Қидирув

сфт. Ватани ёʻқ, беватан.

от 1. Кишининг туғилиб ўсган ўлкаси, шаҳри ёки қишлоғи; юрт, диёр.

Булбул чаманни севар, одам — ватанни. — Мақол

У [Бектемир] узоқ ватани, ота-онаси, сермеҳнат, серташвиш, ҳамма вақт болаларнинг қий-чуви билан тўлган катта оилани эсларди. — Ойбек, Қуёш қораймас

Туғилган ватаним — шу Ўзбекистон. — Фозил Ёʻлдош ўғли

2. Киши туғилиб ўсган ва ўзини унинг фуқароси ҳисоблаган мамлакат; она юрт.

Она ватан. Улуғ ватан.

Кишининг қадри амали ва унвони билан эмас, ватанига, халқига қилган хизмати билан ўлчанади. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

3. Тураржой, бошпана, маскан, уй.

Ёши йигирма бешни қоралади. Лекин бошида на бўйрадек ватани бор, на жонида ҳаловати. — С. Сиёев, Аваз

Тиктепада турадиган ватани ёʻқ, отасидан қолган чолдевор бузилиб, ёрилиб кетган. — А. Қодирий, Обид кетмон

4. Ўсимлик ва шу кабиларнинг асли келиб чиққан ерини билдиради.

Уй лимони — рутагуллилар оиласига мансуб, доим яшил субтропик ўсимлик. Ватани — Хитой, Япония, Шарқий Ҳиндистон. — Уй-рўзғор энсиклопедияси

сфт. Тураржойга, бошпанага эга бўлган; уйли-жойли.

Ватанли бўлмоқ.

от Ватани бир, бир мамлакатда туғилиб ўсган кишилар (бир-бирига нисбатан).

Фурқат чет элларда яшаган йилларида ватани ва ватандошлари билан доимо алоқада бўлди. — Ватан адабиёти

Ўйлайманки, бу ёʻлда бошқа ватандошларимиз ҳам ўз фикр-мулоҳазаларини ўртага ташлашга шошилдилар. — Газетадан

от Ватандан кечиб, қочиб, ўзга элларда дарбадар юрувчи; қочқин.

Ватангадо бўлгунча, кафангадо бўл. — Мақол

Ажаб ҳол! Ҳатто бир сиқим тупроқ ҳам ватангадонинг кўз ёши ўз бағрига сингишини истамайди. — С. Азимов, Оппоқ тонг қўшиғи

Бераҳм замон ва шўр пешонам мени фарзандларимдан, эл-юртимдан жудо қилиб, ватангадолар кўйига солди — А. Ҳакимов, Илон изидан

от Ўз ватанига хиёнат қилувчи, ватанини сотувчи.

Ўз юртини империалистларга сотган ватанфуруш хоинларга қарши, ўт (оч)! — Ш. Тошматов, Эрк қуши