Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «yd» — результатов: 1209: Толковый

Фильтр

Словарные статьи

166
qayd

ot 1. Taʼkidlash; taʼkid.

Ikkinchi daftarni qoʻlga olaman. Bu esa teatr tarixining qimmatli xazinasi — unutilmas sanalar, noyob fikrlar, qaydlar, takliflar jamlamasi. — A. Yunusov, Chinor va nihol

2. Yozish, yozib qoʻyish, roʻyxatdan oʻtkazish; roʻyxat.

Qayd daftari.

  • Qayd qilmoq (yoki etmoq) Taʼkid bilan aytmoq, tilga olmoq. Siz meni jahongashta, deb toʻgʻri qayd qildingiz. — A. Hakimov, Ilon izidantarbiyaviy ishlar durust yoʻlga qoʻyilmaganligidan ayanchli ahvollar sodir boʻlayotganligi qayd qilib oʻtildi. — N. Safarov, Olovli izlarAkademik Otaboyev bu yosh olim ham tirishib ishlayotganini qayd etgan edi. — Mirmuhsin, Umid
  • Qayd qilmoq (yoki etmoq) Yozib qoʻymoq, aks ettirmoq (maʼlumot sifatida). Zarrabinda har xil hasharot, qurt-qumursqa, ildizlarni sinchiklab koʻradi, yangi tutilgan kundaligiga qayd qiladi. — S. Nurov, Narvon— Kimning nima dardi borligi daftarimda qayd etilgan, — dedi vrach. — Yo. Xayitov, M. Rahmon, Hayot-mamot
Полная статья →
reyd

ot 1. Davlat yoki jamoat tashkilotlari, matbuot organlari topshirigʻiga muvofiq muayyan obyektlarni, korxona va shu kabilar faoliyatini toʻsatdan tekshirish.

Soliqchilar bilan soliqqa oid jinoyatchilarga qarshi kurashish departamentining xodimlari oʻrtasidagi yaqin hamkorlik reyd va tekshirishlar samarasini taʼminlamoqda. — Gazetadan

Ishonch telefoniga tushayotgan tezkor maʼlumotlar asosida oʻtkazilayotgan reydlar davomida bir qancha qonunbuzarlik holatlari barham topmoqda. — Gazetadan

2. Dushmanning bazalariga, shtab va boshqalar obyektlariga qarshi jangovar ish olib borish maqsadida harakatdagi harbiy yoki partizan otryadlarining dushmanning orqa tomoniga oʻtishi.

Полная статья →
daydi

1. Doimiy turarjoyi va belgili kasbi boʻlmagan, bir joyda qoʻnim topmaydigan; darbadar (odam haqida). m . . Oʻqituvchi

Daydi hayot kechirmoq

Tayini yoʻq daydi. Mashhad bekatlarida yurib, maynavozchilikka oʻrganib qolgan — A. Muxtor, Opa-singillar

Daraxt bir joyda koʻkaradi.. Otang rahmatli umr boʻyi shu yerdan bir qadam jilgan emas edi. Sen daydi boʻlib qolding — P. Tursun

2. Doim tentirab, daydib, sanqib yuradigan; sanqi

Daydi odam, yash Kir yuvib oʻtirgan opam orqamdan qichqiradi: -Yana qayerga, daydi? — Oybek, Bolalik

Doʻppi tikib qon boʻldim Daydi, sayoq ahmoqqa — "Boychechak"

Tagʻin qayoqni koʻzlayapsan, daydi! Bola boʻlibhech foydang tegmaydi!\ — Nazir, Soʻnmas chaqmokdar

3. Har yokda izgʻib yuradigan

Unda-munda bir eshik uchraydi. Lekin och-oriq, daydi itlar koʻproq sanqib yuradi — Oybek, Tanlangan asarlar

4. Bemahal va betartib harakat qiladigan, yoʻnalishi oʻzgarib turadigan

Daydi shamol. Daydi bulut. Daydi toʻlqin. yaya Havo hamon bulut boʻlib, koʻklamning daydi shamoli guvullab esib turardi — N. Fozilov, Diydor

Handalak boʻyini asta ufurib oʻtgan daydi shabada palaklar oromini buzdi — N. Fozilov, Diydor

Quyosh dumalab, koʻkka koʻtarilar, daydi bulut parchalarining koʻlankasi qishloq ustidan oʻtib turardi — Sh. Toshmatov, Erk qushi

Ishga yaroqli odamlarning hammasi dalada boʻldi.. daydi suvning yoʻlini oʻzgartirib turdilar — Gazetadan

Полная статья →
diyda

ot Koʻz 1. Boshi aylanib, koʻzi tindi.

Toʻshakka behol choʻzildi. Diydasini yosh bosdi. — S. Siyoyev, Avaz

Yusuf bilan Ahmadbekning diydasi namlandi. — Yusuf va Ahmad

Oʻng qoʻlidagi dastroʻmoli bilan diydasini artdi. — S. Karomatov, Soʻnggi barxan

  • Diydam ustiga Bosh ustiga, xush kelibsiz. Sizning bilan boʻlsin endi davronim, Diydamning ustiga, aziz mehmonim. — Shirin bilan ShakarQoʻygan qadamlaring diydam ustiga. — Ravshan
  • Diydasi boʻsh Koʻngli boʻsh, rahmdil; yigʻloqi. Toʻgʻri, biz xotinlarning diydamiz boʻshroq boʻladi, baʼzan yigʻi yurakni boʻshatadi. — Shuhrat, Shinelli yillar
  • Diydasi yumshamoq Koʻngli boʻshamoq, rahmi kelmoq. lekin Xalil boboning diydasi yumshamadi. — Yoshlik
  • Diydasiqattiq Koʻngli qattiq, berahm; koʻziga yosh kelmaydigan. Men erkaklarning diydasi qattiq boʻladi, deb eshitar, oʻzim ham shunga ishonar edim. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.Sen oʻzingni yetimcha qilib koʻrsatmay qoʻya qol, diydamiz qattiq, yigʻlatolmaysan. — A. Muxtor, ChinorRahmatli onasining diydasi qattiq emasdi. — Yoshlik
  • Diydasi qotmoq (yoki qotib qolmoq) 1. Koʻraverib koʻnikib ketmoq, qoʻrqmaydigan boʻlib qolmoq. Oʻshanda oʻlimni koʻraverib, diydasi qotib qolgan ekanmi — A. Muxtor, Opa-singillar;Yigʻlayverib, diydasi qotib ketdi. — S. Ahmad, Ufq;Bunday qosh-qovoq qilib, hadeb eringning jigʻiga tegaverma. Diydasi qotib, uyidan beziydi. — S. Nurov, Narvon
  • Nuri diyda, nuridiyda 1. Koʻz nuri; Ona nuri diydasi va jigar-porasi Normatni juda sogʻinganini yozgan edi. — I. Rahim, Chin muhabbatQoʻzichogʻim, alla, Nuri diydam, alla. — Boychechak
  • Obi diyda, obidiyda Koʻz yoshi; koʻz yoshi toʻkish, yigʻi. Bu gapni kallangdan chiqar, sen menikisan, obi diydani yigʻishtir! — A. Muxtor, AsarlarAlqissa, obidiyda qilib, padarga javob berdimki: nima qilsalar, sohibi ixtiyor oʻzlaridirlar. — A. Qodiriy, Kalvak mahzumning xotira daftaridan
Полная статья →
foyda

ot 1. Biror kimsa yoki narsa uchun boʻladigan naf, manfaat; ijobiy natija.

Yolgʻon aytib, foyda koʻrsang, oxiri zarar toparsan. — Maqol

Siringizni mendan yashirmang, balkim foydam tegib qolar. — K. Yashin, Hamza

Navoiy el foydasi va davlat manfaati uchun boʻlgan bu vazifaga, oʻz odati boʻyicha eʼtiroz qiladi. — Oybek, Navoiy

2. Qilingan xarj bilan olingan daromad oʻrtasidagi farqsan tashkil topgan summa, mablagʻ; daromad.

Qamishkapaliklar Zokirxoʻja qassob toʻgʻrisida gap borsa, har bir soʻyilgan qoʻydan ikki hissa foyda koʻrmasa, oʻzini changakka osadi, deb taʼriflar edilar. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Menimcha, tijorat paydo boʻlgan zamondan boshlab bunday moʻl foydani hech kim koʻrgan emas. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Qarzga berilgan puldan foydalanganligi uchun qarzdordan kreditor oladigan qoʻshimcha pul, haq; foiz.

Qarzimni uzganman, faqat foydasi qolgan. — S. Abdulla, Tanlangan asarlar

  • Foyda qilmoq 1. Ijobiy natija bermoq, oʻzining foydali taʼsirini koʻrsatmoq. Dori foyda qildi.Xalq juda koʻp shishlarni paxtadogʻ bilan davolaydi. Agar bu shish gazak shishi boʻlsa, paxtadogʻ foyda qiladi, lekin rak shishi boʻlsa, avj oldiradi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Полная статья →

Показать все · 166 →

Сказки

356
Abduaziz
Устное народное творчество

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Устное народное творчество

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Устное народное творчество

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aka-uka
Устное народное творчество

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Aldoqchi mushuk
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Показать все · 356 →

Диалектные материалы

683
DUGURDA, dögörda
Namangan viloyati · dugurda

miskarlikda — o'zi temir, yuziga (ustiga) po'lat o'rnatilgan, mixlosga o'xshash asbob. Bunda qumg'on, optova va choydish kabi mis idishlarga ziy ochiladi va qop

DUGURDA, dögörda
Andijon viloyati · dugurda

miskarlikda — o'zi temir, yuziga (ustiga) po'lat o'rnatilgan, mixlosga o'xshash asbob. Bunda qumg'on, optova va choydish kabi mis idishlarga ziy ochiladi va qop

DUGURDA, dögörda
Fargʻona viloyati · dugurda

miskarlikda — o'zi temir, yuziga (ustiga) po'lat o'rnatilgan, mixlosga o'xshash asbob. Bunda qumg'on, optova va choydish kabi mis idishlarga ziy ochiladi va qop

DUKARTCHA, dökartcha, dökachcha
Fargʻona viloyati · dukartcha

chilangarlikda "dukart"ning kichkina turi. Ilgari sartaroshlar dukart ishlatib bo'lmaydigan nozikroq joylarning tuk va mo'yini qirish uchun dukartchani ishlatar

DULAVA, dölosha
Fargʻona viloyati · dulava

miskarlikda mislagan ( || mistovoq) ning bir turi. Lavxuriga o'xshaydi, ammo dulavaning labi tikkasiga qayrilib, so'ng yon tomonga bukilgan bo'ladi

Показать все · 683 →

Статьи

1

Страницы

3
Loyiha haqida

til.uz — oʻzbek tiliga bagʻishlangan milliy raqamli portal.