сфт. 1. Бирорта ҳам шериги ёʻқ, бир ўзи; якка, танҳо.
Ёлғиз дарахт. Ёлғиз ўзи келди. Ёлғиз отнинг чанги чиқмас, чанги чиқса ҳам, донғи чиқмас. — Мақол
Шубҳали ёлғиз ёʻловчи кетганича кўринмади-қўйди. — Ҳ. Ғулом, Машъал
2. Ака-ука ва опа-сингиллари ёʻқ; ота-онанинг ягона фарзанди.
Ёлғиз ўғил.
Ҳар бир она сингари Тўқсон буви ҳам ўз ёлғизининг бахтли бўлишини истарди. — Н. Сафаров, Оловли излар
[Ёрмат:] Эл орасида мени шарманда қилма, ёлғиз қизимсан, аяб турибман. — Ойбек, Танланган асарлар
Аямнинг ёл-ғиз ўғли урушга кетиб, келини уч боласи билан қолибди. — С. Сиёев, Ёлғизлик
3. Кимсасиз, ҳеч ким ёʻқ.
Уй ёлғиз бўлгани учун холамникида бирпасгина ўтириб қайтдим. — Р. Файзий, Чўлга баҳор келди
4. юкл. взф. Фақат, биргина.
[Адолат] Ёлғиз ўз тақдирини эмас, ўзига ўхшаган юз-лаб хотин-қизларнинг тақдирини ўйлайди. — С. Зуннунова, Гулхан
Аҳмад Ҳусайн бир неча кун уйдан қўзғалмади. Унинг эрмаги ёлғиз китоблар бўлди. — Ойбек, Нур қидириб
— Жуфтлик ёлғиз кишилар орасидагина эмас, ер юзидаги ҳар бир махлуқда ҳам бор — деди Анвар. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён