Поиск

ot Qatiq ivitish, sut solib qoʻyish uchun ishlatiladigan sopol idish; qoʻshquloq.

Fotihadan keyin Oftob oyim tovoqni xurmaga, xurmani tovoqqa urishtirib, kuyovga qatiq olib chiqdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

ot Tropik va subtropik mamlakatlarda oʻsadigan, xurmodoshlarga mansub daraxt va uning mevasi.

Uning [Nil daryosining] ikki tomonida falakka boʻy choʻzgan minoralar, koʻp qavatli binolar, xurmolar. — Mirmuhsin, Al Mahdiy

Arablarda xurmo eng muhim ozuqalardan biri hisoblanadi. — K. Mahmudov, Qiziqarli pazandalik

ot 1. Toʻsatdan hujum qilish; hujum.

Tank orqasidan kelayotgan dushman pulemyotchilari xuruj qilib qoldi. Nazarmat, — Joʻrlar baland sayraydi

Xuruj qilayotgan olomon turgan joyida qotib qoldi. — K. Yashin, Hamza

2. koʻchma Issiq, sovuq, shamol, yomgʻir, oʻt, suv kabi tabiat kuchlarining hamlasi; avjiga chiqishi, kuchayishi.

Xuruj qilmoq.

Shamol yana xuruj qiladi, daraxtlarning koʻksini tilka-pora qilib shovullaydi. — F. Musajonov, Himmat

Nogahon xuruj qilgan bu yomgʻir uni ancha shoshirib qoʻygan edi. — S. Ahmad, Oydin kechalar

3. Kasallikning kuchayishi.

Isitma xuruj qilib, [Bashorat xolaning] hamma yogʻi qaqshab ogʻridi. — A. Mirahmedov, Kulgan chechaklar

4. s. t. Biror salbiy narsaga berilib ketish, ruju qilish.

Ashir, xotini Xoʻjabekovga tegib ketgandan keyin, ichkilikka xuruj qildi. — S. Anorboyev, Oqsoy

ot 1. Egar ustiga yoki yelkaga oshirib tashlanadigan, yuk solinadigan ikki koʻzli qop, qoʻsh xalta.

Jun xurjun. Ip xurjun.

Qop orqalagan oq yaktakli erkak bilan ikki koʻzi toʻla xurjun yelkalagan ayol toshdan toshga hatlab, narigi tomonga oʻtib boryapti. — T. Ashurov, Marvarid tut

2. esk. Koʻchma Qoniqarsiz, yomon.

[Saidahmadxon:] Pul masalasi xurjun. Qoʻqon boylari, patir uchidan, deb jinday pul berishdi. — Oybek, Ulugʻ yoʻl

ot Uyquda nafas olganda chiqadigan xirillagan tovush.

Hasanali undan [Otabekdan] javob kutar ekan, bir ozdan soʻng javob oʻrniga xurrak tovushini eshitdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Kampir kuchsiz xurrak torta boshladi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Toʻrt oshxoʻr idorani boshlariga koʻtarib, xurrak tortishardi. — S. Ahmad, Saylanma

sft. 1. Shod, xursand, xushchaqchaq.

Chavandoz Gulsum opaning yosh qizlarday duv qizarganini koʻrib, xurram jilmaydi. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa

Boring bizning Andijonga ham, Bogʻlarida sayr eting xurram. — X. Saloh

2. Xurram (erkaklar ismi).