Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«уёв» бўйича 3452 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

3349 та
у
Изоҳли луғат · яна 10 та луғатда

олм. 1. (жўналиш, ўрин-пайт, чиқиш келишикларида — унга, унда, ундан)

2. 3-шахс бирлик Сўзловчи ва тингловчидан бошқа шахсни, нутқ жараёнида қатнашмаётган шахс (ўзга)ни билдиради.

У мендан бир ёш катта. Ундан ёшар ўрнак олишади.

У кетгандан кейин, Сидиқжон шу ернинг ўзида чўкка тушди. — А. Қаҳҳор, Қўш-чинор чироқлари

Мана, бошқарма бўлимида уни [Искандаровни] роса қизартиришди. — С. Аҳмад, Бош оғриғи

Унинг овози ўзига жуда узоқдан эшитилаётганга ўхшарди. — С. Аҳмад, Юлдуз

3. Сўзловчидан наридаги ёки узоқдаги кимса, нарсани кўрсатиш учун қўлланади.

Бу китобни эмас, у китобни беринг. У йигитни танийсанми? Дарёнинг у ёғи.

У ерда нима кўп — паст-баландлик. — Шуҳрат, Олтин зангламас

Мен бўлсам унинг ёʻлини аллақачон топиб қўйганман. — Х. Тўхтабоев, Ширин қовунлар мамлакати

  • Бошини (ёки ўзини) у ёққа урмоқ, бу ёққа урмоқ Бирор нарса ҳаракатида ўзини минг алфозга солмоқ, астойдил уринмоқ. [Мирзакаримбой :] Бошни у ёққа урдим, бу ёққа урдим, ахир бир эвини топдим, жиян. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Ё у ёқлик, ё бу ёқлик қилмоқ Масалани кўндаланг ҳал қилмоқ, ишни бир ёқлик қилмоқ, ажрим қилмоқ.
  • У дунё Тақдирга шукур қил, номусли камбағал бўл. У дунёда фойдасини биласан. — Ойбек, Танланган асарлар
  • У дунё-бу дунё, у дунё-ю бу дунё
  • У ёқда турсин Очилиш у ёқда турсин, очиқ хотинларнинг юзини ҳам кўрмайман, деб онт ичганман. — А. Қаҳҳор, Майиз емаган хотин
  • У ёвда қолиб Ёддан кўтарилиб, эсдан чиқиб, унутилиб. Канизак кўзи жиққа ёшга тўлди-ю, узр у ёқда қолиб, ҳасратга тушиб кетди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
  • У ёғини суриштирсанг Аниғини билмоқчи бўлсанг, очиғини айтганда, аслида. У ёғини суриштирсанг, қишлоқда ҳамманинг рўзғори танг. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Уни қуй, буни қўй Уни қўй, буни қўй, қачон бизникига келасан?
Тўлиқ мақола →
уй
Изоҳли луғат · яна 8 та луғатда

УЙ ъяшашга, ишлашга хизмат қиладиган қурилмаъ, ъбинў, ъхона'. Бу воқеа ўртоғимнинг у й и д а содир бўлган эди. Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу от ўй тарзида талаффуз қилинган (ЭСТЯ, I, 513), ўша даврлардаёқ üй тарзида ҳам талаффуз қилинган (ДС, 513), ўзбек тилида ü унлисининг юмшоқлик белгиси ёʻқолган: ўй > üй >

1. Яшаш учун ёки турли ташкилот, муассаса ва шу кабилар жойлашиши учун мўлжалланган бино

Уч хонали

Беш қаватли

Баъзан кўринар кўзга Шоҳона уйлар кўркам — Ғайратий

Фақат канал эмас, балки тўғонлар, шлюзлар, темир-бетон уйлар ҳам бир ёʻла ва бирданига қурилаётганга ўхшайди — Иброҳим Раҳим, Чин муҳаббат

2. Яшаш учун мўлжалланган бино ичидаги ҳар бир хона

Бу бино уч уй ва бир айвондан иборат

Ёруғ

Кенг

Уйларда, айвонларда хотинлар кўп эди — Ойбек, Танланган асарлар

Очиқ эшикдан эсган шамол уй ичида Сабогулнинг сочларини тўзғитди — Саъдулла Кароматов, Олтин қум

3. Бирор ижтимоий талабни қондиришга қаратилган муассаса

Меҳрибонлик уйи

Дам олиш уйи

Маданият уйи

Қуёшнинг аксида кўринар яққол Маърифат уйига ташланган қадам — Ғайратий

4. Бирор оила ёки хонадон ўрнашган бино ва шу бинога тааллуқли ер; ҳовли

Қизлик уйга қирқ от бойланар — Мақол

Уйлар, кўчалар қулф уриб гуллаган дарахтлар орасига шўнғиган — Гулдаста

Боғкўча тамом бўлганидан кейин бригадирнинг уйидан ўтишга тўғри келади — Ў. Усмонов, Сирли соҳил

5. Оила; хонадон. Уй ичи - оила аъзолари. Уйи бузилмоқ - эр-хотиннинг ажралганлиги, оиласи барбод бўлганлигини билдиради. Уйи куймоқ - хонавайрон бўлмоқ

Қирқуй қуда бўлса, қирқ йил қирғин бўлмас — Мақол

Ёмон арава ёʻл бузар, Ёмон киши уй бузар — Мақол

Фарзанд - уй ободлиги, Келажак ниҳолидир! — Ё. Мирзо

Уйдагилар менинг ҳавойироқ бўлиб қолганимни билишади — Саъдулла Сиёев, Ёруғлик

[Холисхон:] Уй ичларимиз қалай, бариси тирикми? — Ҳамза, Паранжи сирлари

унда менинг уйим куяди-ку, ахир — Комил Яшин, Ҳамза

Тўлиқ мақола →
уд
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

от Катта ноксимон косахонали, калта дастали, кўп торли, чертиб чалинадиган мусиқа асбоби.

Уд чалмоқ.

Уд [барбат] — қадимги Ўрта Осиёда чертма торли мусиқа асбоби. — Фан ва турмуш

Тўлиқ мақола →
уф
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

унд. с. Бирор нарсадан шикоят, ранжиш, бўғилиш каби туйғуларни ифодалайди.

Уф, ҳаво жудаям дим! Уф, саримсоқ иси келяпти! Уф, ҳамма ёқни тутун босиб кетди!

— Уф! Сувсадим, — деди Фотима елпиғичини силкитар экан. — П. Турсун, Ўқитувчи

Хотин паранжиси билан айвоннинг олдига ўтириб олгач, уф, деб чайқалди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Йигит ичкари кирди; қўлидаги портфелини диванга улоқтирди; уф тортиб, пешонасига урди. — А. Қаҳҳор, Қайғулар

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 3349 →

Эртаклар

50 та
Ақл билан давлат
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда Ақл ва Давлат ўртасидаги баҳс тасвирланган бўлиб, улардан қайси бири ҳаётда муҳимроқ эканлиги синовдан ўтказилади. Ҳикоя давомида бир боланин

Ақлли, идрокли, зеҳнли
Халқ оғзаки ижоди

Уч ака-ука отасидан қолган олтинни бўлишиш учун ёʻлга чиқади. Ёʻлда уч йигит ўзларининг ақл-идроки билан бир туякаш ва қозини ҳайратда қолдиради.

Ақлсизга минг сўз оз
Халқ оғзаки ижоди

Бир чол ва кампир ўзларининг ягона ўғлини уйлантиришга қарор қилишади. Келин уйга келганидан сўнг, у ҳеч қандай уй ишига қўл урмайди ва чол-кампир у

Аёз
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда подшоҳнинг ўғил фарзанд кўриш истаги ва бу истакнинг амалга ошиши учун қилинган ҳийла-найранглар тасвирланади. Шунингдек, оддий деҳқоннинг о

Бир хумча олтин
Халқ оғзаки ижоди

Уч ўғилга отасидан қолган бир хумча олтин ва уларнинг тақдири ҳақида ҳикоя қилинади. Эртакда мардлик, адолат ва дўстликнинг қадр-қиммати очиб берилади.

Бўз бола
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртак ўгай онанинг зулмидан қочиб, ўз бахтини топишга интилган Бўз бола ва унинг садоқатли дўстлари ҳақида ҳикоя қилади. Эртакда муҳаббат, садоқат ва

Ҳаммасини кўриш · 50 →

Шева материаллари

53 та
Кïёʻ
Тошкент вилояти · куёв
Кüёʻв
Тошкент шаҳри · куёв
бекä // бийкä
Қорақалпоғистон Республикаси · онабоши; келин (куёвга чиқаётган қиз)
бекä // бийкä
Хоразм вилояти · онабоши; келин (куёвга чиқаётган қиз)
бетəчəрə
Қашқадарё вилояти · беточар

то'йдан бир-икки кун о'тгач, келиннинг куёв қариндош-уруг'лари билан танишув маросими

бистар
Бухоро вилояти · келин-куёв учун махсус тикилган шойи кўрпа

Ҳаммасини кўриш · 53 →