Qidiruv

sft. 1. Kiyim kiymagan, ust-boshsiz, kiyimsiz.

Yalangʻoch goʻdak.

Non qadrini och bilar, Kiyim qadrini — yalangʻoch. — Gazetadan

Fosih afandi, muzga yalangʻoch oʻtirib olganday, seskanib tushdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Uning oyoq yalang, yarim yalangʻoch shoʻx bolalari shovqin-suron bilan oʻynashar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. koʻchma Bargsiz, bargi yoʻq; bargi toʻkilgan.

Suv yoqalab oʻsgan yalangʻoch daraxtlarning butoq-novdalarida sovuq shamol shuvullaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Quyosh novcha teraklarning yalangʻoch novdalarini choʻgʻdek qizartirib, adir orqasiga choʻkdi. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar

3. koʻchma Dov-daraxtsiz, imoratsiz, giyohsiz; yalang.

Yalangʻoch yer yangi choʻmiltirilgan chaqaloqday bugʻlanadi. — P. Qodirov, Uch ildiz

4. koʻchma Ustiga biror narsa toʻshalmagan; palossiz.

Nuri oldinroq yurib, sahni yalangʻoch, eni bir boʻyra qadar ayvonga yaqinlashgach katta paxmoq kuchuk oʻrnidan turdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Mendan boshqa odam turmaydi shekilli, karavotlar yalangʻoch, matraslar yigʻishtirilmagan. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

5. koʻchma Kiyishga kiyimi yoʻq; ust-boshi xarob; kambagʻal, qashshoq.

Ochman! Yalangʻochman! Xorman! Siz u deb soʻkasiz, bu deb soʻkasiz, bas-da, shuncha xoʻrlaganingiz. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

6. Qinsiz, gʻilofsiz; qin, gʻilofdan chiqarilgan (baʼzi qurol-yarogʻlar haqida).

Xon Hasanning qilichi qoʻlida yalangʻoch — Hasanxon

Bir qoʻlida yalangʻoch nagan, bir qoʻlida fonar. — Guldasta

ot 1. Yalangʻoch holat.

Biz, sanʼatkorlar, yalangʻoch xotinning suratiga qarar ekanmiz, xotinning yalangʻochligidan emas, uning tasvir qilinishidan zavq olamiz. — A. Qahhor, Sarob

2. Kiyimi yoʻqlik.

Ochlik koʻchaga chiqarar, Yalangʻochlik uyga kiritar. — Maqol

3. Qashshoqlik, ochlik, muhtojlik.

Nega bular [pulni] oʻz bilganlaricha bermaydilar? Qishloqda oʻz jiyanlarining och, yalangʻochligini bilsa kerak edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

fl. 1. Ust-boshini butunlay yechib olmoq, yalangʻoch qilmoq, yechintirmoq.

Bolani yalangʻochlamoq.

Yigit beligacha yalangʻochlanib olganidan xijolat boʻlib, qizga gunohkorona koʻz tashladi. — E. Samandarov, Tangri qudugʻi

2. Egar-jabdugʻini, abzalini yechib olmoq.

Otni yalangʻochlamoq.

Avaz qarasa, koʻsa Choʻltoqni yalangʻochlab, oftobga oʻzini solib yotibdi. — Avazxon

3. Shox-shabbasini, shox-butoqlarini kesib tashlamoq; ochmoq.

Yoʻlchi katta toʻnkani yalangʻochlab, ildizlarini, yoʻgʻon tomirlarini bolta bilan urib, yerdan ayirar ekan, oʻzidan, besh-yigirma qadam narida turgan bir qizga koʻzi tushdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

4. Qinidan, gʻilofidan chiqarmoq, urish, chopish yoki otishga shaylamoq (baʼzi qurol-yarogʻlar haqida).

Qilich(ni) yalangʻochlamoq.

Ilgari ochiqchasiga pichoq yalangʻochlab yurganlar endi pichogʻini yeng ichiga olgan. — S. Ahmad, Hukm

Mayna mauzerni yalangʻochlab, yoʻlda toʻxtatgan eski izvosh yonida ot boshini tortib turardi. — Sh. Toshmatov, Erk qushi

5. Shipshiydam qilmoq, boʻshatmoq.

Uyni yalangʻochlamoq.

fl. Yalangʻochlamoq feʼlining majhul nisbati.

fl. Yalangʻochlamoq feʼlining orttirma nisbati.

rvsh. Ovqat va kiyimga yolchimagan, zor, muhtoj; tirikchiligi ogʻir, qashshoq.

Och-yalangʻoch, eshiklarda koʻplar gado, Koʻrolmayin bir daqiqa zavq-u safo. — Gʻayratiy