Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«юлин» бўйича 24 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

19 та
юлмоқ

фл. 1. Силтов билан тортиб узиб ёки суғуриб олмоқ.

Сочини юлмоқ. Товуқ патларини юлмоқ. Ортиқча ғўзаларни юлиб ташламоқ.

Ота семиз, бўяб қўйгандай қизил ўтни юлиб олди. — С. Анорбоев, Оқсой

Ўз ёнида ғумай юлаётган Адолатнинг қўли қийилиб қонаганини кўрган Бегимхон хахолаб кулиб юборди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

Ука — жигар, тош отай деса, жигарчилик, отмай деса, хон турипти; ниҳоят, тўнидан увада юлиб отибди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

2. Тирнаб жароҳатламоқ, тимдаламоқ.

Бировнинг бетини юлмоқ.

— У-у ҳаракат қилдим, тепдим, урдим, юлдим, тирнадим — бўлмади, — деди Ҳожи хола. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Сочин ёйиб, бетин юлиб, ёʻлга кирди чаққон бўлиб. — Муродхон

3. Бирор шахс ёки халқ мулкидан ўмармоқ, юлқиб олмоқ.

Юлғич юлиб тўймайди. — Мақол

[Бой.] Нонтепкилик қилма! Шу соқолим билан ёлғон гапираманми? Юлсам, сендай гадодан юламанми? — Ҳамза, Бой ила хизматчи

Амалдорлар эса турли ёʻллар билан камбағал халқнинг бор-будини юлиб олар эдилар. — ЎТА

4. Ажратиб олмоқ.

Афсуски, факт ва далиллар, кўпинча, умумий контекстдан юлиб олиб таҳлил қилинади. — Ғ. Саломов, Таржима назариясига кириш

Ҳури ўз хаёлидан ўзи чўчиб, бошини ёстиқдан юлиб олди. — Н. Фозилов, Дийдор

5. Бирор нарса ҳисобидан чегириб қолмоқ; тежамоқ.

Агар сизлар мана шу ёʻл билан бутун бир мавсумда ўн меҳнат кунини пилладан юлиб, пахтага бергани ёрдам қилсаларинг ҳам ҳарна. — А. Қаҳҳор, Кампирлар сим қоқди

  • Гапини оғзидан юлмоқ Кимсани гапидан тўхтатмоқ. Одамнинг гапини оғзидан юлиб олманг, киши гапини айтиб бўлгунча сабр қилинг. — Н. Сафаров, Оловли излар
Тўлиқ мақола →
юлуқ

сфт. Юлиб ташланган, юлиб олинган, узилган.

Пати юлуқ хўроз.

  • Думи юлуқ 1. Думсиз. Думи юлуқ товуқ;— Эй, бебош бола, сочи калта, думи юлуқ бир сатангга уйланиб олибсан-у, онанг бехабар, — деди Каромат. — Ш. Саъдулла, Икки билагузукгапнинг ё боши ёʻқ, ё бели майиб, ё думи юлуқ бўлиб қолади. — ЎТА
Тўлиқ мақола →
юлдуз

от 1. Қизиган газ (плазма)лардан таркиб топган, табиатига кўра Қуёшга ўхшайдиган, кечаси нур сочувчи нуқта бўлиб кўринадиган осмон жисми.

Ёруғ юлдуз. Хира юлдуз. Қутб юлдузи. Юлдузлар туркуми.

Оқшом чўкди Тошкент қўйнига, Милтиллашиб кўкларда юлдуз. — Х. Салоҳ.

Бу ерга қуёш оғди салқин тушади, кечалари, тепамизда юлдуз тўла осмон. — Р. Азизхўжаев, Яшил чайла

2. Бир неча ўткир учли геометрик шакл ҳамда шундай шаклга эга бўлган нарса.

Беш учли юлдуз. Юлдузнинг шаклини чизмоқ. Арчанинг тепасига юлдуз ўрнатмоқ.

3. Машҳур бўлиб танилган, шуҳрат қозонган шахс ҳақида.

Кино юлдузлари.

Донғи кетган теримчи ва шуҳрат юлдузиман, Лафзи ҳалол, юзи оқ Фарғонанинг қизиман. — Уйғун

Йиғилганларни қизиқтирган нарса ўзбек адабиёти ва санъатининг юлдузлари, ўзбек жангчилари бўлди. — Н. Сафаров, Оловли излар

4. Юлдуз (хотин-қизлар исми).

  • Юлдуз кўрмай жон берди Узоқ турмади, барҳам топди, ёʻқ бўлиб кетди, ғойиб бўлди.
  • Юлдуз санаб ётмоқ
  • Юлдузи иссиқ У [Умид] рўпарасидаги юлдузи иссиқ қиздан асло кўз узмасди. — Мирмуҳсин, Умид
  • Юлдузи (юлдузига) тўғри келди Характери, феъли-атвори бир-бирига мос тушди; севишди. — Мен жиддий сўраяпман, нега Исомиддинов билан юлдузларинг тўғри келмаяпти? Бирор сир борми? — деди Норбуви Каримовга. — Ҳ. Шамс, ДушманАброр билан Чиннихоннинг юлдузи юлдузига тўғри келиб қолгани ҳеч кимга сир эмас. — П. Қодиров, Қалбдаги қуёш
  • Юлдузни бенарвон урадиган (одам)
Тўлиқ мақола →
юлғун

от Гули майда, оқиш, майда баргли бута.

Узоқ-узоқларда саксовул, туранғи, юлғун ва янтоқ кўзга ташланиб турардики, буларнинг ҳаммаси саҳро қуёшининг сахий нурига чўмганди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

Тўлиқ мақола →
юлғич

от Шахс ёки жамоат мулкини (ҳақини) ўмариш, юлишга мойил, шундай иш билан шуғулланувчи шахс.

Бундай сер-дабдаба тўйларни оддий меҳнат аҳллари эмас, балки айрим юлғичларгина қилишяпти. — Ю. Ражабий, Тўйлар ҳақида ўйлар

Назорат бўш бўлган жойда юлғичларнинг пичоғи мойда, дейишади. — Муштум

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 19 →

Эртаклар

5 та
Дурадгор билан тикувчи
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ҳунарманд дўстлар ўртасидаги рақобат ва муҳаббат ҳикоя қилинади. Тикувчи ўз маҳорати туфайли маликага уйланиб, подшоҳликка эришади.

Ҳийлагар бедана
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ҳийлагар тулкининг зағизғон болаларини еб қўйиши ва донишманд бедананинг аралашуви билан тулкидан қутулиш ёʻли топилиши ҳақида ҳикоя қилин

Сичқонвой ва қўнғизой
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртак сичқон билан қўнғизнинг ўзаро муносабатлари ва уларнинг бошига тушган кулфатлар ҳақида ҳикоя қилади. Унда садоқат ва ёʻқотишнинг аччиқ қисма

Тулки билан бўри
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда тулки ўзининг айёрлиги ва зукколиги билан бўрини алдаб, унга турли хил синовлар беради. Эртак нафсга берилишнинг оқибатлари ва айёрликнинг ғала

Тулки, лайлак ва бўри
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда тулки ва лайлакнинг бир-бирига қилган ҳазиллари, сўнгра тулкининг бўри ва бошқа тулкиларни алдаши ҳақида ҳикоя қилинади. Унда дўстлик ва адолат