ot Yonmoq feʼlidan sifatdosh.
Qidiruv
«yonuvchi» boʻyicha 61 ta natija: Izohli
Lugʻat maqolalari
46 tafl. 1. Oʻt olmoq; oʻtda kuymoq.
Toʻqayga oʻt tushsa, hoʻl-u quruq baravar yonadi. — Maqol
Quruq oʻtin bir zumda lovullab yonib ketdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Chayla qamishlari allaqachon yonib bitib, yogʻochlarigina qora koʻmir boʻlib, chars-churs qilib tutab yotardi. — N. Fozilov, Diydor
2. Yolqinlanib, nur berib turmoq.
Saroyning toʻrida boshqalarga qaraganda koʻrkamroq bir hujra bu hujrada sham yonadi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Haqiqatdan u kishining [Zokir Oʻrinovichning] hovlisida chiroq yongan edi. — Sh. Xolmirzayev, Yoʻllar, yoʻldoshlar
3. Nur, shuʼla sochmoq, porlamoq.
Koʻkda, daraxtlar ustida gʻuj-gʻuj yulduzlar yonadi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Archa turar oʻrtada yonib, Oqmoqdadir har yon shuʼla-nur. — Gʻayratiy
4. Tovlanmoq, jilvalanmoq.
Gilam choʻgʻdek yonadi.
Koʻylak yengi tirsakka qadar shimarilgan, [qizning]
tiqmachoqday bilaklarida ilon boshli oltin bilaguzuklar yonadi. — Oybek, Tanlangan asarlar
5. Ortiq darajada issigʻi, harorati oshmoq, qizimoq.
— Uh, badanim yonib boradi — dedi Gulnor. — A. Muxtor, Opa-singillar
U yonogʻini onasining yonib turgan oʻtli yonogʻiga surtib, siniq tovush bilan pichirladi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
6. Ortiq darajada qizimoq.
Quyosh tik kelgan. Havo lovullab yonadi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Kishini holdan toydiradigan saratonning havo yongan kunlarida har qanday tirik jon oʻzini panaga uradi. — Sharq yulduzi
U [Rahim Saidov] pastga tushdi. Kun tikkaga kelgan, koʻcha yonardi. — Oʻ. Umarbekov, Yoz yomgʻiri
7. koʻchma Butun vujudi bilan berilmoq, astoydil harakat qilmoq; qaygʻurmoq.
Yoʻlchi yozda yonib, chang-tuproq yalab, qishda qor-muz kechib, butun mahrumiyatlarga, butun ogʻirliklarga qaramasdan, jonkashlik bilan ishladi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Bu ashulani ham yonib, joʻshib aytdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Onaman-u onaman, Bolam uchun yonaman. — Qoʻshiqlar
8. koʻchma Tutaqmoq, jahli chiqmoq; asabiylashib ketmoq.
Siz onamdan xafa boʻlmang, uning odatini bilasiz-ku, bir yonib, bir oʻchaveradi [dedi Rayhon]. — S. Anorboyev, Oqsoy
Olimjon yotigʻi bilan soʻzlagan boʻlsa-da, rais yonib ketdi. — H. Nazir, Qanotlar
9. koʻchma Kuchaymoq, avj olmoq; alangalanmoq.
Begʻubor tong kabi qalbingda Vatan ishqi, xalq mehri yonar. — Gʻayratiy
Hozir Xalilovning nafrati yonib turibdi. — I. Rahim, Ixlos
10. Sabrsizlik bilan kutmoq, oshiqmoq.
Navoiy Hirotga kirishi bilan uning maxsus farmon olib kelganligi butun shaharga yashindek tarqaldi. Hamma uni tezroq eshitish orzusi bilan yondi. — Oybek, Navoiy
- Ichida chiroq yonganday boʻlmoq Bir oz xotirjam boʻlmoq, bir oz koʻngli tinchimoq. — Kampirning taʼrifini eshitib, ichimda chiroq yonganday boʻldi-yu, lekin bu gal odob saqlab indamadim, — dedi chol. — P. Tursun, OʻqituvchiMingboshi ichida chiroq yonganday boʻldi, suyunchi koʻzlarida oʻt boʻlib yondi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
- Koʻzi yonmoq 1. Asabiylashmoq, jahli chiqmoq. Qushbegining koʻzi yondi Manglay etlari tirishib, soʻl qoʻli bilan soqolini tutamlab, fikrga ketdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar[Toʻgʻonbekning] Kichik, qiyiq koʻzlari yomon yonadi. — Oybek, NavoiyBadianing koʻzlari yonar, titrab turgan qoʻlidagi oʻtkir xanjar yarqirar edi. — Mirmuhsin, MeʼmorQuvonchdan Bektemirning koʻzlari yonib ketdi. — Oybek, Quyosh qoraymas
- Lov etib yonmoq Qizishmoq, tutaqmoq, asabiylashmoq. Talʼatning nimaga shama qilayotganini tushundi-yu, lov etib yonib ketdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq solMunisxon lov etib yondi-da, chamadonini koʻtarib, qora yubkasida Qoʻqonga qarab joʻnadi. — Oʻ. Umarbekov, Yoz yomgʻiri
- Yuragi yonmoq 1. Orzu qilmoq. — Bir koʻrsam, ikki ogʻiz gap aytsam, deb yuragim yonadigan boʻldi — dedi Davlatyor. — P. Tursun, OʻqituvchiNima qilay, Sherali akajon! Ayting! Yuragim oʻrtab yonyapti! — S. Karomatov, Oltin qumBitta grafinni ushladi: — Sovugʻidanmi, issigʻidanmi? — Sovugʻidan quya qoling. Yurak yonib turibdi. — S. Siyoyev, Otliq ayol
YON 'gavdaning oʻng yoki chap tomoni’. [Otabek] oʻng yo n i n i bosib koʻrpaga burkandi (Abdulla Qodiriy). Qadimgi turkiy tilda ’son suyagi’ maʼnosini anglatib (Devon, III, 175), keyinchalik ’taraf\ ’tomon’ maʼnosini anglata boshlagan bu ot (ДС, 231) asli ya:n tar — zida talaffuz qilingan, keyinroq a: unlisining choʻ— ziqlik belgisi yoʻqolgan (ДС, 231), oʻzbek tilida a un — lisi â unlisiga almashgan: ya:n > yan > yân. Bu soʻz yâq soʻziga qiyoslanib, -n , -q qismi qoʻshimcha ekani taʼkidlanadi, lekin yâ (< ya:) qismining maʼnosi izohlanmaydi. 1 Tananing yelkadan songacha boʻlgan, shuningdek, biror narsaning oʻng yoki chap qismi. Otabek
2. Umuman oʻng yoki chap tomon; taraf; atrof. n
Yon qoʻshni
Xudoyor huzuriga kiradigan eshikning ikki yonida oybolta koʻtargan ikki jallod surat kabi qotganlar — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
Asad qori yonidagi ellikboshini turtdi — M. Ismoiliy, Fargʻona
Mansur yoniga alanglab, yumaloqlangan koʻrpa-toʻshaklarni koʻrdi — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
3. Yoqa, chet; qirgʻoq
Ariq yoni. ^Devorning yoni bilan kelgani uchun ham Oyqiz koʻrmay qolgan edi — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
4. Choʻntak, kissa
Yonimda pulim yoʻq
Ahmad Chalabii oqchadan yoniga koʻproq solib olishni tayinladi — Mirmuhsin, Meʼmor
Yonimda yana oʻttiz soʻmcha qoldi — Oybek, Tanlangan asarlar
Qayerdandir paydo boʻlgan yosh bir iigit.. yonidan bint chiqarib, Ahmadjon-ning boshini bogʻlashga kirishdi — A. Qahhor, Oltin yulduz
5. Qoʻshni, oʻzaro yaqin
Tamanno yon qishloqdagi kasalxonada ishlashi kerak — Mirmuhsin, Qumri va Tamanno
1. Shuʼla, nur sochib turgan.
Yoniq gulxan. Yoniq chiroq.
Yoniq sham yonida yana ortiqcha ikki sham turardi. — Mirmuhsin, Meʼmor
2. koʻchma Chaqnab turgan.
Kelin javob bermaydi. Uning koʻzlari yonadi. Lekin shu yoniq koʻzlarida hamma javob ayon. — Shuhrat, Shinelli yillar
3. koʻchma Joʻshqin, his-hayajonli; otashin.
Qiyinchilik bilan erishilgan bu nodir fursatda yoniq orzularini, shoʻx ehtiroslarini alangalatishga qizda kuchli intiluv borligini ravshan koʻrdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Bu xayollar tezda yigitlikning kuchli intilishlari bilan qoʻshilib, yoniq orzu-havasga aylandi. — H. Nazir, Oʻtlar tutashganda
ot Yuzning, betning boʻrtiq qismi.
Uning [Bashoratning] yuz-koʻzi otasiga tortgan edi: qoshlari quyuq, qalin; yum-yumaloq yonoqlari hamisha qizil. — A. Muxtor, Opa-singillar
Avaz Matpanoga tikilib qoldi: u ozibdi, chakkalari choʻzilib, yonoq suyaklari turtib chiqibdi. — S. Siyoyev, Avaz
ot 1. ayn. Yon 1.
Qudrat shkaf yondorining bir yerini shahodat barmogʻi bilan bosgan edi, shkaf devor ichiga qarab ochildi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
2. Eshik yoki darvozaning yon yogʻochi.
Turdivoy qoʻrgʻonchaning eshigi yoniga bordi-da, ichkariga quloq solib, yondorga suyangancha turib qoldi. H. Nuʼmon va A. — Shorahmedov, Ota
Taʼriflar ichida
14 taatsetilen Uglerod va vodoroddan tarkib topgan zaharli, badboʻy yonuvchi gaz.
gazogenerator Qattiq yoki suyuq yoqilgʻilarni yonuvchi gazga aylantiradigan apparat. Yangi gazogenerator.
sian kim. Azot bilan ugleroddan iborat oʻtkir hidli, yonuvchi, rangsiz zaharli gaz. Sianga sulfat kislota taʼsir ettirilsa, sianat kislota hosil boʻladi. OʻzME
pirotexnika Portlovchi, yonuvchi va tutovchi aralashmalar, signal beruvchi raketalar, mushaklar tayyorlash va ularni amalda qoʻllash bilan shugʻullanuvchi texnika tarmogʻ
jinchiroq Paxta piligi bilan yonuvchi shishasiz chiroq; qorachiroq. Uyidagi narsalarni gʻira-shira ayirishga imkon beruvchi jinchiroq ham endi koʻrinmaydi. Oybek, Tanlang
karbyurator Ichki yonishli dvigatellarda yonilgʻi bugʻlari bilan havo aralashmasini tayyorlab beradigan asbob. Yonuvchi aralashma karbyurator deb ataladigan maxsus asbobd
Sheva materiallari
1 ta
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · duradgor
duradgor