Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«yetar» boʻyicha 101 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

55 ta
yetmoq

fl. 1. Yurib, yoʻnalib, maʼlum bir yerga, joyga, manzilga borib olmoq.

Haydar ota Koʻtarmaga xuftondan keyin yetdi. — A. Qahhor, Asror bobo

Eshik oldiga yetganida, negadir oʻzining ham oʻsha yoqqa talpinayotganini sezib, hayajon ichida tutqichni ushladi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

2. Quvib, tenglashib olmoq.

Oshiqmagan quyonga yetibdi. — Maqol

Qistasa ham, yetolmaydi bedovlar. — Malikayi ayyor

3. Joʻnatilgan, tarqatilgan joyidan, manbaidan naridagi biror joyga bormoq (ovoza, gap, xat-xabar va shu kabilar haqida).

Bu xabar bizgacha yetib keldi. Bu gap uning qulogʻiga yetmasin.

Hay deganda, haqqa yetgay nolishim. — Malikayi ayyor

4. Boʻy, hajm, miqdor, daraja jihatidan boshqasiga teng boʻlmoq, tenglashmoq, barobar kelmoq.

Devor oʻlguday baland-da, boʻyi yetmadi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Borakallo, goʻsht toʻgʻrashda senga yetadigani yoʻq — K. Yashin, Hamza

5. Taʼmin etadigan, kifoya qiladigan miqdorda boʻlmoq.

Joy hammaga yetadi. Oz boʻlsa yetar, koʻp boʻlsa ketar. — Maqol

Qandoq qilay, oʻrtoqjon, boshqa ishlarni yigʻish-tiray desam, oylik yetmaydi. — A. Qahhor, Qanotsiz chittak

Saroydan tushadigan hadyalarni bir oy toʻplaganda, toʻrt qadoq etga yetmaydi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

6. Muvaffaq, muyassar boʻlmoq; erishmoq.

Yaxshi bilan yurdim — yetdim murodga, yomon bilan yurdim — qoldim uyatga. — Maqol

Qani endi, dunyoda vafo boʻlsa, har kim tilagiga yetsa. — A. Qahhor, Shohi soʻzana

7. Kifoya qilmoq.

Onang bechoraga otangdan ikkita sagʻir bilan qolib, koʻrgan kunlari ham yetadi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Qoʻy endi, oʻzimning qiynalayotganim ham yetadi. — N. Safarov, Sharqtongi

8. Maʼlum bir yoshgacha yashab bormoq, umr koʻrmoq.

Otam saksonga yetdi.

Oltmish toʻrt yoshga yetdim, oʻgʻlim-qizim boʻlmadi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

9. Kelmoq; boshlanmoq.

Vaqti yetdi. Kuni yetdi.

Kunlar oʻtdi, vaʼdaning muddati yetdi. — U. Ismoilov, Saylanma

10. Talab, meʼyor darajasida boʻlmoq.

Qilichning ishlovi yetgan, Teggan omon qolmasin deb, Zaharning suvini yalatgan. — Malikayi ayyor

11. Yetakchi feʼldagi harakatning oxirigacha, tugal bajarilishi maʼnosini bildiradi.

Yoʻq, hali anglab yetganingizcha yoʻq. — N. Safarov, Uygʻonish

Ota-onasiga oʻz soʻzini oʻtkazishga Saidiy ishonib yetmadi. — A. Qahhor, Sarob

  • Aqli yetmoq
  • Boshiga yetmoq
  • Boshi koʻkka (yoki osmonga) yetmoq
  • Boʻyi(ga) yetmoq
  • Koʻzi yetmoq
  • Nima yetsin Hech narsa teng kelolmaydigan ish, narsa va shu kabilar haqida aytiladigan ibora. Ehe, kitob oʻqishga nima yetsin. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Ogʻzi qulogʻiga yetdi
  • Pichoq suyakka yetdi
  • Tagiga yetmoq
  • Qoʻli yetmoq
Toʻliq maqola →
yetarli

sft. 1. Maʼlum bir yerga yoki daraja-meʼyorga qariyb yetadigan.

Ikki deraza oʻrtasida shipga yetarli katta toshoynak bor edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

2. Biror ehtiyoj yoki maqsad uchun kifoya qiladigan, yetadigan.

Yetarli pul. Yetarli yordam.

Gʻoʻza qoʻshimcha koʻsaklarni yetish-tirish uchun yerdan yetarli oziq ololmaydi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Toʻliq maqola →
yetar-yetmas

rvsh. 1. Maʼlum moʻljal, meʼyordan bir oz kamroq, sal kam.

Oʻtgan yili mehnat kuniga yarim kiloga yetar-yetmas bugʻdoy, yigirma uch tiyindan pul olgan kapsanchilar bu yilgi daromadni koʻrib, butun orzulari ushalganday boʻldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Yetishiga oz qolganda.

Uyga yetar-yetmas, orqamdan oʻgʻlim borib qoldi.

Toʻliq maqola →
yetak

ot 1. Yetaklab, ergashtirib borish; yetov.

Yetakda tuyasi, kelar edi chol — Mirtemir

Bittadan otni yetakka olib, ikki otliq orqasiga qaytdi. — Y. Shamsharov, Dovruq

2. Yoʻl, yoʻl-yoʻriq.

Bergan oq sutimga rozi boʻlmayman, Enang boʻlib, yetagingga yurmayman. — Rustamxon

Odamning dushmani jinlar boʻladi Yetagiga yurgan jinni boʻladi. — Murodxon

Toʻliq maqola →
yetim

ot 1. Otadan, onadan yoki har ikkovidan ajralgan.

Yetim bola. Yetim qoʻzi.

Ularning biri olti yashar, biri toʻrt yashar yetim nabiralari Unsinni sevadilar. — Oybek, Tanlangan asarlar

Hali ovqat yeyishga oʻrganmagan toʻrtta buzoq koʻzlari moʻltirab yetim qoladi-yu, achinmay boʻladimi? S. — Anorboyev, Oqsoy

2. Tashlab qoʻyilgan, eʼtibor berilmaydigan, qaralmaydigan shaxs yoki narsaga nisbatan qoʻllanadi.

Ayniqsa, bizning bechora moʻytan urugʻi — qoʻngʻirot elining shoʻrlik yetimi, bir shapaloq ursa ham, evaziga jon berib kelgan. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi

  • Tirik yetim Otasi yoki onasi yoki har ikkovi tomonidan tashlab ketilgan qarovsiz bola. Oʻgʻlingni tirik yetim qilma. Bolang tufayli har qancha ogʻirchilik boʻlsa, ustingga ol. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariIstardikki, yetim, tirik yetim soʻzlari dunyoda yoʻq boʻlsa, faqatgina kitoblardagina qolsa. — Gazetadan
  • Yetim qovurgʻa
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 55 →

Taʼriflar ichida

27 ta
xushmulozimatlik

xushmulozimatlik Xushmuomalalik, sertavozelik. — Men darvozaga yetar-yetmas, mingboshining oʻzi chiqdi: bolani soʻkib, meni esa yana ham xushmulozimatlik bilan qarshi old

qayiq

qayiq Daryo, koʻl va boshqalar suv havzalari uchun moʻljallangan suzish vositasi. Eshkakli qayiq. Motorli qayiq. Qayiq haydamoq. Meni daryodan Umurzoq ota degan chol qayi

oz

oz OZ ’kam\ O z soʻzla, koʻp oʻyla (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu soʻz asli a:z tarzida talaffuz qilingan (ЭСТЯ, I, 93), oʻsha davrlardayo

mayriq

mayriq shv. Mayrilgan, munkaygan. Mayriq chol. Choʻloq va mayriq nimjonlar bilan shuncha ishlaganim yetar Sh. Rashidov, Qudratli toʻlqin

molparast

molparast Molga, dunyoga berilgan, fikri-zikri mol boʻlgan odam; dunyoparast. Shuning oʻzi yetar — xayolidan oʻtdi uning. Munis oʻzi molparast edi. U. Umarbekov, Yoz yomg

cholgʻuchi

cholg‘uchi Cholgʻu chaluvchi sozanda; musiqachi. Ozodaxon cholgʻuchilar bilan yangi aytiladigan qoʻshiq haqida pichirlashib turgan edi. N. Aminov, Qahqaha Bas, yetar, cho

Hammasini koʻrish · 27 →

Ertaklar

19 ta
Abduaziz
Xalq ogʻzaki ijodi

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Aldoqchi mushuk
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Besh qiz
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda besh opa-singilning sarguzashtlari, ularning mehmonnavarligi va qiyinchiliklarga duch kelishi hikoya qilinadi. Ertakda sadoqat, xiyonat va adolatn

Choʻpon yigit bilan boy
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir choʻpon yigit sehrli nay yordamida xasis boyning dardiga davo topadi. Bu voqea boyning hayotini oʻzgartirib, unga baxt keltiradi.

Erkajon
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda oʻgay ona zulmidan qochgan shahzoda Erkajonning sarguzashtlari, uning jasorati va sadoqatli toyining yordami bilan baxtga erishishi hikoya qilinad

Kenja botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch ogʻa-ini ovga chiqib, sirli maxluqqa duch kelishadi. Kenja botir yer osti dunyosiga tushib qolib, koʻplab sarguzashtlarni boshidan kechiradi.

Hammasini koʻrish · 19 →