Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«хон» бўйича 1045 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

523 та
хон
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Туркий ва мўғул халқлари ҳукмдорлари унвони.

Қўқон хони. Хон саройи.

[Мулла Фазлиддин:] Тошкент хони Маҳмудхон ҳам бизга қарши қўшин тортиб келмоқда эмиш. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

2. Хонлик қилган, хон лавозимидаги шахс исмига қўшилиб, унвон ифодалайди.

Баҳодирхон — Хивада, Худоёрхон — Қўқонда хонлик қилган.

3. Эркак ва аёллар исмига қўшилиб, ҳурматни ифодалайди.

Оқилхон, Каримахон.

  • Хон кўтармоқ Хон қилиб белгиламоқ. Мусулмонқул ўзини мингбоши эълон қилиб, ақлсиз бир гўдакни. [Худоёрни] хон кўтариб, эл елкасига минди. — А. Қодирий, Ўтган кунларШу ернинг ўзида унга Саид Жалолхони соҳибқирон деб ном берилди ва хон кўтарилди. — А. Қаҳҳор, Башорат
  • Ўзи хон, кўланкаси майдон ёки ўзига хон, ўзига бек Нима хоҳласа, шуни қилади, кўнгли истаганини қила олади маъносидаги ибора. — Хотинлари ҳам кимсан — оқсоқолнинг хотинимиз, деб кеккайиб, ўзларига хон, ўзларига бек бўлиб, роса зуғумини ўтказишади-да, — деди Юсвали тоға. — П. Турсун, Ўқитувчи
Тўлиқ мақола →
хона
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Тураржойнинг алоҳида ажратилган ҳар бир бўлими; бўлма.

[Қизнинг] Кўзларига яна ёш қуйилиб келди-ю, чопиб бориб, ўз хонасига кирди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Овқатдан сўнг бир оз телевизор кўриб ўтиришди. Кейин ота-болага шу телевизорли хонага жой солиб беришди. — Ў. Усмонов, Сирли соҳил

2. Корхона, ташкилот, муассасаларда муайян мақсад учун ажратилган алоҳида жой; бўлма.

У [Азиза] деворига ҳар хил диаграммалар, портретлар илиб ташланган ўқитувчилар хонасидан ўтиб эшикни тақиллатди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Бош врачнинг хонасида ўтирган икки киши профессорни кўриши билан ўрнидан турди. — С. Юнусов, Кутилмаган хазина

3. Айрим буюм ёки организмларнинг ичида бирор нарса жойлашадиган (етишадиган ёки сақланадиган) чуқурча, ўйиқ.

Ари уя хоналари. Ғўзапўчоқ хонаси.

Унинг товуши ёʻғонлашди, кўзлари хонасидан чиқаёзди, юзлари тиришиб, хунук аломатлар пайдо бўлди. — Ҳ. Турсунқулов, Ҳаётим қиссаси

Бунча сочилган ҳарфни жой-жойига қўйиш, қайси хонада қандай ҳарф туришини билмаган Саидий учун кўп қийин иш эди. — А. Қаҳҳор, Сароб

4. Ўнли саноқ системасида ёзилган натурал сонда қатнашган рақамлар ўрни.

Тўлиқ мақола →
хоним
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Аёлларга ҳурмат юзасидан мурожаат қилганда қўлланадиган сўз.

Қудамиз Мирзакарим қутидорга ва қудачамиз хонимга етиб маълум бўлгайким, бизлар бунда соғ-саломатдирмиз. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Ҳурмат юзасидан аёллар исмига қўшиб айтилади, масалан,

Мукаррама хоним, Тамара хоним, Ҳалима хоним.

Ой юзли рафиқам, қундуз қошли маъшуқам Кумуш хонимга! — А. Қодирий, Ўтган кунлар

3. Гўзал, барно аёл; хушбичим жувон.

Ҳой-ҳой, хоним, ёʻл бўлсин, Қаерга ёʻрғалайсиз! — Қўшиқлар

Тўлиқ мақола →
хонаки
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

сфт. 1. Қўлда тайёрланган; қўлда қилинган.

Хонаки нон. Хонаки туфли.

Дастурхонда хонаки печенелар, атиргул нусха торт ва турли хил мевалар бор эди. — С. Аҳмад, Қадрдон далалар

2. Махсус тайёрланган; қўлбола.

Хонаки чой дамламоқ. Хонаки палов қилмоқ.

3. Уйда, хонадонда боқиладиган; парвариш қилинадиган; қўлга ўргатилган.

Хонаки ит. Хонаки гул. Хонаки ўрдаклар.

Бу шифобахш ўсимликни [алоени] истаган ҳар бир киши хонаки қилиб ўстириши мумкин. — Саодат

4. Хона ёки уй ичида бўладиган, уйда бажариладиган.

Хонаки базм. Хонаки иш. Хонаки ҳунар.

Сотиболди тирикчилик учун хонаки бир касб қилишга мажбур бўлди — ҳар хил саватчалар тўқишни ўрганди. — А. Қаҳҳор, Бемор

Тўлиқ мақола →
хонали
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

сфт. 1. Маълум миқдорда хонаси бор.

Бектемир дўстлари Дубов, Асқар полвон ва бошқа бир неча жангчилар билан икки хонали бир уйга жойлашди. — Ойбек, Қуёш қораймас

Ота-она вафотидан сўнг у истиқомат қилаётган уч хонали уй карвонсаройга айланди. — Газетадан

Бир хонали пакана уйин Ёритади ёниб жинчироқ. — Ҳ. Пўлат

2. Маълум миқдордаги катаги ёки бўлмачалари бор; катакли (жадвал, дафтар, шахмат тахтаси, босмахона яшиги ва шу кабилар ҳақида).

Шахмат тахтаси олтмиш тўрт хонали бўлади. Ўн олти хонали яшик.

3. Маълум миқдордаги хонага эга (

Уч хонали сон. Беш хонали сон.

100 дан 999 гача бўлган сонлар уч хонали сонлардир. — Математика

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 523 →

Таърифлар ичида

191 та
бажонидил

бажонидил рвш. Жон-дилдан, сидқидилдан; жон деб, жон-жон деб. — Хон чақирган бўлса, бажонидил борайик, — деб шогирди билан хоннинг олдига кетган экан. Луқмони Ҳаким

сазан

сазан айн. Зоғора балиқ Бу сувларда сом, илонбалиқ, сазан, маринка каби балиқлар сероб. Газетадан Бир куни хон-зодалар Амударёга сайрга чиқибди. Отам сазан тутиб пиши

шоҳнишин

шоҳнишин эск. Подшо, хон каби олий ҳукмдор ўтирадиган, унинг тахти қўйилган хона. Бу дарвозадан хоннинг ўзи юрмас, чунки унинг ҳарамга кирадиган ёʻли ўз маҳкама

уйғунлик

уйғунлик Мутаносиб, мос ҳолат; мутаносиблик, ҳамоҳанглик. У овозини баланд кўтармай, хиргойи даражасига ҳам туширмай, ажойиб бир уйғунликда айтаётир. М. Исмоилий, Фа

енгилламоқ

енгилла айн. Енгиллашмоқ. Юки енгиллади. кўчма Енгил тортмоқ, тузалиб, соғайиб, ўзини яхши ҳис қилмоқ. — Худога шукур! — деди Ҳасанали, —боягидан бир оз ен

битикчи

битикчи тар. Ўрта асрларда хон ва маҳаллий ҳокимларнинг барча ёзув ишларини олиб борувчи; котиб. Сарой битикчиси — белбоғига қаламдон қистирган, кўк салла ўрага

Ҳаммасини кўриш · 191 →

Эртаклар

141 та
Аҳмоқ жўралар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага

Алвасти
Халқ оғзаки ижоди

Бир йигит тасодифан алвастининг телпагини қўлга киритади ва шу орқали кўринмас бўлиб қолади. У алвасти билан бирга турли саргузаштларга дуч келади, жумлад

Андижонликнинг ҳикояси
Халқ оғзаки ижоди

Андижонлик йигитнинг саргузаштлари ҳақидаги ушбу эртакда, йигитнинг бойга хизматга кириши ва турли қийинчиликларга дуч келиши тасвирланади. Унинг бошидан

Ақл билан бахт
Халқ оғзаки ижоди

Ақл ва Бахт дўст бўлиб, бир ўтинчининг ҳаётига аралашади. Бахт ўтинчига омад келтирса, Ақл унга қийин вазиятлардан чиқишга ёрдам беради.

Ақлли олмахон
Халқ оғзаки ижоди

Қаҳратон қишда бўри олмахоннинг уйига киришга ҳаракат қилади. Аммо ақлли олмахон уни алдаб, ўзини ҳимоя қилиш учун айёрона режа тузади.

Ақлли қиз (2)
Халқ оғзаки ижоди

Уч ўғил ва бир қизи бор отанинг кўзлари ожиз бўлиб қолади. Қиз отасининг кўзини очиш учун дори излаб, кўплаб қийинчиликларни енгиб ўтади ва охир-оқ

Ҳаммасини кўриш · 141 →

Шева материаллари

185 та
Чāрпāйä
Бухоро вилояти · хонтахта

Хонтахта, столча

Қäвä
Самарқанд вилояти · қама

Ҳайвонларни молхонага қамамоқ

Шäрхäм
Андижон вилояти · Шаҳрихон

Шаҳрихон шаҳрининг маҳаллий номи

а:ғил
Хоразм вилояти · молхона

Ҳаммасини кўриш · 185 →

Ташқи ресурслар

5 та
Мутолаа
Кутубхоналар ва ўқув материаллари

Аудио ва электрон китоблар кутубхонаси: бепул китоблар ва Премиум обуна; рўйхатдан ўтиш керак.

Саводхон
Имло ва ёзув воситалари

Имло текшируви, лотин–кирилл ўгириш ва таржима; Микрософт Оффике учун қўшимча. Асосий имкониятлар пуллик обуна билан.

Зиёнет
Кутубхоналар ва ўқув материаллари

Таълим портали ва электрон кутубхона.