni ogʻulab yemiruvchi yoki oʻldiruvchi modda, ogʻu.

Ilonning zahari.

Bu ayol — Razzoq soʻfi degan odamning qizi, oʻz eriga zahar bergan. — Choʻlpon, Kecha va kunduz

[Salimboyvachcha] Ichki choʻntagidan qogʻozga oʻralgan zaharni olib, titroq qoʻllari bilan oshga sepdi — Oybek, Tanlangan asarlar

Qolaversa, ilon zahari farmatsevtikada qimmatbaho xomashyo ekani ham yaxshi maʼlum. — Fan va turmush

2. koʻchma Ogʻu singari achchiq, kishi hayotini ogʻulaydigan, azobga aylantiradigan narsa, holat.

[Elmurod} Sayfullaga Hovlingizda yegan-ichganim zahar edi, endi maktab-da rangim chiqib qoldi, deb tana qilarmish. — P. Tursun, Oʻqituvchi

3. koʻchma Jahl, gʻazab.

Hovlida oshqovoq poʻchoq sudrab oʻynab yurgan bolani koʻrib, [Sharofatning] zahri bir oz tarqaldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

4. Qattiq zarb, achchiq ogʻriq.

Tikan zahri uchida, dushman zahri ichida. — Maqol

Ot chidamas achchiq qamchi zahriga. — Goʻroʻgʻli

5. sft. Koʻchma Juda ham achchiq.

Zahar ovqat. Zahar tutun.

6. sft. Koʻchma Kishiga nayzadek botadigan, dilga ozor beradigan.

Zahar piching. Zahar til.

Rais ustaga gʻazab bilan tikildi-yu, zahar toʻla kinoya qildi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

7. sft. Koʻchma Jahldor, serjahl, qahr-gʻazabli; tili achchiq va jizzaki.

— Bay-bay-bay, oʻzi jinqarcha boʻlsayam, shunaqa zahar qizki, xuddi Zulayho opangizga oʻxshaydi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Uning [Umidning] nazarida, Shukur Karimovich zaharroq odam koʻrindi. — Mirmuhsin, Umid

Baxtga qarshi, tergovchi yosh boʻlsa ham, sochlari toʻkilib, tepakal boʻlib qolgan, tirnoqlarigacha zahar bir odam ekan — O. Yoqubov, Izlayman

fl. 1. Zahar bermoq, ogʻu berib oʻldirmoq.

Kechasi bir ziyofatdan qaytib, [Boy] laxta-laxta qon qusdi, azonga yaqin jon berdi. Bilmadim, birov zaharlanganmi, haytovur, vaqti-soati yetgan ekan. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Zahar qoʻshmoq, sepmoq; zararli moddalar qoʻshib, yaroqsiz holga keltirmoq.

Suvni zaharlamoq. Ovqatni zaharlamoq.

3. koʻchma Ruhan qiynamoq, azoblamoq, tinchini, turmushini buzmoq, ogʻulamoq.

[Yormat:] Yuragimni zaharlading, yuragingni qiymalayman. — Oybek, Tanlangan asarlar

— Shoshma, dadang yoʻqligida san oʻlgur bilan gaplashib olay, yurak-bagʻrimni zaharlading! — oʻrnidan turib, ildamlik bilan qoʻrgʻon eshigini zanjirladi Gulsumbibi. — Oybek, Tanlangan asarlar

[Xolisa:] Siz hasharot, zaharlarni oʻylayverib, mening hayotimni zaharladingiz. — S. Nurov, Narvon

4. koʻchma Kishi ongiga, feʼl-atvoriga salbiy taʼsir koʻrsatib buzmoq, yoʻldan chiqarmoq.

Bidʼat va xurofotlar kishi ongini zaharlaydi.

sft. Achchiq kinoya, piching, kesatiq.

Xotin xandon tashlab kuldi. Uning bu kulgisida alam bilan zaharxanda aralashga oʻxshardi. S. — Ahmad, Asarlar

Alimatning xastahollik bilan aytilgan gap ohangida alamzadalik, zaharxanda bor edi. — E. Usmonov, Yolqin

— Shahanshoh menga emas, mening yurtimga, boyligimga oshiq boʻlgandir, — dedi Toʻmaris zaharxanda qilib. — M. Osim, Karvon yoʻllarida

fl. Zaharlamoq feʼlining majhul nisbati.

fl. Zaharlamoq feʼlining orttirma nisbati.