fl. Yoʻtalmoq feʼlining orttirma nisbati.
Поиск
По запросу «yoʻtaltirmoq» — результатов: 6
Фильтр
Словарные статьи
6fl. Yoʻtal chiqarmoq (yoʻtal toʻgʻri va koʻchma maʼnoda.
Maston koʻzini ochib yana yumdi. Turgʻunoy yana uzoq yoʻtaldi; Maston uygʻongandan keyin, uning yelkasiga boshini qoʻyib, yana yoʻtaldi — A. Qahhor, Maston
Murod Mirzoning odob yuzasidan yoʻtalib olgani eshitildi, sal oʻtmay, uning uzun va ozgʻin qomati koʻrindi. — Sh. Toshmatov, Erk qushi
YOʻTAL ’nafas olish aʼzolarining kasallangani natijasida havo oqimining kuch bilan boʻlinib-boʻlinib chiqishi’. Domla yoʻtaldi va yoʻtalning zoʻri— dan qizarib ketdi (Parda Tursun). Bu ot qadimgi turkiy tilda maʼno taraqqiyoti natijasida yötäl- feʼlidan oʻsib chiqqan boʻlsa kerak: 'harakat’ -> ’shunday harakat hosilasr’. Bu soʻzni qadimgi turkiy tilda ’yoʻtal-’ maʼnosini anglatgan yöt- feʼlidan -(ü)l qoʻshimchasi bilan yasalgan deb talqin etish ham mavjud (ЭСТЯ, I, 557); keyinchalik oʻzbek tilida ikkinchi boʻgʻindagi ü unlisi ä unlisiga almashgan, ö unlisining yumshoqlik belgisi yoʻqolgan: yöt- + oʻl = yötül > yötäl > yotäl
1. Nafas yoʻlining kasallanishi, qichishi tufayli xirilloq va shovqin aralash oʻqtin-oʻqtin kuchli zarb bilan nafas chiqarish
Kuzning yoqimsiz shamoli oʻpkani qichitib, yoʻtalni qistatar.. edi — A. K, o-diriy, Oʻtgan kunlar
Domla yoʻtaldi va yoʻtalning zoʻridan qizaribketdi — P. Tursun, Oʻqituvchi
2. Shunday hodisa bilan kechadigan kasallik
Yoʻtalni davolamoq. Yoʻtalga qarshi dori bermoq
3. Biror narsadan belgi (xabar) berish, unga ishora qilish maqsadida chiqariladigan shunday tovush
Boʻtaboy bu yoʻtalning maʼnosiga darrov tushundi.. derazadan tashqariga qaradi — A. Qahhor, Qoʻshchinor chirok-lari
ot Hadeb yotaveradigan, koʻp yotadigan.
Goʻroʻgʻli Chambil qalʼasiga qarab ketib borayotgan edi, Chambil qalʼasiga bir chaqirim yoʻl qolganda, Goʻroʻgʻlining tagidagi mingan otiga kinna kirib, yotaloq boʻlib qoldi. — Usmon baxshi Mamat oʻgʻli, Boʻtakoʻz
арабскийاسعل, Is'alрусскийПокашляйтеанглийскийCough!
fl. Yoʻtalmoq feʼlining birgalik nisbati.