Қидирув

фл. Югурмоқ феълининг орттирма нисбати.

фл. 1. Ирғишлаб, бирор ёʻналишда тез ҳаракат қилмоқ; чопмоқ.

Бор кучи билан югурмоқ. Бола югуриб, тепаликка чиқди.

Шу маҳал бир тўда бола чуғурлашиб, гузар томонга югуриб кетди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Гулнор билан Унсин танчада ўтириб, бир-бирига меҳрибон эгачи-сингилдай сўзлашаркан, болалардан бири югуриб келди. — Ойбек, Танланган асарлар

2. спрт. Югуриш билан шуғулланмоқ; югуришда қатнашмоқ.

Қаердадир музика янграр, майдон четидаги ёʻлкаларда майкачан қизлар югуришарди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

3. кўчма Бирор иш ёки мақсадни амалга ошириш учун ҳаракат қилмоқ; ҳаракатида бўлмоқ, уринмоқ.

Ўқишнинг кетидан югурмоқ. Югурганники эмас, буюрганники. — Мақол

Раис Умурзоқ отага ўхшаш обрўли, тажрибакор пахтакорларни қўлга олиш ниятида озмунча югурмади. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

4. Бирор жой, томонга ошиғич, тез ҳаракатда бўлмоқ, ёʻл олмоқ.

Бугун Гавҳарнинг телеграммасини олиш билан вокзалга югурди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Бу Отабекни Тошкентдан уйлантириб, бошини боғламасак, кун сайин унинг Марғилон югуришидан қутула олмасмиз. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

5. кўчма Тезлик билан ҳаракатланмоқ (сув, шамол кабиларнинг ҳаракати ҳақида).

Қишлоқ ўртасидан ўтадиган икки сой тошлардан тошларга урилиб, кўпириб, узоқ пахта далаларига қараб югуради. — Мирмуҳсин, Ҳамзаободда

Мирзачўлнинг оч бағрига Югурганда Сирдарё Ўйлаганми эди шундай Чаманлар яратишни. — Т. Тўла

6. кўчма Пайдо бўлмоқ, намоён бўлмоқ, кўринмоқ (бирор хусусият, белги, ҳолат ва шу кабилар ҳақида).

Унинг юзига қон югурди.

[Ибн Сино] Назари сатрлар оралаб ёʻрғаларкан, ер остидан хазина топган кишидек, қўллари аста титрайди, юзига ғалати табассум югуради. — М. Осим, Китобга ихлос

Малоҳат Каримованинг юзларига қизил югурди, юзидаги кулдиргичлар ҳуснига ҳусн қўшди, кўзлари чарақлаб кетди. — Ойдин, Асл ёр

Энди ҳар икковининг ҳам юзига жиддият югурди. — Ҳ. Шамс, Душман

от 1. Тез югурадиган, чопадиган; чопқир, чопағон.

Кепак еган от югурик бўлмас. — Мақол

Чўлоқ одам учун хизматкорлик қийин, боёқиш Қамбар бу камчиликни билдирмаслик учун югура-югура югурик бўлиб қолганди. — Ойбек, Танланган асарлар

— Ҳаёт мисли бир югурик дарё, оқади-кетади, сурган кайф-у сафонгиз қолади, — қув кўзларини сузиб илжайди — Эшонхон. Ойбек, Улуғ ёʻл

Икков миниб тулпор отти, Чопмоққа ҳаваси кетди, Кимнинг оти югурик, деб. — Эрали ва Шерали

2. Илдам, тез ҳаракат қиладиган; чаққон, тез (оёқ, қўл, тил ҳақида).

Югурик бармоқлар. Югурик оёқ. Қўл югуриги — ошга, Тил югуриги — бошга. — Мақол

У [Абдишукур] болалик чоғида дадаси билан бирга янги шаҳарда резавор сотиб юргандаёқ, русчага тили югурик бўлиб қолган эди. — Ойбек, Танланган асарлар

от 1. Бировга хизмат қилиб турадиган шахс; хизматкор, малай.

У [Ёʻлчи] сўрамаса ҳам, чойхоначининг югурдаги чой қўйиб кетди. — Ойбек, Танланган асарлар

Ибодилла, бой боласи бўлгани билан, отасининг югурдаги, холос. — Ҳ. Ғулом, Машъал

2. Ёрдамчи, дастёр.

Мана, ойим, сизга яна бир дастёр — югурдак топиб келдим. Ойдин, — Ҳазил эмиш

3. эск. Бирор идоранинг хат-хабарларини тегишли кишиларга ёки муассасаларга ташувчи ходим; хат ташувчи.

Мадраимни селсовет [қишлоқ кенгаши]нинг ўша вақтдаги раиси раёнга олиб бориб, ижроқўм югурдаги қилиб қўйди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

4. салб. Бировнинг буйруғини ёки топшириғини хушомадгўйлик билан бажарув-чи; лаганбардор, малай.

Амалдорларнинг югурдаклари кўча-кўйларда одам ўлдиришга киришдилар. — С. Айний, Жаллодлар

5. айн. Югурик 2.

Югурдак оёққа кавуш топилар. — Мақол

Гулшан дегани шаккокроқ, тили югурдак, ўзи зийрак-туйғун эди. — Ҳ. Шамс, Душман

2. спрт. Йирик ва илдам қадам билан олға томон тез ҳаракат қилиш; чопиш

Қисқа масофага югуриш. Узоқ масофага югуриш. Югуриш мусобақаси

3. Бирор ишни амалга ошириш ёки рўёбга чиқариш учун уриниш, югуриб-елиш, ҳаракат қилиш

Шунча югуришлар бекорга кетди. Унинг югуришларидан бирор натижа чиқмади

фл. Югурмоқ феълининг орттирма нисбати.