Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«z.» boʻyicha 979 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

547 ta
zab

sft. 1. Nihoyatda yaxshi, xoʻb; ajoyib, zoʻr.

Bu yer zab joy ekan-da.

[Dadavoy Qalandarovga:] Zab miltiq ekanmi? Osh pishguncha lip etib soyga tushib, jindak ov qilib kelmaylikmi? Uygʻun, — Navbahor

Sartaroshlik zab hunar, xizmating tez koʻri-nar. P. Moʻmin.

2. Nihoyatda, juda ham.

Qizlar kulishdi: Salimaxon, oʻzingizga ham kelinlik zab yarashar ekan-da. — N. Fozilov, Oqim

3. Naq, ayni, xuddi.

— Hoshimjon, zab vaqtida keldingiz-da, — dedi bir kun Farmonqul aka Qobilovga. — S. Mahkamov, Shogird

Toʻliq maqola →
zal

ot 1. Idora, korxona va muassasalarda turli marosimlar (anjuman, yigʻilish, mashgʻulot va shu kabilar) oʻtkaziladigan katta va keng xona.

Qoʻngʻiroq chalinganidan bir minut oʻtar-oʻtmas maktab zali boʻshab qoldi. — S. Zunnunova, Yangi direktor

H. Olimjon hatto tomosha zallarida ham gazeta, jurnallar olib yurardi. — N. Safarov, Olovli izlar

Boʻlajak sportchilar ixtiyoriga yaxshi jihozlangan sport zali, qulay garderob va dush berib qoʻyilgan. — Gazetadan

2. Xususiy va koʻp qavatli xonadonlardagi eng katta uy, xona; mehmonxona.

Mehmonlar uchun zalda dasturxon tayyorlandi.

Toʻliq maqola →
zam
  • Zam qilmoq (yoki aylamoq) Yovga rahm etmang, uring, haydang, suring, bermang omon, Zarbalik dahshatni aylang zam uza zam, jangchilar. — Habibiy
Toʻliq maqola →
zar

ot 1. Oltin, tilla.

Zar qadrini zargar biladi. — Maqol

[Husayn:] Xazinamda har qancha zar, har qancha aqcha boʻlsa, yurtning obodonligi uchun sarf etishga vaʼda beraman. Uygʻun va — I. Sulton, Alisher Navoiy

Norga ortinglar zaringni, Xotin, bola-chaqalaringni. — Yusuf va Ahmad

2. Oltin bilan teng, oltinga oʻxshash narsa haqida.

Toshlar ustiga doʻlanaday-doʻlanaday yirik tomchilar tushib, atrofga zar kukunlari sochildi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

3. Tilla, pul, umuman boylik.

Ter toʻkib mehnat qilsang, yerdan hatto zar unar. — Maqol

Mehrni oʻlchab boʻlurmi zar bilan, inju bilan? — E. Vohidov, Muhabbat

Saroyga bordim-u, pul olganim yoʻq, Shahanshohning, dedi, oltin, zari yoʻq. Uygʻun va — I. Sulton, Alisher Navoiy

4. Zardoʻzlikda zarbof toʻn, zar doʻppi va boshqalar tayyorlashda ishlatiladigan, oltin yoki kumush suvi yuritilgan, zarlangan ipak yoki sim; shunday ipak yoki simdan tikilgan kiyim.

Zar bilan tikilgan doʻppi. Zar roʻmol.

U zar yoki kimxob toʻn ichida odamlar oʻrtasida savlat toʻkib turibdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

5. Bezak yoki oʻrov uchun ishlatiladigan yupqa yaltiroq metall varagʻi yoki zarhallangan qogʻoz.

Zar qogʻoz. Zarga oʻralgan popuk (konfetlar).

Archa har xil shakldagi zar qogʻozlar va boshqa oʻyinchoqlar bilan beza-tilgan. — K. Yashin, Hamza

  • Qora zar Neft yoki toshkoʻmir haqida. Qoratogʻ qoʻyniga qoʻl soldi odam, Oʻlka uchun qora zar oldi odam. — Mirtemir
  • Boshidan zar quymoq Boylikka, oltinga koʻmib tashlamoq. [Jamila boyga:] Oʻsha qarolingizni yaxshi koʻrib tegganman, boshimdan zar quysangiz ham, undan ayrilmayman. — Hamza, Boy ila xizmatchi
Toʻliq maqola →
zax

ot 1. Suvi koʻp, sernam, zaxkash (yer).

Zax uy.

Yertoʻla atrofidan zax tuproq shuvullab toʻkildi. Shuhrat, — Shinelli yillar

Uni [Tojini] navkarlar olib chiqib, zax bir yertoʻlaga qamashadi. — Mirmuhsin, Meʼmor

2. Sernam, zaxkash joy; namlik.

Kecha zaxda yotaverib, belim ogʻrib qopti. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

Shoʻrxok yerlarda achchiq zax gʻoʻzaning tomirini chirita boshladi. — Gazetadan

  • Koʻkragini zaxga berib yotmoq Qiynalmoq, azob chekmoq. Qodirning qizdan umidi uzilib, koʻkragini zaxga berib yotibdi. — ErtaklarBir bechora oʻgʻlingni deb, koʻkragini zaxga berib yotsin-da, sen tinchgina oʻgʻlingni olib yot! Qani oʻgʻling, yotgan joyini koʻrsat! dedim. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 547 →

Taʼriflar ichida

263 ta

Hammasini koʻrish · 263 →

Ertaklar

158 ta
Aka-uka
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Alvasti
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir yigit tasodifan alvastining telpagini qoʻlga kiritadi va shu orqali koʻrinmas boʻlib qoladi. U alvasti bilan birga turli sarguzashtlarga duch keladi, jumlad

Aql bilan davlat
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda Aql va Davlat oʻrtasidagi bahs tasvirlangan boʻlib, ulardan qaysi biri hayotda muhimroq ekanligi sinovdan oʻtkaziladi. Hikoya davomida bir bolanin

Aqlli bola
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertak oʻgay ona zulmiga uchragan aqlli bolaning sarguzashtlari haqida. U oʻzining zukkoligi bilan qiyin vaziyatlardan chiqib, baxtli hayot kechirishga muvaff

Aqlli olmaxon
Xalq ogʻzaki ijodi

Qahraton qishda boʻri olmaxonning uyiga kirishga harakat qiladi. Ammo aqlli olmaxon uni aldab, oʻzini himoya qilish uchun ayyorona reja tuzadi.

Aqlsizga ming soʻz oz
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir chol va kampir oʻzlarining yagona oʻgʻlini uylantirishga qaror qilishadi. Kelin uyga kelganidan soʻng, u hech qanday uy ishiga qoʻl urmaydi va chol-kampir u

Hammasini koʻrish · 158 →

Sheva materiallari

9 ta
Apran
Qashqadaryo viloyati · Apran

Bo‘yalgan junlardan to‘qilgan, naqshinkor kigiz.

Burmak
Xorazm viloyati · yengil tanbeh so‘z

Yengil tanbeh so‘z.

G'iyqildi
Xorazm viloyati · G'iyqildi

G'iyqillagan ovoz.

Zo'rriq
Xorazm viloyati · Daroz

Baland bo‘yli, daroz.

biyora
Xorazm viloyati · qovun poliz

Qovun poliz.

chori // chorʻ
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · qiz, choʻri

1. qiz. 2. choʻri (xizmatkor xotin)

Hammasini koʻrish · 9 →

Maqolalar

1 ta

Tashqi resurslar

1 ta
Ziyouz.com
Kutubxonalar va oʻquv materiallari

2004-yildan beri ishlayotgan maʼrifiy portal: oʻzbek mumtoz va zamonaviy adabiyoti, xalq ogʻzaki ijodi, darsliklar — 5 mingdan ortiq kitob.