Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «yet» — результатов: 458: Толковый

Фильтр

Словарные статьи

69
yetmoq

fl. 1. Yurib, yoʻnalib, maʼlum bir yerga, joyga, manzilga borib olmoq.

Haydar ota Koʻtarmaga xuftondan keyin yetdi. — A. Qahhor, Asror bobo

Eshik oldiga yetganida, negadir oʻzining ham oʻsha yoqqa talpinayotganini sezib, hayajon ichida tutqichni ushladi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

2. Quvib, tenglashib olmoq.

Oshiqmagan quyonga yetibdi. — Maqol

Qistasa ham, yetolmaydi bedovlar. — Malikayi ayyor

3. Joʻnatilgan, tarqatilgan joyidan, manbaidan naridagi biror joyga bormoq (ovoza, gap, xat-xabar va shu kabilar haqida).

Bu xabar bizgacha yetib keldi. Bu gap uning qulogʻiga yetmasin.

Hay deganda, haqqa yetgay nolishim. — Malikayi ayyor

4. Boʻy, hajm, miqdor, daraja jihatidan boshqasiga teng boʻlmoq, tenglashmoq, barobar kelmoq.

Devor oʻlguday baland-da, boʻyi yetmadi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Borakallo, goʻsht toʻgʻrashda senga yetadigani yoʻq — K. Yashin, Hamza

5. Taʼmin etadigan, kifoya qiladigan miqdorda boʻlmoq.

Joy hammaga yetadi. Oz boʻlsa yetar, koʻp boʻlsa ketar. — Maqol

Qandoq qilay, oʻrtoqjon, boshqa ishlarni yigʻish-tiray desam, oylik yetmaydi. — A. Qahhor, Qanotsiz chittak

Saroydan tushadigan hadyalarni bir oy toʻplaganda, toʻrt qadoq etga yetmaydi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

6. Muvaffaq, muyassar boʻlmoq; erishmoq.

Yaxshi bilan yurdim — yetdim murodga, yomon bilan yurdim — qoldim uyatga. — Maqol

Qani endi, dunyoda vafo boʻlsa, har kim tilagiga yetsa. — A. Qahhor, Shohi soʻzana

7. Kifoya qilmoq.

Onang bechoraga otangdan ikkita sagʻir bilan qolib, koʻrgan kunlari ham yetadi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Qoʻy endi, oʻzimning qiynalayotganim ham yetadi. — N. Safarov, Sharqtongi

8. Maʼlum bir yoshgacha yashab bormoq, umr koʻrmoq.

Otam saksonga yetdi.

Oltmish toʻrt yoshga yetdim, oʻgʻlim-qizim boʻlmadi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

9. Kelmoq; boshlanmoq.

Vaqti yetdi. Kuni yetdi.

Kunlar oʻtdi, vaʼdaning muddati yetdi. — U. Ismoilov, Saylanma

10. Talab, meʼyor darajasida boʻlmoq.

Qilichning ishlovi yetgan, Teggan omon qolmasin deb, Zaharning suvini yalatgan. — Malikayi ayyor

11. Yetakchi feʼldagi harakatning oxirigacha, tugal bajarilishi maʼnosini bildiradi.

Yoʻq, hali anglab yetganingizcha yoʻq. — N. Safarov, Uygʻonish

Ota-onasiga oʻz soʻzini oʻtkazishga Saidiy ishonib yetmadi. — A. Qahhor, Sarob

  • Aqli yetmoq
  • Boshiga yetmoq
  • Boshi koʻkka (yoki osmonga) yetmoq
  • Boʻyi(ga) yetmoq
  • Koʻzi yetmoq
  • Nima yetsin Hech narsa teng kelolmaydigan ish, narsa va shu kabilar haqida aytiladigan ibora. Ehe, kitob oʻqishga nima yetsin. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Ogʻzi qulogʻiga yetdi
  • Pichoq suyakka yetdi
  • Tagiga yetmoq
  • Qoʻli yetmoq
Полная статья →
yetim

ot 1. Otadan, onadan yoki har ikkovidan ajralgan.

Yetim bola. Yetim qoʻzi.

Ularning biri olti yashar, biri toʻrt yashar yetim nabiralari Unsinni sevadilar. — Oybek, Tanlangan asarlar

Hali ovqat yeyishga oʻrganmagan toʻrtta buzoq koʻzlari moʻltirab yetim qoladi-yu, achinmay boʻladimi? S. — Anorboyev, Oqsoy

2. Tashlab qoʻyilgan, eʼtibor berilmaydigan, qaralmaydigan shaxs yoki narsaga nisbatan qoʻllanadi.

Ayniqsa, bizning bechora moʻytan urugʻi — qoʻngʻirot elining shoʻrlik yetimi, bir shapaloq ursa ham, evaziga jon berib kelgan. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi

  • Tirik yetim Otasi yoki onasi yoki har ikkovi tomonidan tashlab ketilgan qarovsiz bola. Oʻgʻlingni tirik yetim qilma. Bolang tufayli har qancha ogʻirchilik boʻlsa, ustingga ol. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariIstardikki, yetim, tirik yetim soʻzlari dunyoda yoʻq boʻlsa, faqatgina kitoblardagina qolsa. — Gazetadan
  • Yetim qovurgʻa
Полная статья →
yetti

son 1. 7 raqami va shu raqam bilan ifodalangan son, miqdor.

Yetti kishi. Yetti soʻm. Yetti metr. Yetti mehnat kuni. Yetti oʻlchab, bir kes. — Maqol

Yomondan qorovul qoʻy-sang, yov yetti boʻlar. — Maqol

2. Vafotning toʻrtinchi kuni oʻtkaziladigan marosim, maʼraka.

Kecha, odatga muvofiq, nari-beri yetti qilindi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Ayrim soʻzlar bilan qoʻllanib, maʼnoni kuchaytirish uchun xizmat qiladi.

Yetti uxlab tushimga kirmagan. Yetti qovun pishigʻi bor.

Mullajon amaki yetti mahallaning katta ustasi. — E. Raimov, Ajab qishloq

Bolaning koʻngliga qarab rasvo qilyapsizlar, yetti xuftonga qadar yurishga chakki oʻrgandi. — Oydin

Nomi yetti qishloqqa ketgan Buvnisa xonim-a! — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi

  • Yetti bukilmoq Ortiq darajada izzat-hurmat qilmoq, oʻta sigʻinmoq.
  • Yetti yot begona
  • Yetti iqlim
  • Yetti ogʻayni Yaqqol koʻrinib turadigan, choʻmichsimon oʻrnashgan, yetti yulduzdan iborat shimoliy burj (yulduzlar turkumi); Yetti qaroqchi, Katta ayiq.
  • Yetti pusht
  • Yetti xuftongacha
  • Kichik yetti ogʻayni Qutbga yaqin, choʻmichsimon joylashgan, yetti yulduzdan iborat shimoliy burj (yulduzlar turkumi); Kichik yetti qaroqchi, Kichik ayiq.
Полная статья →

Показать все · 69 →

В определениях

10

Показать все · 10 →

Сказки

285
Abduaziz
Устное народное творчество

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Устное народное творчество

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Устное народное творчество

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aka-uka
Устное народное творчество

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Aldarkoʻsa va boy
Устное народное творчество

Aldarkoʻsa yoʻlda ketayotib, oʻzining ustidan kulmoqchi boʻlgan takabbur boyga duch keladi. Aldarkoʻsa oʻzining zukkoligi bilan boyni qanday aldashni oʻylab top

Показать все · 285 →

Диалектные материалы

93
Balahat
Xorazm viloyati · balog'at

balog'at, bo'yga yetmoq

adagʻarba
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · yetaklama arava

Yosh bolalarni yurishga oʻrgatish uchun qilingan uch gʻildirakli yogʻoch aravacha

aqtumshuq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · qari mol

yetti-sakkiz yashar qoʻy; qarigan mol

axtimshiq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · qari mol

yetti-sakkiz yashar qoʻy; qarigan mol

ayaq salmaq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · yigʻib-terib olinishini boshlab yubormoq

pishib yetilgan mahsulotning yigʻib-terib olinishini boshlab yubormoq

basqoq
Qashqadaryo viloyati · basqoq

Mollarda vitamin yetishmasligidan kelib chiqadigan kasallik.

Показать все · 93 →

Внешние ресурсы

1