Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «v.» — результатов: 696: Толковый

Фильтр

Словарные статьи

597
va

bogʻl. Teng huquqli gap boʻlaklari va gaplarni bogʻlash uchun xizmat qiladi.

Shahar va qishloq. Qor va yomgʻir. Kecha va kunduz.

Uy kichkina, lekin yorugʻ va toza edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Bahri xiyla oldinda Risolat bilan birga borar va otning qadam tashlashi maqomiga ashula aytar edi. — A. Qahhor, Xotinlar

Koʻngil xazinasining qulfi tildir va ul xazinaning kaliti soʻzdir. — Alisher Navoiy

Полная статья →
vaj

ot 1. Biror narsa, hodisa va shu kabilarni keltirib chiqaruvchi asos; sabab.

Koʻktemirni qoʻshib chala oʻlik qiyatni doʻxtirga yuborganing vajini endi bildim, ablah! — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi

Menga aytgin yigʻlaganing vajini, Ne sababdan bunday oʻksib yigʻlaysan. — Bahrom va Gulandom

2. Ish-harakat, hodisa va shu kabilarni oqlash uchun koʻrsatiladigan, keltiriladigan sabab, asos; bahona.

Dangasaning vaji koʻp, ohangsizning — avji. — Maqol

Bilib, koʻrib turib oʻzini oqlashga vaj qidiryapti. — S. Nurov, Narvon

Yilning oxirida million-million ajratilgan mablagʻ foydalanmay qolib ketadi. Ungayam vaj topib beradilar. — S. Karomatov, Soʻnggi barxan

3. Biror narsaga taalluqli jihat, tomon.

— Qorin vaji uncha maqtarli emas — dedi Shum bola. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

Ammo mendan soʻrasang, Margʻilondagi na qudamiz va na kelinimizni hech bir vaj bilan kamsita olmayman, balki bizga quda boʻlmoqqa eng muvofiq kishilar edi, balli, oʻgʻlim, deyman. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

  • Vaj qilmoq Sabab qilib koʻrsatmoq, bahona qilmoq. Chavandoz allakimlar bilan maslahatlashib olishni vaj qilib, spravkani paysalga soldi. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa
Полная статья →
vaʼz

ot 1. Diniy tushunchalarni xalqqa, qavmga tushuntirishga, targʻib qilishga qaratilgan nutq; yaxshilik va ezgulikka chaqiruvchi daʼvat.

Oradan uch kun oʻtib, namoz jumadan keyin, Abduvaqqos eshon vaʼz aytibdi, gʻazotga fatvo beribdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Maʼruza; leksiya; nutq.

Oʻz vaʼzini tamomlar ekan, dedi: Tanqid keltirar foyda. — M. Ikrom, Koʻngil guli

Xalil ota Toʻraxonovning balandparvoz vaʼzini jimgina oʻtirib tingladi. — Sh. Rashidov, Qudratli toʻlqin

3. Nasihatomuz yoki tashviqiy nutq; pand-nasihat, oʻgit.

Majlisda oziq-ovqat razvyorstkasi haqida vaʼz aytadi-yu, uyida sholini oʻraga koʻmadi. — H. Gʻulom, Mashʼal

  • Vaʼz aytmoq (yoki oʻqimoq, qilmoq) Maʼruza qilmoq, nutq soʻzlamoq; tashviq-targʻib tarzidagi soʻzlar aytmoq. Nihoyat, doʻppaygan ikki goʻr ustida Olimjon aka koʻchani toʻldirgan xalqqa qarata vaʼz aytdi. — Sh. Xolmirzayev, Qil koʻprikU [Qalandar] ovozini baland qoʻyib, oxirat kunidan vaʼz aytardi. — S. Siyoyev, YorugʻlikGʻiyosxon jigʻibiyroni chiqib, unga vaʼz oʻqishga tushib ketardi. — X. Sultonov, Onamning yurtiBiz uni kolxoz radiouzelida mikrofon yonida vaʼz qilayotganida uchratdik. — H. Nazir, Oʻtlar tutashganda
Полная статья →
viz

taql. s. Tez aylanuvchi va umuman tez harakat qiluvchi narsa hosil qiladigan tovush va unga taqlidni bildiradi.

Viz-viz uchib arilar, Gul oʻpar sharbat yalab. — Q. Muhammadiy

Uh, tindi tigʻlarning sovuq jarangi, Tindi kamon oʻqin mashʼum viz-vizi. — O. Hakimov

  • Viz etmoq Viz degan tovush chiqarmoq. Tilla qoʻngʻiz viz etib uchdi. Oʻq viz etib oʻtib ketdi.[Asalarilar] Koʻz ilgʻamas xartumchalari bilan shira emib oladilar-da, yana viz etgancha kelib uylariga kirib ketadilar. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar
Полная статья →

Показать все · 597 →

В определениях

91

Показать все · 91 →

Сказки

5
Botir
Устное народное творчество

Botir ismli yigit oʻzining zukkoligi va mardligi bilan devlarni yengib, ulardan tegirmon va koʻp miqdorda un oladi. Bu ertak qiyin vaziyatlarda ham aqlni ishlat

Boʻri bilan mergan
Устное народное творчество

Ushbu ertakda mergan tomonidan quvilgan boʻrining boshidan kechirgan sarguzashtlari, uning turli hayvonlar va chol bilan boʻlgan munosabatlari hikoya qilinadi.

Erkenja
Устное народное творчество

Uch oʻgʻilli podshohning kenja oʻgʻli Erkenja sarguzashtlari haqidagi ertak. U turli qiyinchiliklarga duch keladi va hayvonlarning yordami bilan ularni yengib o

Qahramon
Устное народное творчество

Qahramon ismli yigit oʻz shahri va boshqa mamlakatlarni yovuz devlardan himoya qiladi. U qiyinchiliklarga qaramay, mardlik va jasorat koʻrsatib, xalqni zulmdan

Zulxumor
Устное народное творчество

Zulxumor ismli goʻzal qiz otasi va onasidan ayrilgach, sayrgohda uch yigit bilan tanishib, ularga turmushga chiqishga vaʼda beradi. Qiz kasallikka chalingach, y

Диалектные материалы

3
diyü:
Xorazm viloyati · tergov

Tergov.

koʻlcha
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · pol

pol (atrofiga marza tortilgan 500 kv. m kattalikdagi ekin maydoni)

qargʻaliq
Xorazm viloyati · devor

1. yogʻoch, shoxdan qilingan gʻov. 2. yogʻoch panjara